main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 30 april 2024 — 10:40

Soevereinen zorgen voor toenemend dreigingsniveau in Nederland: ‘Zij acteren en ageren tegen de rechtsstaat’

Afgelopen jaar deden AIVD en MIVD tien verzoeken per dag om dreiging in ons land te onderzoeken. Dat blijkt uit cijfers van de toezichthouder die de Nederlandse inlichtingendiensten controleert. “Dat reflecteert dat de dreiging toeneemt”, uit veiligheidsdeskundige Glenn Schoen zijn zorgen in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Volgens Schoen laat het rapport zien dat Nederland met veel dreigingen te maken heeft. “Het is een hele waslijst. Van spionage en terrorisme tot contraproliferatie. Wij merken dat de dreigingen toenemen.”

Schoen zegt dat de interesse in globale gebeurtenissen, zoals de oorlog in Oekraïne en het conflict in Gaza impact hebben op Nederland. Daardoor komt ook meer op het bordje te liggen van onze inlichtingendiensten.

Ontvang je al onze gratis nieuwsbrief? Meld je hier aan en mis niets van WNL!

Daarnaast neemt ook de dreiging toe van wat men rechtsterrorisme of anti-institutioneel activisme noemt. “Dat gaat over de soevereinen en andere mensen in Nederland die acteren en ageren tegen de rechtsstaat.” De AIVD en MIVD spreken zich daar vervolgens over uit. “Hier zie je voor het eerst gereflecteerd in cijfers dat daar meer naar gekeken moeten worden. Blijkbaar is er echt een dreiging.”

Soevereinen

De soevereinen “zijn mensen die niet accepteren hoe de Nederlandse staat is ingericht”, vertelt Schoen. “Ze hebben een ander model voor ogen. Ze denken dat de Nederlandse regering en de volksvertegenwoordiging niet legitiem zijn.”

Ze zetten zichzelf als het ware buiten de maatschappij en rechtsorde. De soevereinen vinden dat zij geen belasting moeten betalen en dat de regels niet voor hen gelden. “Als je je onttrekt aan de rechtsstaat, dan maak je er een rommeltje van. Als we opeens tienduizend mensen hebben in Nederland die geen belasting willen betalen, niet luisteren naar een deurwaarder, geen boetes betalen en hun eigen regels maken. Dan creëren we een probleem”, waarschuwt de veiligheidsexpert.

Goedemorgen Nederland gemist? Kijk deze uitzending nu hier terug via NPO Start.

Daarachter schuilt altijd een klein radicaal element, dat mogelijk geweld wil gebruiken, stelt Schoen. Als voorbeeld noemt hij de Duitse Reichsbürger-beweging, die met wapens een coup wilde plegen in Berlijn. Zij werden voortijdig opgepakt en staan vandaag voor de rechter in Duitsland.

‘Zorg is er wel degelijk’

Volgens Schoen moeten wij deze dreiging zeer serieus nemen. “Zorg is er wel degelijk. De inlichtingendiensten spreken zich hier vrij hard over uit, dat dit groeiende is.” De groei werd vooral aangewakkerd na de Covid-periode en is ook terug te zien in Amerika en Duitsland.

Schoen legt uit waarom de huidige beweging extra gevaarlijk is en meer aandacht verdient. “Vaak is extreemrechts vrij ongeorganiseerd. Het zijn kleine groepjes neonazi’s met vreemde ideeën. Nu zijn het grotere groepen mensen die een gedachtegoed delen. Zij communiceren en vormen veel meer een beweging.”

Wat is ertegen te doen?

De veiligheidsdeskundige zegt dat bewustwording de eerste stap is naar meer veiligheid. Vervolgens moet er actie ondernomen worden, door te onderzoeken om wat voor personen het precies gaat bij de soevereinen. “Zitten er mensen tussen die bij de politie of het leger werken? Zijn er mensen met toegang tot wapens? Hebben zij vreemde waanideeën en willen ze gevaarlijke dingen doen?”, somt Schoen een aantal cruciale vragen op. “Je moet een oogje hebben op wat die nieuwe beweging wordt en zien wat de tendensen zijn waar wij ons zorgen over moeten maken.”

