Het is Jetten gegund, maar donorkinderen niet probleemloos

Bij een kinderwens gaat het nooit over de wens van het kind. Een kanttekening van columnist Arendo Joustra bij alle euforie over de blije verwachting van premier Rob Jetten. ‘Er zijn nog genoeg kinderen met een ouderwens.’

De wereldgeschiedenis leert dat alles wat technisch mogelijk is, uiteindelijk ook in praktijk zal worden gebracht. Daar helpt geen god of verbod tegen. Neem de voortplanting. Procreatie is inmiddels ook mogelijk als er medische, biologische of andere hindernissen zijn. Gelukkig voor de betrokkenen, want een onvervulde kinderwens kan voor groot verdriet en psychische problemen zorgen.

Wie ouders via deze alternatieve route een kind misgunt, moet wel een bruut zijn. Vandaar ook de enthousiaste reacties nadat premier Rob Jetten publiek had gemaakt dat hij en zijn aanstaande een baby verwachten. Natuurlijk ook omdat er eindelijk eens goed nieuws uit Den Haag kwam. Felicitaties van alle kanten, alleen moesten de comments worden uitgezet, want op sociale media werd minder vrolijk gereageerd.

Voor de homohatende toetsenbordridders is het goed om te weten dat er weinig onnatuurlijks is aan twee mannen die een kind krijgen en verzorgen. Want het komt ook veelvuldig voor in het dierenrijk. Bijvoorbeeld twee mannetjespinguïns die een ei in een verlaten nest (of een gestolen ei) uitbroeden en het kuiken succesvol grootbrengen.

Kortom, het is Jetten en zijn aanstaande gegund dat hun kinderwens in vervulling gaat. Of hij als papa zijn premierschap niet goed kan uitoefenen (of omgekeerd zijn vaderschap), is aan zijn partner, zijn partij en het parlement.

Kijken we meer in het algemeen naar procreatie met behulp van donoren, dan zijn een paar kanttekeningen te maken. De afgelopen week ging het in de talkshows vooral over het gebrek aan wetgeving om een en ander goed te regelen, zodat er minder ‘gedoe’ is.

Dat het bij een kinderwens zelden gaat over de wens van het kind, hoorde je minder vaak. Dat geldt natuurlijk voor elk kind. Maar donorkinderen kunnen opgroeien zonder te weten wie de vader is (bij een bewust alleenstaande moeder) of zonder te horen wie de moeder was (bijvoorbeeld bij een mannenkoppel). En de vraag is of dat wenselijk is voor het kind.

Jetten zei een paar jaar geleden in een televisieprogramma dat hij geen kind wilde adopteren, gezien alle nadelige effecten van (buitenlandse) adoptie waarover steeds meer bekend raakt. Zijn goed recht uiteraard, hoewel er ook in Nederland nog genoeg adoptiekinderen zijn met een ouderwens.

Dat weinig bekend is over nadelige effecten bij donorkinderen, wil niet zeggen dat die er niet zijn. Er is domweg te weinig onderzoek gedaan en dus ook weinig over gepubliceerd. Dat onderzoek moet er komen, niet om vervolgens deze vorm van voortplanting te verbieden, maar om ervoor te zorgen dat ouders met een kinderwens zoals Jetten in alle vrijheid een verstandige afweging kunnen maken.

Toevallig publiceerde het dagblad Trouw twee dagen voor de bekendmaking van Jetten een indringend en schrijnend maar ook zeer persoonlijk verhaal van zo’n donorkind. Het zal niet voor alle donorkinderen gelden (N = 1), maar Samme Kors verhaalt over zijn ‘pijn’ onder de kop: ‘Mijn moeder wilde een kind. Ik wilde een vader.’

Gedurende zijn jeugd heeft donorkind Kors zijn biologische vader gemist. Niet omdat een jongen ook een man als voorbeeld nodig heeft – een vriend of oom kan die rol spelen – , maar puur omdat hij in de spiegel dat deel van zijn persoonlijkheid (fysiek en geestelijk) miste. Hij herkende alleen zijn moeder in zichzelf. Toen hij zijn vader op 22-jarige leeftijd leerde kennen, was het voor hem ‘te laat’.

Gelukkig denkt de Verenigde Naties aan alles. Ook aan de wensen en zelfs rechten van kinderen. Zo bevat artikel 7 van het Kinderrechtenverdrag de bepaling dat kinderen het recht hebben hun ouders te kennen en door hen te worden verzorgd. Met andere woorden, kinderen hebben het recht hun biologische ouders te kennen, inbegrepen de donoren van eicel en zaad.

Als er dan toch wetgeving komt om ‘alles goed te regelen’, kan ook naar dit aspect worden gekeken.