main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 5 mei 2021 — 12:07

‘Onderzoek naar geroofd Joods vastgoed vaak onvoldoende’

De onderzoeken die 39 gemeenten hebben ingesteld naar wat er gebeurde met onteigend Joods vastgoed in en na de Tweede Wereldoorlog zijn kwalitatief niet allemaal even goed. Dat zegt voorzitter van het Centraal Joods Overleg (CJO) Ronny Naftaniel tegen journalistiek platform Pointer van KRO-NCRV. “Gemeenten zeggen soms te gemakkelijk dat ze niets over naheffingen hebben kunnen vinden.”

Geschat wordt dat in de oorlog tussen de 16.000 en 20.000 woningen zijn onteigend. Van 7107 van deze woningen, die staan beschreven in vastgoedboeken (de Verkaufsbücher), is duidelijk dat ze zijn onteigend en vervolgens doorverkocht, aldus Pointer, dat er eerder over schreef.

Volgens het platform zijn publicaties van Pointer voor veel gemeenten reden geweest onderzoek in te stellen naar wat er met het Joods onroerend goed in hun gemeente gebeurde. Inmiddels 39 gemeenten doen onderzoek of hebben dat onderzoek al afgerond.

‘Kunnen ook andere misstanden spelen’

Volgens Naftaniel moeten gemeenten niet alleen de onderzoeksvraag stellen of zij ook een rol hebben gespeeld bij de verkoop van Joodse panden. “Er kunnen ook andere misstanden spelen. Zo kan het zijn dat een gemeente heeft gefaciliteerd, bijvoorbeeld door aan te geven waar Joden woonden. Maar ook de vraag of de gemeente zelf Joodse panden heeft aangekocht is een belangrijke, net zoals de vraag of er na de oorlog heffingen zijn opgelegd.”

De gemeente Maastricht deed bijvoorbeeld tussen 30 juni en 5 juli vorig jaar een verkennend onderzoek, waarbij de gemeente wilde weten of er gemeentelijke belastingen zijn geïnd over de panden die zijn onteigend, aldus Pointer. Na onderzoek door de gemeentelijke archieven, konden medewerkers van het Regionaal Historisch Centrum Limburg daar niets over vinden. De gemeente besloot geen verder onderzoek in te stellen. “In een week tijd onderzoek doen? Dat kan niet”, zegt Naftaniel.

Veel gemeenten nemen volgens hem de vastgoedboeken als uitgangspunt. “Maar ongeveer 60 procent van de onteigende huizen staan daar niet in omdat ze niet zijn doorverkocht. Er zijn veel meer plekken waar je moet kijken.”

‘Onderste steen boven’

Bestuurslid van het Nationaal Comité 4 & 5 mei en voormalig burgemeester van Maastricht Onno Hoes vindt dat “de onderste steen boven moet komen”. “Ik wist niks van dit onderzoek. Maar ik ben het met Naftaniel eens: dit klinkt wel heel makkelijk”, zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1. “Dat je een beetje onderzoek doet en zegt: er is niks.”

Dat valt voor Hoes niet te begrijpen. “Er is zoveel informatie te vinden. Dat je bij de eerste zoektocht niets kunt vinden, snap ik. Maar je kunt met heel veel mensen praten om erachter te komen wat van wie was, waar mensen naartoe zijn gegaan en waar de overlevenden zijn.”

Hoes is zelf van Joodse afkomst. “Ik heb zelf gezien dat bij mijn familie, waar ook huizen van in bezit zijn genomen in ‘s-Hertogenbosch, er hele lijsten zijn gemaakt van het interieur, met wat het allemaal waard was. Sommige mensen kregen er nog vergoedingen voor ook. Aardig dat je nog iets kreeg, maar het idee dat de Duitsers administratief zo georganiseerd waren dat alles minutieus was opgeschreven… Krankjorum.”

“Alles is vastgelegd”, beklemtoont Hoes. “Naftaniel heeft helemaal gelijk. Hier moet de onderste steen boven komen.”

LEES OOK: Bondskanselier Merkel geeft 5 mei-lezing: ‘Unieke gelegenheid’

Door: Peter Visser

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid. Klik hier

U heeft niet de juiste cookie settings om een reactie te plaatsen. Klik hier om uw instellingen te wijzigen

Stand van Nederland: Generatie Next

Millennial Raquel Schilder ontdekt dat het belastingsysteem in Nederland in het nadeel werkt van de meeste van haar generatiegenoten. Ouderen hebben gemiddeld het meeste vermogen en betalen relatief het minste belasting. Alleen de groep millennials die erft of schenkingen ontvangt profiteert daarvan. Dat levert problemen op voor de huizenmarkt maar ook voor de gehele economie. De aflevering is nu te bekijken op NPO Start.

