Hans en Roan zoeken al negen jaar tevergeefs naar een draagmoeder: 'Honderden mensen gevraagd'
Hans en Roan Buitink willen niets liever dan een baby krijgen met een draagmoeder, maar in Nederland is dat zo makkelijk nog niet. Vrouwen die openstaan voor draagmoederschap mogen zich niet zomaar presenteren. Een zoektocht in het buitenland is verre van ideaal.
"We zoeken al negen jaar", vertellen Hans en Roan in Stand van Nederland. Hans: "Ik heb mezelf altijd gezien met een kind. Gewoon leuk vader zijn, van klein tot groot. Zorgen, houden van." Roan vult aan: "Ik denk dat het prachtig is om te mogen ervaren dat je jezelf terugziet in zo'n kindje."
Hoewel Nederland bekendstaat om progressieve abortuswetgeving, is de regelgeving rond draagmoederschap verouderd en onduidelijk. De mogelijkheid is toegestaan, maar er mag, op bepaalde onkostenvergoedingen na, geen commerciële beloning tegenover staan.
Hans en Roan hebben in hun eigen omgeving al "honderd, misschien honderden" vrouwen gevraagd. Roan: "Familie, vrienden, kennissen. Op een gegeven moment ga je de schaamte voorbij en begin je er op een festival of in de kroeg over."
'Er is geen marktplaats'
Veel vrouwen haken af, omdat het hen te moeilijk lijkt om een baby af te staan, merkt het stel. Dames die hier wél voor openstaan, kunnen dat niet zomaar kenbaar maken. Openlijke oproepen voor draagmoeders zijn in Nederland verboden. "Er zijn geen soort van marktplaatsen waar de vraag vanuit wensouders en het aanbod vanuit potentiële draagmoeders samenkomen. Het is er niet", aldus Roan.
Hans vult aan: "Je mag officieel geen oproep plaatsen op sociale media. Je mag ook niet gematcht worden. Dus ook dames die het mooi vinden om mannen met deze diepe wens te helpen, kunnen zich niet actief kenbaar maken. Daar schuilt denk ik het grootste probleem in: dat het in Nederland niet mag."
'Kost me 30.000 tot 50.000 euro'
De 31-jarige Naomi Meertens zit met hetzelfde probleem. Door het MRKH-syndroom kan zij geen baby dragen. "Ik ben geboren zonder baarmoeder, dus voor mij is het onmogelijk om op natuurlijke wijze kinderen te krijgen. Daarom ben ik al vanaf jonge leeftijd op zoek gegaan naar een draagmoeder, want dat is de enige manier waarop ik eventueel een kindje kan krijgen."
Bij een ziekenhuis aankloppen, gaat niet zomaar. "Die hebben in principe een database van draagmoeders, maar ze mogen mij daar geen informatie over geven. Zodra ik er een vind, komt er ook nog een heel traject met advocaten en psychologen aan te pas. Daarna kun je pas starten."
Dan speelt ook nog het financiële aspect mee. Naomi denkt dat ze 30.000 tot 50.000 euro kwijt zal zijn aan het traject. Zo kost de bevruchting al 10.000 euro. "Maar ik moet helaas ook rekening houden met de onkosten die een draagmoeder gaat maken. Ook komen er juridische aspecten en misschien een psycholoog bij kijken. Het geld heb ik nu niet, dus het zal waarschijnlijk via een lening moeten. Misschien start ik wel een crowdfunding."
Naomi is op zoek naar een draagmoeder
Een draagmoeder zoeken in het buitenland is een optie. In landen als Oekraïne, Georgië, Rusland en delen van de Verenigde Staten mag je vrouwen betalen voor het dragen van je baby. Goedkoop is het allerminst. De kosten lopen sterk uiteen, maar in Amerika moet je al gauw rekening houden met zo'n 200.000 euro.
Schimmige projecten
Betaald draagmoederschap in het buitenland heeft een schaduwkant, weet Arnoud Breitbarth, voorzitter van Stichting Meer dan Gewenst. "We zien veel schimmige projecten in bijvoorbeeld Azië, Oost- en Centraal-Europa en Latijns-Amerika, waarbij geen goede begeleiding is voor de draagmoeder. Juridisch is het zeer discutabel en we zien soms gevallen waarbij draagmoeders worden opgesloten in een appartement, ver weg van hun familie. Dat soort situaties moet je te allen tijde voorkomen."
Voor Hans en Roan, en ook voor Naomi, is een draagmoeder uit het buitenland echter niet uitgesloten. Roan: "We wilden het eigenlijk niet, omdat we graag zien dat de moeder in beeld blijft en ons kind haar op latere leeftijd kan bezoeken. Maar vanuit de situatie in Nederland lukt het niet. Daarom zou een stap naar het buitenland tot de mogelijkheden behoren."
Ondertussen moet een wetsvoorstel draagmoederschap in Nederland makkelijker maken. Daar is echter ook kritiek op.
Heb je een kinderwens, maar kan jij of je partner geen kind dragen? Dan ga je op zoek naar een draagmoeder. In Nederland is draagmoederschap toegestaan, je mag alleen geen oproep plaatsen én er niet voor betalen. Wensouders wijken bijna automatisch uit naar het buitenland, maar daar hangt een enorm prijskaartje aan. Hoe zorgen we ervoor dat het in Nederland beter wordt geregeld? Kijk Stand van Nederland nu terug via NPO Start.