Lees ook:

‘Alarmerend’ jaarverslag van AIVD: ‘We zitten in het voorportaal van een oorlog’

Door: Vick ten Wolde

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

Wat is de toekomst van de cultuursector?

Presentator Martijn de Greve bespreekt het met Anne Breure, voorzitter van lobbyorganisatie Kunsten ’92, vertegenwoordiger van de uitgeversbranche Martijn David en politiek commentator van EW Magazine Victor Pak.

Luister de podcast terug in je favoriete podcast-app!

Podcast: Dwingende Ali B. accepteerde geen nee

Het doek is gevallen voor rapper Ali B. Hij moet 2 jaar de cel in voor onder meer verkrachting en poging tot verkrachting. Zijn advocaat liet al weten in hoger beroep te gaan.

Presentator Maaike Timmerman bespreekt de geruchtmakende zaak met advocaat Maartje Schaap die slachtoffers van zedenzaken bijstaat en met Rosa Jansen van Slachtofferhulp Nederland. Onderzoeksjournalist Noa van Oostrom was bij de rechtszaak aanwezig.

Beluister de podcast!

Meer basisschoolleerlingen krijgen hoger advies door nieuwe toets

Na de invoering van de nieuwe doorstroomtoets hebben meer basisschoolleerlingen een hoger advies gekregen voor de middelbare school omdat ze de toets goed hebben gemaakt,…

Lees meer

Jaar cel voor bedreigen Frans Timmermans

Een 54-jarige man is dinsdag door de rechtbank in Den Haag veroordeeld tot een jaar cel, waarvan de helft voorwaardelijk, voor het bedreigen van Frans…

Lees meer

Cel- en taakstraffen voor AZ- en FC Twente-aanhangers na stadionrellen tijdens Europese wedstrijden

Voor zijn rol in de stadionrellen na de Europese wedstrijd tussen AZ en het Engelse West Ham United ruim een jaar geleden heeft de 51-jarige…

Lees meer

Burgemeester Nijmegen Hubert Bruls laakt actiegroep Nijmegen4Palestine: ‘Communiceren erg onhandig’

Burgemeester Hubert Bruls ontving zondag een brief van Nijmegen4Palestine, waarin zij een ‘te algemene aankondiging’ deden voor demonstraties tijdens de Nijmeegse Vierdaagse. Bruls laakt de…

Lees meer

NVWA: ‘volkoren’ producten zijn niet altijd volkoren

Producten die volgens de verpakking volkoren zijn, zijn dat niet altijd. Dat zegt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Die onderzocht 190 volkorenproducten zoals koekjes,…

Lees meer

Zuid-Holland onderzoekt andere bestemming van vliegveld Rotterdam

De provincie Zuid-Holland laat onderzoeken wat het betekent als het vliegveld van Rotterdam wordt omgevormd tot een bedrijventerrein, een recreatie- of natuurgebied of een woningbouwlocatie….

Lees meer

Door recordprijzen verhuizen meer woningbezitters

Verrassend veel huiseigenaren kiezen er dit jaar voor hun woning te verkopen. ABN AMRO gaat er na een nieuwe analyse van uit dat er dit…

Lees meer

Huurprijzen blijven stijgen, aanbod droogt op mede door wet

Het vinden van een betaalbare huurwoning wordt met de dag lastiger. De gemiddelde vierkantemeterprijs steeg de afgelopen drie maanden met bijna 10 procent vergeleken met…

Lees meer

Arbeidsinspectie ontdekt per toeval arbeidsuitbuiting van Turkse chauffeurs

De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft drie personen aangehouden in Den Haag op verdenking van betrokkenheid bij arbeidsuitbuiting. De zaak kwam per toeval aan het licht, vertelt…

Lees meer

Bezuinigingen op kunst en cultuur worden gezien als korten op de elite: ‘Het is een frame dat niet klopt’

Kunst en cultuur worden nog vaak in één adem genoemd met ‘de grachtengordel’ en ‘elite’ en dat beeld is al lang achterhaald, zegt de sector…

Lees meer

Republikeinen officieel achter Trump als presidentskandidaat

De Republikeinen hebben zich officieel achter ex-president Donald Trump geschaard als hun kandidaat voor de presidentsverkiezingen in november. Op een groot congres in Milwaukee nomineerden…

Lees meer