Gedragspsycholoog: 'Een stilteretraite maakt je niet gelukkig'

Negentig procent van alle Nederlanders vindt het leven de moeite waard en zeventig procent heeft het gevoel iets bij te dragen aan de samenleving. Dat blijkt uit een CBS-publicatie over zingeving, maatschappelijke deelname en geluk. Volgens gedragspsycholoog Tom de Bruyne is dat geen toeval. Werk geeft mensen niet alleen inkomen, maar vooral betekenis. "We zijn een ziek gelukkig volkje, maar wel verslaafd aan ophef", zegt hij in Goedenavond Nederland.

Werk is volgens De Bruyne "een ontzettende bron van betekenisverlening". Mensen zijn het meest gelukkig als ze werk uitvoeren waarin ze zichzelf kunnen verliezen. "Dat ze erkenning en waardering krijgen en groeien als mens. Daardoor worden heel veel gelukshormonen geproduceerd."

'Geluk is meer dan genot'

Op een berg zitten of een stilteretraite is niet het soort geluk waar De Bruyne op doelt. "Wij verwarren geluk heel vaak met genot. Genot kan je heel makkelijk hebben, zelf in stilte. Dan kom je thuis en de volgende dag knalt het leven weer naar je toe en ben je het alweer kwijt. Geluk gaat over iets heel anders."

Hij legt uit: "In feite bestaat geluk uit twee hormonen: serotonine en oxytocine. Hoe meer je doet, hoe meer je van deze hormonen krijgt. Dat gaat over beter worden, dingen onder de knie krijgen en vooruitkomen. Oxytocine is meer het liefdeshormoon, dus liefde, vriendschap, seks. Dat krijg je vooral door connectie en verbinding. Er is niets fijners dan betekenisvol zijn voor anderen. Een retraite en ons weghalen van de wereld is tijdelijk leuk, maar daar word je niet gelukkig van. Dat is genot."

'Kan een grote discussie worden'

Volgens De Bruyne zijn mensen met een uitkering gemiddeld ook minder gelukkig. Niet omdat ze een uitkering ontvangen, maar omdat het hen vaak ontbreekt aan perspectief en zingeving. Daarom zou de politiek volgens hem meer moeten inzetten op begeleiding in plaats van financiële prikkels.

"Deze mensen scoren het laagst op geluk en betekenis. Ik heb veel interviews gedaan met deze mensen. Het is belangrijk om met deze groep goede gesprekken te voeren, zodat ze weer vooruitkomen. Geef mensen perspectief en begeleiding in plaats van straf of financiële druk."

VVD-Kamerlid Silvio Erkens is het ermee eens dat werk een belangrijke bron van geluk is, maar plaatst daar een economische kanttekening bij. "Ik denk dat Nederland veel geluk uit werk haalt. Tegelijkertijd hebben we het over een vierdaagse werkweek. Leven we de komende jaren niet met elkaar in een bubbel?", vraagt hij zich af.

"Als je kijkt hoe de VS op ons begint uit te lopen op het gebied van welvaart en technologische ontwikkeling, kunnen we het ons de komende jaren dan nog wel permitteren om stil te staan bij alle mooie dingen in het leven, naast dat werk ook noodzakelijk is? Ik denk dat dit best een grote discussie kan worden de komende jaren."