Theoloog maakt balans op over 'gematigde' paus Leo XIV: 'Of de man deugt, of hij is heel slim'
De Amerikaan Robert Francis Prevost gaat inmiddels bijna een jaar door het leven als paus Leo XIV. Daarom vindt theoloog Paul van Geest het de hoogste tijd om de balans op te maken. Hij ziet in hem een verbindende maar ook gematigde leider, die het achterste van zijn tong nauwelijks laat zien.
Sinds zijn verkiezing op 8 mei 2025 staat Leo XIV (70) aan het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk, als opvolger van Paus Franciscus, die na een kort ziektebed op 88-jarige leeftijd overleed. Volgens Van Geest is Leo XIV een 'directe erfgenaam' van hem en legt hij de nadruk op thema’s als vrede, sociale rechtvaardigheid en dialoog.
Minder geniale uitspraken
Toch is het allemaal wat minder spannend dan zijn voorganger, zegt de theoloog in Goedemorgen Nederland. "Het valt buitenlandse journalisten op dat hij veel minder van die mediagenieke citaten heeft. Zijn voorganger had bijvoorbeeld maar drie woorden als mensen relatieproblemen hadden: 'Goedemorgen, dankjewel en sorry'. Dat stond in alle kranten en dat heeft deze paus niet. Maar inhoudelijk is hij hetzelfde als zijn voorganger: het gaat vooral over armoede en vrede."
Leo XIV wil net als Franciscus laten zien dat bijvoorbeeld "over armoede praten niet alleen een individuele aangelegenheid is, maar dat landen, staten, bedrijven, economieën erop gericht moeten zijn om ieder individu een ordelijk te leven te kunnen laten leiden".
“Het achterste van zijn tong laat hij niet zien, maar je voelt dat hij deugt en dat hij zijn leiderschap geweldig goed uitvoert.”
Ook schrijft en spreekt hij momenteel veel over de wereldvrede door de oorlogen in onder meer Oekraïne, Iran en Sudan. Toch is hij daar minder open in dan Franciscus, zegt Van Geest. "Hij werkt als het ware met voetnoten", wat hem minder spraakzaam maakt en waardoor hij minder in het nieuws komt. "Of de man deugt, of hij is heel slim", knipoogt de theoloog.
Van Geest is overtuigd van het eerste. Hij ontmoette hem twaalf jaar geleden, toen hij "nog geeneens" bisschop was. "Hij zat in informele kleren in een klooster waar ik zat te studeren. Dan merk je wel dat het een man is met diepe wateren en stille gronden. Het achterste van zijn tong laat hij niet zien, maar je voelt dat hij deugt en dat hij zijn leiderschap geweldig goed uitvoert."
'Belangrijkste soft power ter wereld'
Leo XIV is zelf een Amerikaan, waardoor het volgens Van Geest dapper is dat hij de oorlog in Iran veroordeelt, een oorlog die de Verenigde Staten en Israël samen startten om het Iraanse regime omver te werpen. "Het is voor de paus heel makkelijk om zich over wereldvrede uit te spreken. Het is ook geen hard power. Maar aan de andere kant is hij wel de leider van de belangrijkste soft power in de wereld."
Daarom is er volgens hem maar één persoon die geloofwaardig over waarden als wereldvrede (en armoedebestrijding) kan praten. "In termen van richtlijnen. Als de paus dit uitspreekt, hoop je dat mensen er gehoor aan geven. Hij wil die structurele branden geblust zien en zijn hele pauselijke diplomatie is daarop gericht."