D66-Europarlementariër: hef patenten vaccins tijdelijk op voor steun aan ontwikkelingslanden

We moeten wereldwijd beter samenwerken om uit de coronapandemie te komen. Dat zegt D66-Europarlementariër Samira Rafaela in Goedemorgen Nederland. Ze pleit voor het tijdelijk opheffen van patenten op vaccins. "Om te voorkomen dat de varianten zich zo snel verspreiden. Dat is nu aan de hand. De pandemie leeft niet alleen in Europa, maar overal in de wereld."

Met het opheffen van de octrooien zouden ontwikkelingslanden makkelijker toegang krijgen tot het vaccin, wat kan voorkomen dat er keer op keer nieuwe varianten de kop op steken. Daardoor kunnen we sneller uit de pandemie komen, wat gunstig is voor onze eigen economie, beargumenteert de D66'er. "Maar het is bovenal oneerlijk dat niet iedereen in de wereld gelijke toegang heeft tot die vaccins. We moeten ervoor zorgen dat ontwikkelingslanden zelfs kunnen produceren en distribueren."

Wat doet EU zelf?

Haar pleidooi is mogelijk tegen het zere been van producenten, maar daar heeft Rafaela geen boodschap aan. "Dit gaat niet alleen over solidariteit, maar ook over gezamenlijke verantwoordelijkheid. Pfizer, Moderna en BioNTech hebben al 34 miljard euro winst gemaakt. Ze moeten zich realiseren dat ze een verantwoordelijkheid hebben en een steentje moeten bijdragen.

"Dit is een ongekende situatie, dus we hebben ongekende oplossingen nodig. Het innovatieargument van bedrijven vind ik een beetje chantabel. Neem alsjeblieft je verantwoordelijkheid op bij te dragen", roept Rafaela de vaccinontwikkelaars op.

Maar wat doet de Europese Unie zélf om te helpen? "We doneren vaccins", zegt Rafaela. Maar dat gebeurt nog te marginaal, geeft ze toe. "Als we sneller willen, dan moeten we ervoor zorgen dat er in die landen zelf ook fabrieken staan om te produceren."

Dat kan nu niet. "De Europese Unie blokkeert dat nu binnen de Wereldhandelsorganisatie, met name omdat een paar lidstaten er niet op zitten te wachten om de patenten op vaccins op te heffen", legt ze uit. "Maar ook het Verenigd Koninkrijk is er tegen. Zo'n honderd landen zijn voorstander van dit idee, maar daar tegenover staan een paar grote machtige landen en de EU."

'Europa werkt beter samen'

Volgens Rafaela zijn we op Europees niveau al beter gaan samenwerken gedurende de pandemie. "Ik heb gemerkt tijdens deze crisis dat de lidstaten in eerste instantie de neiging hadden om vooral heel nationaal gefocust te zijn en naar binnen te kijken, in plaats van de boel op Europees niveau te coördineren."

Volgens haar is het nu beter tot de lidstaten doorgedrongen dat we samen moeten werken om bijvoorbeeld vrij verkeer van mensen mogelijk te houden. Ook worden er op Europees niveau afspraken gemaakt over de inkoop van vaccins en medicijnen.

Reisbranche maakt zich zorgen

Wie hoopt dat er niet verder aan het vrije verkeer van personen wordt getornd is voorzitter van reisbrancheorganisatie ANVR Frank Oostdam. Want wie dit wintersportseizoen de latten eronder wil binden, komt waarschijnlijk bedrogen uit. Tal van Europese landen hebben de coronamaatregelen verder aangescherpt. Zorgeloos op vakantie, zoals afgelopen zomer wél het geval was, lijkt voorlopig ondenkbaar.

Volgens Oostdam gaat Europa nu gebukt onder de ongelijke regels. "We zien door de bomen het bos niet meer." Zo is het volgens de reisvoorman voor veel reizigers niet duidelijk hoe het in verschillende landen zit met de geldigheidsduur van de vaccins en met 2G en 3G. "Nu komt de omikron-variant erover heen. Dat maakt het heel erg ondoorzichtig."

Oostdam pleit voor een snelle boostercampagne en wil dat er op Europees niveau afspraken worden gemaakt over reisbewegingen. "Er is alleen één maar. Ik denk dat als je alleen getest bent en niet gevaccineerd, het heel lastig gaat worden. De meeste bestemmingen veronderstellen wel dat je gevaccineerd of genezen bent en dat kunt aantonen."

Ook Europarlementariër Rafaela is voorstander van meer Europese richtlijnen. Maar ze benadrukt dat het vooral belangrijk is om mondiaal goed samen te werken.

LEES OOK: Wintersport in Frankrijk lijkt van de baan: boostershot of kort geldig testbewijs nodig