NAVO start in september grootschalige missie in Groenland: 'Amerika is een serieuze bedreiging'
De NAVO start in september met een grootschalige missie in Groenland om Rusland en China af te schrikken. Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz (VVD) benadrukt dat de missie niet bedoeld is om de Amerikanen ervan te weerhouden Groenland bij de VS in te lijven, een wens die president Donald Trump al jarenlang heeft. Europacorrespondent Stefan de Vries denkt daar anders over. "Amerika is een serieuze bedreiging."
Trump aast al langer op Groenland "voor onze nationale- en internationale veiligheid". In het begin van dit jaar sprak hij die wens opnieuw uit. Hij gebruikte daarbij ferme teksten. Toen destijds een NAVO-oefening in Groenland werd uitgevoerd, dreigde Trump om de landen die meededen, waaronder Nederland, extra heffingen op leggen. Dat besloot hij uiteindelijk niet te doen.
Trump blijft speldenprikjes uitdelen. Groenland, dat onderdeel uitmaakt van Denemarken, is al onderdeel van de NAVO, waardoor de interne spanningen binnen landen die bij het verdrag zijn aangesloten steeds verder toenemen.
Dat terwijl de Amerikanen al aanwezig zijn op Groenlands grondgebied en een vruchtbare geschiedenis hebben wat betreft militaire samenwerking. Thule Air Base, dat nu Pituffik Space Base heet, is de noordelijkste basis van de VS en ligt in het noordwesten van Groenland. Daarnaast gebruikten de Amerikanen Groenland in de Tweede Wereldoorlog als tussenstop om gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers naar Engeland te vliegen, die vervolgens boven Nazi-Duitsland missies uitvoerden.
'Waardevol dat ook wij weer meedoen'
In september start opnieuw een grootschalige NAVO-oefening. Nederland stuurt tientallen mariniers, zegt minister Yeşilgöz in Goedenavond Nederland. Ze wil geen concrete aantallen en data delen, omdat "we in Poetin een vijand hebben die goed in de gaten houdt wie wat waar doet".
Wat wel duidelijk is, is dat de oefening begin september van start gaat en een paar weken duurt. "Onze manschappen hebben veel ervaring in koude gebieden, qua oefeningen en trainen. Onze partners vinden het waardevol dat wij ook weer meedoen."
Naast de mariniers gaan logischerwijs ook enkele vaartuigen die kant op. "Ze gaan onder meer verkenningen doen in het fjordennetwerk. Het wordt weer erg uitdagend in de enorme kou, al is dat erg belangrijk omdat we rond Europa toenemende militaire activiteit zien van de Russen. Ook de Chinezen vinden het een interessant gebied, dus het is heel belangrijk dat de NAVO aanwezig is."
“Deze oefening is wel degelijk bedoeld om aan de Amerikanen te laten zien dat Europa Groenland niet in de steek laat.”
Europacorrespondent Stefan de Vries bezocht Groenland afgelopen februari. Hij sprak daar met de lokale bevolking. "Ze zitten niet op de Amerikanen te wachten, wel op de Europeanen. Toen ik er was, waren er ook net wat Europese militairen geweest voor een verkenningsmissie. Daar deden twee Nederlandse militairen aan mee. Ik merkte dat de aanwezigheid van zelfs die twee militairen en de andere negen Europese landen enorm op prijs werd gesteld. De Groenlanders die ik gesproken heb zijn blij dat er opnieuw Europese troepen komen."
'Hello, Greenland!'
De Amerikaanse president Trump heeft Groenland al langer op de korrel en wijkt daar voorlopig niet van af. Na een radiostilte van een paar maanden plaatste hij begin deze maand opnieuw een bericht op Truth Social om de spanning weer wat op te voeren, met daarin de tekst 'Hello, Greenland'.
Dit bericht was een reactie op boze Groenlanders, nadat duidelijk werd dat een Amerikaanse oliebedrijf dat banden heeft met Trump in het oosten van het land zonder toestemming proefboringen aan het voorbereiden is. Groenland heeft het bedrijf een stevige waarschuwing gegeven.
De post van Trump op Truth Social.
Yeşilgöz benadrukt dat de aanstaande NAVO-oefening niets te maken heeft met de mogelijk expansiedrift van Trump. "Het is een bestaande NAVO-oefening waar ook Amerika natuurlijk in zit. Het is belangrijk om als NAVO en Europese landen te laten zien dat we niet naïef zijn richting de Russen en de Chinezen. Dit van Trump komt en gaat. Laten we het hoofd koel houden, gewoon ons werk doen en staan voor onze eigen veiligheid."
De Vries is het niet met Yeşilgöz eens. "Deze oefening is wel degelijk bedoeld om aan de Amerikanen te laten zien dat Europa Groenland niet in de steek laat. Dat was ook de boodschap die we in februari hebben gegeven. Het is een serieuze bedreiging van een NAVO-bondgenoot naar een andere bondgenoot. Dat moeten we heel serieus nemen. De Groenlanders hebben absoluut geen zin om onderdeel te zijn van de Verenigde Staten. In dit gebied is ook Amerika steeds meer een vijand."