Regering bouwt in krimpregio's enkel voor migratie, zegt Pieter Omtzigt: 'Wees eerlijk dat dat het gevolg is'

Nederland wil massaal nieuwe woningen bouwen, maar de huizen die in zogenaamde initieerregio's worden bijgebouwd, zijn volgens oud-Kamerlid Pieter Omtzigt bestemd voor migranten. Hij vindt dat de politiek daar eerlijk over moet zijn. "De enige groei waar je op aan het anticiperen bent is migratie. Je moet een plan hebben wat voor soort migratie je wil hebben."

100.000 woningen extra per jaar: er was in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar geen partij in Den Haag op tegen. Ook Omtzigt vindt dat er meer huizen moeten worden gebouwd. "Het is heel verstandig om de komende jaren huizen te bouwen, er is op dit moment een groot tekort aan huizen", begint de oud-NSC-leider in Goedenavond Nederland op NPO 1.

Maar hij vraagt zich af voor wie we bouwen. Omtzigt las de Nota Ruimte, een ruimtelijke langetermijnvisie waarin staat hoe Nederland de komende decennia met de schaarse ruimte moet omgaan en waar woningen moeten worden gebouwd. Daarin zijn ook zogenaamde initieerregio's aangewezen: regio's die prioriteit krijgen bij woningbouw.

Zuid-Limburg is zo'n initieerregio, maar ook een krimpregio: tegenover iedere geboorte staan in Zuid-Limburg nu bijna twee overlijdens. "We zien in Europa en in grote delen van Azië en Amerika een kindertal van minder dan twee per echtpaar. Dat betekent dat op termijn de bevolking gaat dalen. De regio's die het hardst krimpen, daar hoort Zuid-Limburg bij."

"Daar zie je dat er per jaar ongeveer 3000 meer overlijdensgevallen zijn dan dat er geboortes zijn. In de Nota Ruimte zijn Zuid-Limburg, Groningen, Assen en Twente aangewezen als initieerregio's. Dat betekent dat de overheid heeft gezegd: we gaan daar heel veel huizen bouwen. Maar wie gaat daar wonen? Dat is de vraag die ik denk dat ze eerst moeten beantwoorden voordat ze gaan bouwen."

'Ik denk dat je bouwt voor migratie'

Volgens Omtzigt is het duidelijk: "Ik denk dat je bouwt voor migratie." Hij vindt dat daar vooraf goed over moet worden nagedacht. "We hebben het in Nederland vaker gedaan: een migratiestroom op gang gebracht en pas later bedacht: hoe integreren we die mensen? Dat hebben we gedaan met de gastarbeiders die hier tijdelijk zouden blijven en gewoon gebleven zijn en na het openstellen van de Nederlandse arbeidsmarkt voor werknemers uit de nieuwe EU-lidstaten in Oost-Europa."

Volgens Omtzigt krimpt de bevolking van Zuid-Limburg in een gunstig scenario door het verschil tussen geboorte en sterfte de komende 25 jaar met minimaal 75.000 tot 100.000 inwoners. Tegelijkertijd wil de overheid in het gebied dus tienduizenden extra woningen bouwen. "De enige groei waar je op aan het anticiperen bent is migratie. Dan moet je wel een plan hebben wat voor soort migratie je wil hebben", benadrukt het oud-Kamerlid.

"Wil je studiemigratie? Wil je arbeidsmigratie? Hoe ga je om met asielmigratie? Kan zo'n grote groep integreren? Waar laat je ze wonen? Dat zijn vragen die je publiek moet debatteren voordat je begint met huizenbouwprogramma's van tienduizenden extra huizen."

Het idee dat mensen uit de drukke Randstad naar de krimpregio's verhuizen als daar meer huizen worden gebouwd, lost het vraagstuk volgens Omtzigt ook niet op. "De Randstad groeit zelf ook niet meer. In Noord-Holland was het 10.000 25 jaar gelden, nu is het nog 1000. Ook Noord-Holland zal te maken krijgen met natuurlijke krimp. Er zijn nog wel huizen nodig omdat je minder mensen per huishouden hebt, maar dat is binnenkort ook afgelopen."

"Heel veel mensen denken nog dat Noord-Holland groeit, maar de voorspellingen over de bevolkingscijfers waren tien jaar geleden totaal anders", gaat hij verder. "Tien jaar geleden dachten we dat het aantal geboortes nu ongeveer 30.000 hoger zou liggen, maar het is veel lager. Net als de rest van de wereld daalt het heel hard en dat had niemand voorzien. Het is zelfs zo erg dat de regionale bevolkingsprognoses ingetrokken zijn omdat ze niet kloppen. We hebben alleen nog die van 2015 en daar zitten we mijlenver naast."

'Wees eerlijk dat migratie het gevolg is'

In Limburg is tussen 2020 en 2025 het aantal basisschoolleerlingen met 25 procent gedaald. Omtzigt vindt dat er een helder plan moet komen voor de komende 25 jaar voor dit soort regio's. "Maak een plan, wees eerlijk dat migratie het gevolg is. En denk na waar die mensen gaan wonen, of ze kunnen integreren en denk ook na waarom jongeren op dit moment niet het aantal kinderen krijgen wat ze zeggen dat ze konden krijgen."

In zijn HJ Schoo-lezing twee jaar geleden waarschuwde Omtzigt voor de "geopolitieke implicaties" van het feit dat in Nederland en andere landen in Europa veel minder kinderen worden geboren dan bijvoorbeeld in Afrikaanse landen. Op de vraag of we te weinig kinderen krijgen zegt hij: "Wat je kunt meten is wat mensen zeggen als je jong hoeveel kinderen ze zouden willen. Dan zeggen ze een hoger aantal dan ze uiteindelijk krijgen. Je ziet dat de VN een vrij groot onderzoek gedaan heeft bij mensen rond de 35 jaar: zou u nog kinderen willen hebben? Het antwoord tussen ja en kinderen krijgen zit een behoorlijk gat."

Volgens de oud-politicus moet dat onderwerp besproken worden, waarbij hij benadrukt dat mensen zelf moeten weten of ze een kind krijgen. "Daar kun je over praten, maar dat moet je wel doen vanuit het vertrekpunt: wat willen mensen zelf? De mensen geven zelf aan dat ze meer kinderen willen."