main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 23 september 2022 — 10:20

Kans dat Poetin kernwapens inzet na schijnreferenda ‘minder onwaarschijnlijk dan voorheen’

De door het Westen tot ‘schijnvertoning’ omgedoopte referenda in bezette Oekraïense gebieden over aansluiting bij Rusland zijn vandaag van start gegaan. De “gevaarlijkste escalatiestap” tot nu toe, zegt defensiespecialist bij het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS) Peter Wijninga. Want wanneer deze gebieden geannexeerd zijn, gaat de strijd om Russisch grondgebied – en dat is een dreigement om extreme wapens in te zetten: chemisch of nucleair. Wijninga denkt dat de kans dat Rusland deze wapens daadwerkelijk gaat inzetten “minder onwaarschijnlijk is dan voorheen”.

Want met deze referenda streeft de Russische president Vladimir Poetin ernaar deze gebieden Russisch grondgebied te maken. “En die extreme wapens heeft hij (Poetin, red.) gekoppeld aan het voortbestaan van Rusland, en de bedreiging van de Russische staat.”

Als de eenheid van Rusland bedreigd wordt, voelt Poetin zich namelijk ‘gerechtvaardigd’ dit soort wapens in te zetten. “En als het ‘grondgebied’ in Russisch grondgebied door Oekraïense troepen, gesteund door het Westen, wordt bedreigd, zou daar dus een reden kunnen liggen om dat soort wapens in te zetten. Dat is wat hij uiteindelijk nastreeft”, zegt Wijninga in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

‘Ik denk dat er veel verzet zal zijn’

De referenda worden gehouden in Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson. Het stemmen duurt tot dinsdag. Door de volksraadplegingen kan Rusland zo’n 15 procent van het Oekraïense grondgebied formeel annexeren. In gebieden waar gestemd kan worden zijn veel inwoners gevlucht en wordt ook nog gevochten. “Ik denk dat er verzet zal zijn, met name in het zuiden zijn verzetsgroepen actief. Zeker in de regio’s Zaporizja en Cherson”, zegt Wijninga. “Daar zijn ook al aanslagen gepleegd. Misschien zal dat verzet wel heviger worden, of nadat de uitslag bekend is.”

De uitslag van de volksraadplegingen staat al zo goed als vast, zo is de consensus, en dat terwijl de meerderheid tegen annexatie zal stemmen. “Er zijn natuurlijk ook mensen die voor zullen stemmen, omdat ze zich inderdaad meer verwant zullen voelen aan Rusland dan aan Oekraïne. Dat zal je met name in Loehansk en Donetsk zien, waar de twee volksrepublieken zijn. De separatisten hebben sowieso al gestemd voor aansluiting bij Rusland”, zegt Wijninga.

Russische media hebben bericht dat vanwege de tijdsdruk en het gebrek aan apparatuur niet elektronisch gestemd kan worden. De autoriteiten zouden aanvankelijk van deur naar deur gaan om stembiljetten op te halen. Pas op de slotdag worden stembureaus geopend.

Hoe groot is de kans op de inzet van kernwapens?

Hoe groot de kans op het gebruik van nucleaire of chemische wapens door Rusland echt is, is moeilijk te zeggen, zegt Wijninga. “Ik kan daar geen percentage aan afgeven. Er is eerder mee gedreigd, ook voor de oorlog al. Dat werd tot nu toe afgedaan als retoriek.” Premier Mark Rutte houdt dat eigenlijk nog steeds vol: nadat bekend werd dat de Russische president 300.000 reservisten ging mobiliseren, gaf hij aan niet onder de indruk te zijn. Bij Poetin heerst “volgens mij paniek”, zei Rutte. “Je ziet natuurlijk dat Oekraïne tegen de Russische agressie met succes begint op te treden met Westerse steun.”

Wijninga: “Dat is ook wat hij (Rutte, red.) naar buiten toe moet brengen, om niet aan Rusland aan te geven dat we ons geïntimideerd voelen. Maar ik denk dat het minder onwaarschijnlijk is dan voorheen.”

Als Poetin inderdaad zo ver wil gaan, gaat het in eerste instantie waarschijnlijk om ‘tactisch nucleaire wapens’. “Dat zijn wapens met een relatief kleine explosieve kracht”, zegt Wijninga, maar: “Eén wapen kan alsnog een hele stadswijk wegvagen. En dat zijn gevaarlijke wapens.”

De defensie-expert Wijninga verwijst naar strategisch analist Tim Sweijs, die samen met een collega onlangs een scenario-studie voor de denktank HCSS waar Wijninga werkzaam is schreef over de huidige situatie in Rusland en Oekraïne. Daar wordt ook ingegaan op het inzetten van nucleaire en chemische wapens, en hoe dit in beginsel dan waarschijnlijk in zijn werk zal gaan. “Er zijn verschillende manieren om dat te doen. Hij zou kunnen dreigen door een wapen hoog in de atmosfeer tot ontploffing te brengen, gewoon als ‘signaal’, een soort van waarschuwingsschot”, zegt Wijninga. “Dat heeft weinig effect op de grond, want het verwaait voordat het beneden komt.”

