Voorzitter Bouwend Nederland: wooncrisis kan zeker nog twintig tot dertig jaar duren

De bouwsector heeft samen met betrokken partijen en ministers volgende stappen gezet om uit de wooncrisis te komen. Toch kan er nog veel tijd verstrijken voordat deze crisis voorbij is, zegt voorzitter van Bouwend Nederland Arno Visser. Hij denkt dat het woonprobleem nog zeker twintig tot dertig jaar kan duren.

Visser was gisteren in het Catshuis om te praten over de woningbouw en hoe de voortslepende wooncrisis op te lossen is. Naast hem waren mensen uit de gemeente aanwezig, evenals verantwoordelijk woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan en andere partijen die bij de bouw betrokken zijn, waaronder Aedes, de landelijke branchevereniging van woningcorporaties in Nederland.

In het gesprek beseften de aanwezigen onder meer dat stikstofproblematiek lokaler moet worden aangepakt en dat er geen landelijk beleid moet zijn. Daardoor kan de woningbouw in veel gemeenten sneller doorgang vinden. Visser pleitte voor kleinere bouwprojecten, zodat er minder weerstand plaatsvindt en de vergunningverlening mogelijk sneller kan.

Ondanks de vorderingen in het gesprek, zijn er nog geen concrete oplossingen, knipoogt de voorman van Bouwend Nederland in Goedemorgen Nederland. "Maar het is belangrijk dat je met elkaar om de tafel gaat. Je brengt verschillende zaken bij elkaar om tot oplossingen te komen en je laat zien wat de praktijk is en wat je tegenkomt. Vanuit die ervaringen moet je constructief met elkaar aan oplossingen werken, maar er is geen quick fix."

Uitvoeringsgericht

Visser is zeer te spreken over de nieuwe woonminister. "Boekholt-O-Sullivan is zeer uitvoeringsgericht, waardoor je ook een gesprek hebt over wat er nou echt gebeurt. Bij woningbouw heb je het Rijk, provincies en gemeenten, drie bestuurslagen. Daarnaast heb je projectontwikkelaars, bouwers, financierders, huurders en huiseigenaren. Het is niet zo dat je er met twee partijen wel even uitkomt. We moeten naar het totale plaatje kijken: hoe komen al deze partijen in de uitvoering bij elkaar?"

Dat er nu gezamenlijk gesprekken worden gevoerd, is volgens hem een grote vooruitgang. Het is nu zaak om in te zoomen op woningbouwprojecten die (te) lang duren, sommige wel zestien jaar. "Waarvan maar twee jaar wordt gebouwd."

Geen tien nieuwe steden

Premier Rob Jetten denkt dat de oplossing van de wooncrisis "in lef en politieke moed" zit. D66 pleitte voorafgaand de verkiezingen vorig jaar voor het bouwen van tien nieuwe steden in Nederland. Niet veel later verbrak Jetten die verkiezingsbelofte; in de bouwplannen van het kabinet kwam naar voren dat er zeker geen tien nieuwe steden komen. Volgens hem waren deze plannen meer metaforisch bedoeld, maar is het kabinet zeker ambitieus.

"Soms heb je moed nodig om controversiële beslissingen te nemen", zegt Visser daarover. "Ik ben wethouder in de Flevopolder geweest en als jij tegen de mensen in de wijk moet zeggen dat je nog meer moet bouwen, dan krijg je weerstand. Dan heb je moed nodig om de weerstand te doorbreken en om het goed uit te leggen."

Hij pleit voor de bouw op kleinere locaties, omdat projecten daar sneller te realiseren zijn. Er is minder inspraak, doordat er minder inwoners direct betrokken zijn, waardoor ook de vergunningverlening mogelijk vlotter verloopt. "Wel moet je voor een zaal met inwoners gaan staan waarin je uitlegt dat niet alleen hun kinderen een woning zoeken, maar ook de kinderen van hun buren."

De voorzitter benadrukt dat hier geen sprake is van dwang en dat omwonenden nog steeds veel inspraak hebben. Wel irriteert hij zich daar vaak aan. "Mensen blijven doorprocederen bij kansloze zaken. We zien zaken bij de Raad van State waar mensen jarenlang de bouw vertragen."

'Duurt nog twintig, dertig jaar'

Mocht een bouwproject alsnog doorgang vinden, dan is er nog een ander probleem: het overvolle stroomnet. In de provincie Utrecht is de situatie inmiddels zo precair dat er een aansluitstop is gekomen op nieuwbouwwoningen. Kortom, een snelle oplossing voor de woningnood gaat er niet komen. "Dit kan niemand oplossen in drie jaar, dat is een periode van twintig of dertig jaar."

Visser noemt een voorbeeld hoe Nederland uit dit dal kan kruipen. "Als je drie kaarten van Nederland pakt, op elkaar legt en uitzoekt waar de stikstofproblematiek zit, de netcongestie en waar je woningen wil bouwen, dan weet je wat je uit moet voeren. Dat is te weinig gebeurd, maar gelukkig voeren we dat gesprek nu wel."

Zo zit de stikstofproblematiek niet verspreid over heel Nederland. "Drie provincies en zeventig gemeenten hebben hier last van. Niet het hele land, dus stop nou met generiek beleid dat overal hetzelfde moet zijn. Los problemen op waar er problemen zijn en laat de langzaamste niet het tempo bepalen."