Aanhoudende droogte is een groot probleem: ‘We gaan te slordig om met water’
De zon zorgde afgelopen weken voor veel plezier op de terrasjes en bij zwembaden. Maar de aanhoudende droogte heeft ook een keerzijde. Droge grond, mislukte oogsten en natuurbranden zijn bijkomende gevolgen van de geringe neerslag. En als het valt, dan hebben we moeite om het water vast te houden. Minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) waarschuwt bij Goedemorgen Nederland: “We denken dat het allemaal wel vanzelf goed komt, maar de afgelopen zomers hebben laten zien dat dat niet vanzelf gaat.”
Volgens de minister is het weer de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. Toch is het nog niet zo dat we in een crisissituatie zitten. “We hebben de afgelopen vijf jaar vier droge zomers gehad. De enige zomer die niet officieel als droge zomer te boek stond, 2021, herinnert ons meteen aan de overstromingsramp in Limburg”, zegt hij. “Maar op hetzelfde moment dat dat gebeurde, was het in Twente en in de Achterhoek nog steeds kurkdroog. Dit zijn echt wel omstandigheden waar we ons steeds meer op moeten voorbereiden en waar we gelukkig ook nog een aantal maatregelen tegen kunnen nemen.”
Tweede Kamerlid Hanneke van der Werf (D66) herkent dit probleem. Haar ouders wonen in de Achterhoek en daar is het al een jaar of vijf kurkdroog. “Je ziet dat mensen daar enorme problemen van ondervinden en niet alleen in de natuur of de landbouw, ook huizen verzakken. Als het even regent, is de grond zo droog geworden dat het ’t water niet meer vasthoudt.”
Niet regelen, maar vasthouden
Volgens Van der Werf moeten we van een land dat is ingericht op het ‘regelen van water’ naar een systeem toe waar we op sommige plekken beter het water kunnen vasthouden. Harbers vertelt dat dit ook een van de voornaamste prioriteiten is om het watertekort in bepaalde regio’s aan te pakken. “We moeten het land beter inrichten om zoet water langer vast te houden”, zegt hij. “Dat betekent bijvoorbeeld dat beken en sloten niet volledig allemaal rechtgetrokken zijn, maar dat we die weer laten kronkelen door het landschap. Dan zorgt het ervoor dat er veel meer water wegsijpelt en dat het vastgehouden wordt in het grondwater. Dat is ook een van de grote klussen op het platteland.” Alleen al voor dit plan heeft het kabinet ruim 800 miljoen uitgetrokken.
Deskundigen uiten kritiek dat Nederland jarenlang het grondwaterpeil te laag hield. We waren meer bezig met het weghouden van het water dan het vasthouden. Harbers erkent dit probleem. Toch moeten we dit volgens hem niet meteen volledig overboord gooien. “We zijn scenario’s aan het maken voor hoe de zeespiegel zou kunnen stijgen als gevolg van klimaatverandering. Dat betekent dat je nog steeds moet werken aan de verdediging tegen hoog water.”
Daarnaast wordt volgens hem dus gekeken hoe we een deel van dit water kunnen vasthouden. “Juist om al die voorbeelden van natuurbranden tot boeren die hun land niet kunnen beregenen, te voorkomen.”
Platteland lijdt onder de droogte
Het platteland heeft flink te lijden onder de droogte. In verschillende gebieden geldt al een verbod op beregening met als gevolg dat gewassen niet goed kunnen groeien. Harbers zegt: “Je ziet in Noord- en West-Nederland dat kleilagen aan het uitdrogen zijn.”
“Als er te weinig smeltwater door de rivieren naar Nederland komt, dan moet je het doen met de watervoorraad die je hebt”, zegt de minister van Waterstaat. Dit voorjaar had Nederland een relatief natte periode. Het water wat toen viel is volgens de minister bijvoorbeeld deels opgeslagen door in het voorjaar het waterpeil van het IJsselmeer met zo’n 7,5 centimeter te verhogen. “Dat is 150 miljard liter water wat we extra achter de hand hebben, voor als het deze zomer te droog is. Dat kan worden gebruikt als drinkwater in Noord-Holland of bijvoorbeeld voor de landbouw.”
