Spanning bij nabestaanden MH17 is groot: ‘Het heeft heel veel impact gehad op heel Nederland’

De hele wereld kijkt gespannen naar de rechtbank op Schiphol waar vandaag, ruim acht jaar na de aanslag, uitspraak wordt gedaan in het MH17-monsterproces. Robert Oehlers wiens nichtje Daisy omkwam tijdens de crash, werd vanochtend wakker met hoop op de goede uitkomst. "Dat er echt schuld wordt neergelegd bij de verdachten. Dat is het belangrijkste, en dat is ook echt de focus."

Maar het blijft spannend, want het kan nog alle kanten op. Vrijspraak wegens te weinig bewijs is ook niet uitgesloten. "Je weet niet wat er gaat gebeuren", zegt Oehlers in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Maar de zaak weegt zwaar. "Iedereen kent wel iemand die in dat vliegtuig zat, op de één of andere manier", zegt hij. "Het heeft heel veel impact gehad op heel Nederland."

Op 17 juli 2014 stortte het toestel van Malaysia Airlines, vertrokken van Schiphol en onderweg naar de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur, neer boven Oost-Oekraïne. Het vliegtuig was uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder hen bijna 200 Nederlanders. Oehlers vertrok vlak na de crash richting Donetsk om zijn 20-jarige nichtje te zoeken, tussen de wrakstukken van het vliegtuig. "Daar hadden heel veel mensen wat over te zeggen, maar ik ben blij dat ik het gedaan heb", zegt hij. "Want als ik dat niet gedaan had, had Nederland het niet gezien."

Tekst gaat verder onder de tweet.

Tijdens zijn aanwezigheid in het rampgebied verdween de aarde onder zijn voeten, zegt Oehlers. "Als je die kinderschoentjes daar ziet liggen... Ik heb meer gezien dan dat ik wilde", zegt hij. Hij geeft mensen die hem voor gek verklaarde door zijn bezoek dan ook deels gelijk. "Maar ik had een missie, en ik had het de ouders van het vriendje van mijn nichtje beloofd."

Girkin, Doebinski, Poelatov en Chartsjenko

Volgens het Openbaar Ministerie zijn pro-Russische separatisten verantwoordelijk voor het inzetten van de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergehaald. Zij hadden mogelijk niet door dat het ging om een passagiersvlucht. Het OM vervolgt hiervoor vier mannen. Het gaat om rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko. Deze drie Russen en een Oekraïner worden verantwoordelijk gehouden voor de dood van alle inzittenden. Volgens het OM hebben zij een rol gespeeld bij het binnenhalen of het wegbrengen van de Buk-raketinstallatie en dus niet bij het afvuren ervan. In het gebied was, toen al, een gewapend conflict gaande. Tegen alle vier de mannen is een levenslange gevangenisstraf geëist.

Maar wat er ook gebeurt in de rechtszaak vandaag: de verdachten belanden hoogstwaarschijnlijk niet achter de tralies. Toch hecht Oehlers waarde aan de uitspraak. "Die veroordeling is een rechtspraak en als land sta je achter de rechtspraak", legt hij uit. "Als Nederland zijn wij een rechtstaat, en dat willen we laten zien. Dat maakt ons anders dan de staat Rusland."

Rusland verspreidde misinformatie

Rusland heeft bewust geprobeerd mist te creëren door desinformatie te verspreiden en alternatieve theorieën over de ramp de wereld in te helpen. Volgens Oehlers is het daarom belangrijk dat de rechter ook daar duidelijkheid over geeft. "Dat is ook als bewijslast opgevoerd." Zo toonde de Russische overheid enkele jaren foto's waarop Oekraïense voertuigen in een veld bij een Buk-raket te zien zouden zijn. Deze foto's zijn volgens bewerkt: de voertuigen zijn er later bijgeplakt. In de metadata van de afbeelding was onder meer te zien dat er met Adobe Photoshop aan was gewerkt.

"Hetgeen dat Rusland roept slaat door op de rest van de wereld", beklemtoont Oehler. "En daar maken ze misbruik van."

Oehlers heeft het gevoel dat dit het begin van het proces is in plaats van het einde. "Wij zijn betrokken bij de oorlog vanaf 2014, we hebben een weg moeten gaan om uiteindelijk tot een proces te komen, maar er hangt nog veel meer aan", zegt hij.

LEES OOK: Rechter doet vandaag uitspraak: ‘MH17 en oorlog in Oekraïne onlosmakelijk met elkaar verbonden’