Kremlin vergeldt aanval op Krimbrug met raketaanvallen op Oekraïense steden: ‘Terreur’

In allerlei Oekraïense steden zijn inwoners maandagochtend opgeschrikt door verschillende raketaanvallen, en daarmee lijkt de Russische president Vladimir Poetin zijn vergelding op de aangevallen Krimbrug begonnen. Hij sprak van een "terroristische aanval" op vitale infrastructuur. "En die vergeldt hij met terreur", zegt generaal buiten dienst Mart de Kruif.

Er zouden bombardementen zijn in meer dan twintig provincies, volgens Kiev. Vooral de steden Dnipro, Lviv, Ternopil en Zaporizja zouden onder vuur liggen. "Hij escaleert", vervolgt De Kruif in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Hij wil laten zien dat die aanslag op de brug echt pijn heeft gedaan. Maar misschien is het ook wel een signatuur van de nieuwe generaal die Oekraïne namens de Russen moet veroveren, Sergei Surovikin. Hij staat bekend om zijn meedogenloosheid en zijn keiharde regime."

De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft iedereen gevraagd binnen te blijven. De autoriteiten spreken over zeker vijf doden en twaalf gewonden bij de eerste aanvallen op de hoofdstad Kiev sinds juni. Het is nog onduidelijk hoeveel slachtoffers er in de rest van het land zijn gevallen, maar vermoedelijk gaat het om veel burgers in plaats van militairen. "In geen enkel conflict is het geoorloofd om burgerdoelen te raken, dus wat we hier zien zijn in principe oorlogsmisdaden", zegt De Kruif. "Dat is in een oorlog tussen 'beschaafde' landen schokkend. Het laat zien hoe fragiel vrijheid is, en hoeveel kwaad er nog in deze wereld is."

LEES OOK: Doden en gewonden bij explosies in Kiev: ‘Burgerdoelen blijkbaar legitiem doel in deze oorlog’

Explosie op de Krimbrug, Poetins trots

Poetin beschuldigt de Oekraïense geheime dienst van het veroorzaken van de explosie op de Krimburg, die het schiereiland de Krim met Rusland verbindt. Militair is deze van groot belang: "Het is de verbinding tussen Rusland en via de Krim naar Cherson. Dus alle bevoorrading gaat vooral hierover", legt De Kruif uit. "Alle andere bevoorradingslijnen kunnen worden beschoten door Oekraïne, dus dat doe je liever niet. Hij moet nu ook mensen van het front weghalen om die brug te gaan beveiligen."

Maar vooral symbolisch heeft de brug veel waarde voor Poetin. "Het is ook zíjn brug. In 2014 zat hij voorop in de vrachtwagen en reed hij vol trots over deze brug."

Explosies in Kiev

De eerste explosies waren in het centrum van Kiev, kort na 08.00 uur lokale tijd te horen, aldus burgemeester Vitali Klitsjko en journalisten die in Kiev aanwezig zijn. Een functionaris van het ministerie van Binnenlandse Zaken twitterde dat er een raket is ingeslagen in de buurt van het hoofdkwartier van de Oekraïense geheime dienst en het kantoor van president Zelenski.

De beschietingen van Kiev vielen samen met de ochtendspits. Op een van de drukste verkeersknooppunten van de metropool sloeg een aanval een enorme krater in de weg. Meerdere voertuigen werden compleet verwoest en omliggende gebouwen liepen schade op. Ook naast een speeltuin in een stadspark is een krater geslagen. Inwoners zijn opgeroepen een veilig heenkomen te zoeken in schuilplaatsen zoals de metro.

Kantoor van Zelenski geraakt?

De aanvallen zouden mogelijk uitgevoerd worden door kamikaze-drones. "Dat zijn onbemande vliegtuigen die je op afstand bestuurt. Ze hebben wel een beperkt bereik, maar ik denk dat in steden die op langere afstand van het front liggen, zoals Kiev en Lviv, je meer moet denken aan kruisrakketten", zegt De Kruif.

Een functionaris van het ministerie van Binnenlandse Zaken twitterde dat er een raket is ingeslagen vlakbij het hoofdkwartier van de Oekraïense geheime dienst en het kantoor van Zelenski, maar of dit klopt is nog onzeker. "Laten we hopen dat hij in elk geval veilig is", zegt De Kruif. Maar mocht de president iets overkomen, is het "een fout om te veronderstellen dat de weerstand vanuit Oekraïne alleen gebaseerd is op Zelenski zelf". "Je ziet op het slagveld heel duidelijk dat de motivatie van de Oekraïense militairen veel hoger is dan de Russen. De wil om de vechten zit echt diep verankerd in de bevolking."

Tekst gaat verder onder de tweet.

De Kruif denkt dat het geen zin heeft dat Rusland die wil, onder meer met aanvallen zoals deze, probeert te 'breken'. "De historie leert dat dat nooit lukt door terreur. Sterker nog: het kan ook het effect hebben dat mensen nog meer vastberaden worden om deze oorlog te winnen."

De aanvallen op de hoofdstad worden omschreven als de meest intense sinds de eerste dagen van de oorlog. Een getuige spreekt over een vuurbal boven de stad. Burgemeester Klitsjko zei dat "Russische terroristen" de stad beschieten met raketten. Hij waarschuwde dat het gevaar nog niet is geweken zolang het luchtalarm nog afgaat.

Tekst gaat verder onder de tweet.

President Zelenski sprak over een poging "om ons te vernietigen en van de aardbodem weg te vagen". Hij zei dat is geprobeerd om burgers te doden die thuis lagen te slapen of onderweg waren naar hun werk in Kiev. Het Oekraïense ministerie van Defensie beloofde dat wraak zal worden genomen.

Poetin overlegt met veiligheidsraad

Poetin vergadert maandag met zijn veiligheidsraad over de aanslag op de brug. "Het is moeilijk in te schatten wat daar van te verwachten is. Misschien is het ook de symboliek, om te laten zien: wij doen er wat mee om Rusland weer veilig te houden en dat soort aanslagen in de toekomst te voorkomen", zegt De Kruif daarover. "We weten dat er ook wat discussies zijn tussen de veiligheidsdiensten en het leger, misschien worden die daar gladgestreken. Maar het laat ook zien dat Poetin en de Russen in paniek zijn, dat ze verliezen op het slagveld."

Op dit moment probeert Poetin vooral tijd te winnen, legt de generaal buiten dienst uit. "Als de winter invalt zal je zien dat het tempo van de operaties gaat stilliggen, vooral door het weer, en dat komt omdat de groepen niet goed kunnen rijden door de kou en sneeuw", zegt hij. "Wat hij nu wilt doen is zo min mogelijk terrein verliezen totdat het winter wordt. Dus hij speelt op tijd."

LEES OOK: Aanslag op Krimbrug in Rusland harde klap voor Poetin