Flinke stijging voedselprijzen wereldwijd

De prijzen voor voedsel op de wereldmarkt zijn hoger dan ze in de afgelopen tien jaar zijn geweest, meldde VN-voedselorganisatie FAO. De wereldmarktprijzen van onder…

Lees meer

Jongeren krijgen steeds vaker celstraf

Jongeren krijgen steeds vaker een celstraf opgelegd, zo blijkt zaterdag uit cijfers die de NOS heeft opgevraagd. Bijna 25 procent van de minderjarigen die door de rechter…

Lees meer

De Jonge: vanaf 21 juni kunnen mensen kiezen voor Janssen-vaccin

Alle 18-plussers kunnen zich vanaf 21 juni bij de GGD melden voor een afspraak met het Janssen-vaccin. Dat meldt demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid)…

Lees meer

RIVM: 1417 nieuwe coronagevallen, laagste aantal sinds 15 september

Slechts 1417 nieuwe coronagevallen zijn afgelopen dag aan het licht gekomen. Dat is het laagste aantal sinds 15 september. Het aantal positieve tests ligt ook…

Lees meer

Politie vindt 47 verwaarloosde honden in één woning

De dierenpolitie heeft gisteren 48 huisdieren in beslag genomen uit een woning in Utrecht. De dieren leefden daar in erbarmelijke leefomstandigheden, zo meldt de politie….

Lees meer

Vanaf 30 juni ‘volle’ evenementen mogelijk met test of vaccinatie

De festivalzomer kan voor een deel doorgaan: vanaf 30 juni zijn evenementen toegestaan zonder grote beperkingen op het aantal bezoekers en waar mensen ook geen…

Lees meer

Prinses Amalia ziet tijdens studietijd af van toelage van 1,5 miljoen euro per jaar

Prinses Amalia ziet tot het eind van haar studie af van haar toelage. Ze wordt in december achttien, wat betekent dat ze volgens de wet…

Lees meer

Proef met vaccineren op de markt in Rotterdam wordt uitgebreid, ook landelijke interesse

Het initiatief van een aantal Rotterdamse huisartsen om inwoners van achterstandswijken op de markt voorlichting te geven over corona en vaccinaties wordt uitgebreid. Mensen die…

Lees meer

Drone helpt bij het opsporen van reekalfjes zodat ze niet onder de grasmaaier komen

Afgelopen dinsdag werd er voor het eerst gebruik gemaakt van een drone bij het opsporen van reekalfjes in hoog gras. De dieren werden gezocht om…

Lees meer

CBS: Iets meer faillissementen in mei, maar aantal blijft historisch laag

Het aantal faillissementen kwam in mei iets hoger uit dan in april. Toch ging het vergeleken met eerdere jaren nog steeds om heel weinig bankroeten,…

Lees meer

Hoe creëren we een eerlijker speelveld op de woningmarkt, zodat ook millennials kunnen concurreren?

Al een paar jaar zeggen toonaangevende economen dat de verdeling van vermogen in de westerse wereld een probleem gaat worden voor de economie. Nu komt…

Lees meer

Belgen krijgen voorrang bij kaartverkoop Pukkelpop, Nederlanders moeten tot 30 juni wachten

Kaarten voor het Belgische festival Pukkelpop zijn de eerste paar weken alleen beschikbaar voor Belgen. De kaartverkoop begint woensdag. Nederlanders en andere buitenlandse festivalgangers kunnen…

Lees meer

EU: met volledige vaccinatie niet in quarantaine op vakantie

Nederlandse vakantiegangers en andere EU-burgers die volledig zijn gevaccineerd tegen covid-19 hoeven deze zomer niet in quarantaine of worden getest als ze naar een EU-land…

Lees meer

Mbo-scholieren gediscrimineerd in zoektocht naar stage in Utrecht

Mbo-studenten worden op grond van gender, migratieachtergrond en religie gediscrimineerd bij het vinden van een stageplek. Dat is vrijdag voor het eerst objectief vastgesteld in…

Lees meer