Wat voegt een nationaal coördinator toe in strijd tegen femicide? 'Het gaat vaak mis bij versnippering'

Judith Kuypers wordt de Nationaal Coördinator Geweld tegen Vrouwen en Huiselijk Geweld. Dat heeft minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, CDA) maandag bekendgemaakt. De minister ziet op dit moment nog te veel een eilandencultuur en denkt dat de oprichting van de nieuwe functie kan zorgen voor betere samenwerking. De Telegraaf-verslaggever Saskia Belleman heeft nog wat vraagtekens.

Eerder was Kuypers onder meer bestuurder bij Veilig Thuis en Vrouwenopvang Safegroup. Kuypers wil een aanpak "waarin alle partijen elkaar beter weten te vinden", zei ze in het persbericht. "Geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld zijn geen vraagstukken van één organisatie of één ministerie." Voor de aanpak is 10 miljoen euro beschikbaar.

Op dit moment wordt elke acht dagen een vrouw vermoord door haar partner, ex-partner of iemand in haar omgeving. "Dat gaat vaak gepaard met geweld tegen die vrouwen, maar vaak is er ook geweld in zo'n gezin", licht Sterk toe in Goedenavond Nederland op NPO 1. "Wij doen er van alles aan, alleen zien we wel dat iedereen op z'n eigen gebied daarmee aan de gang is."

Actieplan

Sterk mikt op een aanpak die niet alleen over het slachtoffer gaat, maar ook over de dader. "Dus wat deze nationaal coördinator moet gaan doen, is eigenlijk al die aanpakken bij elkaar brengen, zorgen dat die samenwerking beter gaat en ook een actieplan maken met een aantal dingen die we daarin aan gaan pakken. Er gebeuren een aantal dingen, maar die samenwerking moet echt beter."

Rechtbankverslaggever Belleman krijgt in haar werk veel te maken met femicide en spreekt van een stap in de goede richting. "Het hangt er wel heel erg vanaf wat de bevoegdheden van die nationaal coördinator worden. Of die ook een potje kan breken. Ik heb begrepen dat die nationaal coördinator bijvoorbeeld die bruggen moet slaan tussen de verschillende ministeries die nu allemaal langs elkaar heen werken op hetzelfde gebied."

"Maar de ministers blijven verantwoordelijk voor hun eigen ministerie, dus wat kan die nationaal coördinator doen, als dat niet helemaal strookt met wat dat ministerie wil?", vraagt Belleman zich af. "Daar maak ik me wel een beetje zorgen over eerlijk gezegd. Wat ik hoop, is dat het leidt tot een actieplan en een gecoördineerde aanpak, want daar zie je vaak dat het misgaat; de versnippering."

Zelfmoord of moord?

Belleman benoemt dat het regelmatig voorkomt dat femicidegevallen worden aangemerkt als ongelukken of zelfmoord en pleit ervoor dat de politie vaker onderzoek doet. "Ik kan natuurlijk geen cijfers noemen, want ik kan het niet staven met bewijzen, maar er komen te veel van die verdachte suïcidegevallen voor, waarin het dan de partner is die die vrouw vindt. Wat ook vaak voorkomt, is een ongelukje. Er vallen best wel veel vrouwen van de trap, uit het raam of van balkons. Als je geen onderzoek doet, lijken dat allemaal ongelukjes en suïcidegevallen, die het niet zijn."

Het Landelijk Onderzoeks- en Expertisebureau FMO (LOEF) doet onderzoek in drie gebieden in Nederland naar niet-fatale verwurging. "Dat is de absolute rode vlag voor een aanstaande femicide", vertelt Belleman, die op bezoek was bij het onderzoeksbureau. "Heel vaak zijn die sporen niet te zien aan de buitenkant. Dan gaat zo'n vrouw naar de politie, maar is er niks te zien. Inwendig zie je wel sporen van geweld. Als je binnen 48 uur erbij bent, kan je dat nog vaststellen. Dan wordt het ook mogelijk om die man meer aan te pakken."