'Dat mag en kan niet': drone-expert waarschuwt na inslag SpaceX op de maan

Een afgedankte rakettrap van SpaceX is woensdagochtend met hoge snelheid ingeslagen op de maan. De inslag vormde geen gevaar voor de aarde, maar roept wel vragen op over de omgang met ruimtepuin. Drone-expert Joost Tuinman waarschuwt dat er strengere regels nodig zijn voor de ruimte. "Je mag de maan niet beïnvloeden."

De rakettrap van ruimtevaartbedrijf SpaceX had een lengte van ongeveer 14 meter, woog zo'n 4000 kilo en vloog met een snelheid van circa 8700 kilometer per uur richting de maan. De inslag vond plaats in de buurt van de Einstein-krater, aan de moeilijk waarneembare westelijke rand van de maan. Volgens NASA is daardoor waarschijnlijk een krater ontstaan van ongeveer 18 meter breed en 3,5 meter diep.

Joost Tuinman, drone-expert, maakt zich zorgen over de gevolgen van achtergelaten materiaal in de ruimte. Hij wijst er in Goedenavond Nederland op dat er voor de maan nauwelijks regels bestaan. "In mijn laatste weken bij de Krijgsmacht heb ik een cursus gedaan: Space Operations. Wat ik daar heb geleerd, is dat er in de ruimte eigenlijk weinig regels zijn. De maan is van niemand, er zijn geen regels over. Dat betekent dat je de maan niet mag beïnvloeden. Dit is de eerste keer dat zoiets gebeurt, dus dat is fout. Dat mag niet en dat kan niet."

De rakettrap was afkomstig van een Falcon 9-raket van SpaceX, die in januari 2025 werd gelanceerd om twee commerciële maanlanders op weg te helpen. Nadat de maanlanders waren losgelaten, bleef de bovenste rakettrap achter in de ruimte. Door veranderingen in de baan, onder meer veroorzaakt door zwaartekracht en zonneactiviteit, kwam het object uiteindelijk op de maan terecht.

Gevaar van ruimtepuin

Volgens Tuinman is niet alleen de inslag op de maan een probleem, maar ook de hoeveelheid puin die rondzweeft in de ruimte. "Als er onderdelen of brokstukken in het heelal terechtkomen en die in een baan om de aarde komen, kan dat een gevaar vormen voor andere satellieten. Bijvoorbeeld voor SpaceX-satellieten die wij gebruiken voor medische doeleinden of voor het observeren van bosbranden."

"Je hebt tegenwoordig drones die zo groot zijn als een melkpak. Dat is een groot risico. Hoe meer puin er in de ruimte komt, hoe groter het gevaar wordt."

Gedragswetenschapper Tom de Bruyne kijkt anders naar de ontwikkeling. Hij vindt het juist positief dat commerciële bedrijven actief zijn in de ruimte en fouten kunnen gebruiken om ervan te leren. "Ik vind het fantastisch. Fantastisch dat een bedrijf dit soort dingen doet. En als er iets fout gaat, denkt zo'n bedrijf: interessant, wat kunnen we hiervan leren?"

Volgens De Bruyne zit daar een verschil met overheidsorganisaties zoals NASA. "Als dit van NASA was geweest, had er waarschijnlijk iemand ontslagen moeten worden. Nu hebben we ervan geleerd."

De inslag van de SpaceX-rakettrap is niet de eerste keer dat menselijk materiaal op de maan terechtkomt. Sinds de jaren 60 zijn er duizenden objecten achtergebleven op het maanoppervlak. Wetenschappers waarschuwen dat met de groei van commerciële ruimtevaart ook de noodzaak toeneemt om duidelijke internationale regels te maken.