Boeren werken opvallend genoeg mee met ingrijpend stikstofpakket: 'Boerenperspectief is veranderd'
Het kabinet presenteert volgende week een stikstofpakket dat ingrijpend gaat zijn voor veel boeren. Toch ziet politiek verslaggever van WNL Tessa van Viegen dat boeren vooralsnog meewerken aan dit plan om Nederland van het stikstofslot te halen. "Ze willen ook dat er iets gebeurt, omdat er allerlei boeren zijn die helemaal geen vergunningen meer hebben om hun werk uit te voeren. Het boerenperspectief is veranderd", zegt ze in Goedemorgen Nederland.
Het pakket aan maatregelen is niet mals. Een van de voorstellen is de zogeheten zoneringsmaatregel. Daarbij wijst de overheid gebieden rond kwetsbare natuur aan waar strengere stikstofregels gaan gelden dan elders. Daarnaast wil het kabinet een maximum invoeren voor het aantal koeien per hectare grond.
Deze maatregelen zijn volgens het kabinet hoognodig, al zegt premier Rob Jetten dat hij de onzekerheid en angst bij boeren begrijpt. Hij bezocht daarom op uitnodiging van SGP-leider Chris Stoffer de Veluwe om te praten met een aantal boerengezinnen die investeringen hebben zien wegvallen. Ze benadrukten hoe erg ze in de rats zitten over de dreiging van nieuwe maatregelen.
Volgens Jetten zijn pijnlijke keuzes echter onvermijdelijk. Door de stikstofcrisis komt te veel stikstof terecht in kwetsbare natuurgebieden, waardoor de kwaliteit van de natuur achteruitgaat. Tegelijkertijd lopen bouw-, landbouw- en infrastructuurprojecten vast door de strenge regels rond vergunningverlening.
Het is de bedoeling dat het stikstofpakket op 26 juni wordt gepresenteerd, al kan dat ook over de zomer heen worden getild als blijkt dat er meer tijd nodig is voor de uitwerking van de plannen.
'Tijd dat er een stap werd gezet'
Van Viegen ziet dat eerdere kabinetten weinig zijn opgeschoten om de druk op boeren te verlichten. "We hebben telkens veel commotie gezien rondom het stikstofdossier. Het kabinet wilde steeds een stap zetten, maar in de tussentijd is er vrij weinig bereikt. Het is tijd dat er wel een stap gezet wordt, omdat de vergunningverlening totaal is vastgelopen. Den Haag is zich hier inmiddels erg bewust van."
“Ze willen ook dat er iets gebeurt, omdat er allerlei boeren zijn die helemaal geen vergunningen meer hebben om hun werk uit te voeren. Het boerenperspectief is veranderd.”
Maandagavond kwam het kabinet bijeen in het Catshuis om de voorgenomen maatregelen nog eens goed door te nemen. "Er wordt vrijwel wekelijks over gesproken door een behoorlijke groep ministers, een stuk of elf die samen in een Task Force zitten. Iedere keer worden deelonderwerpen besproken en gisterenavond was er voor het eerst een weegmoment waarbij het hele pakket werd bekeken."
Over de maatregelen zijn nog geen definitieve knopen doorgehakt, al is inmiddels duidelijk dat er flinke ingrepen worden voorbereid. Eén van deze maatregelen is dus het instellen van een bufferzone rond een natuurgebied. Daar gaan strengere maatregelen gelden voor boeren die daar gevestigd zijn. "Er wordt nu bekeken welk getal daaraan wordt gehangen en hoe groot zo'n bufferzone wordt", zegt Van Viegen. "Ook het aantal koeien per hectare wordt bekeken. Dat er een maximumaantal moet komen is duidelijk, maar hoeveel precies nog niet."
Deze maatregelen worden al langer geopperd. De details zijn nog niet volledig uitgewerkt. "Als er maar drie koeien op een hectare mogen grazen, is dat heel ingrijpend. Het kabinet moet iedere keer afwegen wat zo'n beslissing doet in het totale pakket aan maatregelen. Als ze aan de ene knop harder draaien, doen ze dat aan de andere knop wat minder." Boeren maken zich zorgen en sommige zijn bang dat deze ingrepen ze de kop gaan kosten.
Meewerkmodus
Toch is er de afgelopen jaren iets veranderd in de houding van boeren, ziet Van Viegen. "Ze willen ook dat er iets gebeurt, omdat er allerlei boeren zijn die helemaal geen vergunningen meer hebben om hun werk uit te voeren. Die PAS-melders, waar we al jaren vanaf weten, willen ook eindelijk vooruit. Het boerenperspectief is veranderd."
“We moeten nog maar zien wat ervan overblijft, omdat we een minderheidscoalitie hebben. Je ziet al allerlei partijen die zich beginnen te roeren. Zij hebben zelf ook plannen die ze in willen brengen.”
Als het pakket aan maatregelen volgende week vrijdag daadwerkelijk op tafel legt, wordt er nog over gedebatteerd in de Tweede Kamer. "We moeten nog maar zien wat ervan overblijft, omdat we een minderheidscoalitie hebben. Je ziet al allerlei partijen die zich beginnen te roeren. Zij hebben zelf ook plannen die ze in willen brengen."
De minister die verantwoordelijk is voor het stikstofpakket, Jaimi van Essen (D66), is al bij veel partijen op de koffie geweest. "Hij is daar alvast aan het shoppen voor steun. Dat is achter de schermen al aan de gang, maar we moeten nog maar zien hoe het landt. Als het hele Malieveld weer vol met boeren staat en de trekkers weer over de snelwegen gaan, dan ontstaat er weer een ander sentiment."
Als alles wel spoedig en zonder problemen verloopt, "dan kan het nog een jaar duren voordat de maatregelen van start gaan", zegt Van Viegen. "Maar voor het einde van het jaar zullen wij de eerste maatregelen doorgevoerd zien worden."