Naast beken en sloten heeft de landbouw ook te maken met de verzilting van de grond. Dat gebeurt onder meer doordat er via het Noordzeekanaal brak en zout water het land binnenkomt. “Dat moet je tegendrukken met zoet water. De stuw bij Driel wordt ingezet om zoet water over het Amsterdam-Rijnkanaal naar het Noordzeekanaal te voeren om dat zoute water tegen te houden”, zegt Harbers.
Toch blijven het volgens de minister lapmiddelen. “We gaan slordig met water om en we denken dat het allemaal wel vanzelf goed komt, maar de afgelopen zomers hebben laten zien dat dat niet vanzelf gaat”, zegt Harbers. “Er moet dus meer bewustzijn komen. In 2035 willen we dat mensen 20 procent minder drinkwater gebruiken. Je kunt echt daarmee bewust omgaan.”
Lees ook:
Nieuw droogterecord in Nederland roept zorgen op: ‘Wij moeten ons watersysteem anders inrichten’
Door: Matthijs Meulblok
Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier
Terugkijken: heeft het wietexperiment van de overheid toekomst?
In tien gemeenten vindt er een wietexperiment plaats, waardoor de vraag rijst wat interessanter is voor de economie: gedogen of legaliseren? En hoe kijken coffeeshophouders eigenlijk naar het huidige wietbeleid van de overheid?
Menen Seijkens gaat op zoek naar het antwoord. Kijk deze uitzending nu terug op NPO Start.
Havenmedewerkers van de Rotterdamse haven zijn boos over de vastgelopen gesprekken over het vroegpensioen voor zware beroepen. “De minister heeft schijt aan ons”, vat FNV…
Lees meerPVV-leider Geert Wilders heeft een ontmoeting gehad met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, meldt hij op X. De twee spraken over de oorlog in Oekraïne…
Lees meerVogels, bijen, vlinders, libellen, kikkers of mollen – natuurliefhebbers kunnen in menig weekend meedoen aan tellingen. Daar komt deze zaterdag de Nationale Walvistelling bij. Vrijwilligers…
Lees meerIn het zuidwesten van het land kunnen zaterdagavond onweersbuien voorkomen, waarbij in korte tijd veel neerslag valt, waarschuwt het KNMI. Ook kan het flink gaan…
Lees meerDe politie heeft vrijdag in een auto in Breda 32 blokken cocaïne gevonden en daarbij een 45-jarige man uit het Utrechtse Elst aangehouden. Dat gebeurde…
Lees meerDe politie heeft deze week een man uit Tilburg aangehouden voor het lastigvallen van meisjes en het opzettelijk aanrijden van een van hen. Het minderjarige…
Lees meerNSC-partijleider Pieter Omtzigt bevestigt dat hij tijdens de begrotingsnacht rake woorden heeft laten vallen. “Mensen moeten wennen aan het feit dat ik een stevig punt…
Lees meerVoorzitter van de Nederlandse Politiebond Nine Kooiman haalt in het WNL-programma Het Misdaadbureau uit naar minister-president Dick Schoof over de vroegpensioenregeling. “We hebben al een…
Lees meerStaatssecretaris Chris Jansen (Openbaar Vervoer en Milieu) probeert te voorkomen dat de treinkaartjes van de NS fors omhoog gaan. Hij hoopt op een “structurele oplossing”…
Lees meerHet kabinet heeft overeenstemming bereikt over een regeerprogramma, waarin het akkoord op hoofdlijnen tussen de vier coalitiepartijen nader is uitgewerkt. Het vergde wel lange en…
Lees meerEnkele gedetineerden in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught hebben door een fout circa twintig seconden contact met elkaar gehad, schrijft staatssecretaris Ingrid Coenradie…
Lees meerZaterdag komen wij met een speciale uitzending van WNL In de Kantine tijdens de Wereldhavendagen in Rotterdam. Live vanuit het World Port Center in Rotterdam,…
Lees meerNiet Frankrijk, maar Duitsland was in 2023 de meest populaire vakantiebestemming onder Nederlanders. Van de ongeveer 21 miljoen vakanties die Nederlanders vorig jaar naar het…
Lees meerNa een indrukwekkende carrière van bijna zestig jaar en meer dan 3.200 wedstrijden, hangt de 87-jarige scheidsrechter Joop Hartman zijn fluit definitief aan de wilgen….
Lees meerEen actiegroep op de Veluwe verzet zich tegen de komst van een springterrein. CDA-Tweede Kamerlid Derk Boswijk vindt dat mensen Defensie ruimte moeten bieden: “Dit…
Lees meer