De Krim

Het is niet de eerste keer dat dergelijke referenda worden gehouden. Dat gebeurde ook in aanloop naar de annexatie van het schiereiland De Krim in 2014. Daar stemde volgens de officiële uitslag zo’n 97 procent van de kiezers voor aansluiting bij Rusland.

Inlijving van Oekraïense gebieden door Rusland kan leiden tot verdere escalatie van het conflict in het Oost-Europese land. “Als de territoriale integriteit van ons land wordt bedreigd, zullen we alle beschikbare middelen gebruiken om onze mensen te beschermen”, waarschuwde de Russische president Vladimir Poetin deze week. Zijn bondgenoot Dmitri Medvedev heeft gedreigd met de inzet van “alle wapens, inclusief strategische kernwapens” om geannexeerd grondgebied te verdedigen.

Rusland viel Oekraïne in februari binnen en kreeg de afgelopen weken veel tegenslagen te verduren op het slagveld. Oekraïne lanceerde een tegenoffensief en veroverde veel gebieden die eerder in handen van de Russen waren gevallen. Rusland besloot deze week om nog eens 300.000 reservisten met militaire ervaring op te roepen.

LEES OOK: Ruslandkenner Pjotr Sauer: ‘Nog veel meer Russische jongens worden kanonnenvoer’


GRATIS: De WNL Nieuwsbrief!

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.


Door: Marinka Wagemans

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid van WNL. Klik hier

WNL Haagse Lobby

Het Openbaar Ministerie in Den Haag vroeg vandaag de rechtbank om een streep te zetten door maar liefst 53 strafzaken in verband met capaciteitsproblemen. Drugsdealers en inbrekers gaan hierdoor vrijuit en slachtoffers worden de dupe van grote personeelstekorten in de strafrechtketen. Wat moet er gebeuren om ons land veilig te houden? Te gast zijn:

  • Justitiewoordvoerder in de Tweede Kamer Anne Kuik (CDA)
  • Burgemeester van Deventer Ron König
  • Vicevoorzitter van de Nederlandse Politiebond Albert Springer
Maandag tussen 20.30 en 21.30

Op1

Premier Rutte is maandag te gast in een speciale uitzending van Op1, rechtstreeks vanuit het Catshuis, op NPO1.

In een WNL-Catshuis-special van Op1 praat Sven Kockelmann een klein uur met de premier. Over onder meer de zorgen en de onrust in het land. Over de kritiek op het kabinet en de premier zelf. In een tijd waarin het vertrouwen in de politiek laag is, de problemen zich opstapelen en de zorgen over de bestaanszekerheid groot zijn. Vlak na zijn felle toespraak richting Vladimir Poetin bij de Verenigde Naties, zal de Minister-President ook worden bevraagd over de oorlog in Oekraïne en de gevolgen voor ons land, op korte en langere termijn.

Vogelgriep vastgesteld bij pluimveebedrijf, 201.600 dieren gedood

Ruim 200.000 dieren bij een pluimveebedrijf in Nieuw-Weerdinge in Drenthe worden gedood omdat daar de vogelgriep is vastgesteld. Het is waarschijnlijk de ernstig besmettelijke versie…

Lees meer

Eerste asielzoekers komen aan op cruiseschip in Velsen-Noord

De eerste honderd asielzoekers zijn maandagmiddag aangekomen bij het cruiseschip in Velsen-Noord, waar het komende half jaar een noodopvang is ingericht. De groep kwam met…

Lees meer

Verdachte van betrokkenheid aanslag Peter R. de Vries aangehouden

Een 30-jarige man uit Polen is aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij de aanslag op misdaadverslaggever Peter R. de Vries. Dit maakte het Openbaar Ministerie…

Lees meer

Aantal opgenomen mensen met corona loopt snel op

Het aantal mensen dat met een coronabesmetting in het ziekenhuis ligt, stijgt snel. Ziekenhuizen behandelen momenteel 601 positief geteste mensen. Dat zijn er 102 meer…

Lees meer

Voorman Bouwend Nederland Maxime Verhagen: woonagenda Hugo de Jonge in gevaar

Het extra geld dat in het regeerakkoord beschikbaar is gemaakt voor de woningmarkt blijft volgens voorzitter van Bouwend Nederland Maxime Verhagen “allemaal op de plank…

Lees meer

GRATIS: De WNL Nieuwsbrief!

Blijf nu op de hoogte van het laatste nieuws.

Klik hier