main-logo NPO Start
Steun WNL Steun WNL Steun WNL
Goedemorgen Nederland - 4 mei 2021 — 11:01

Helmersstraat werd weggevaagd in de oorlog: ‘Symbool voor verdwijnen van Joods leven in Rotterdam’

De Helmersstraat in Rotterdam werd weggevaagd na het bombardement, maar staat nog altijd symbool voor het Joodse leven in Rotterdam van voor de oorlog. “Joden waren een belangrijk onderdeel van de stad Rotterdam”, vertelt rabbijn Albert Ringer in Goedemorgen Nederland op NPO 1. “Een vooruitstrevende groep Joden, een van de grootste Joodse gemeenschappen in Nederland, bestaat niet meer omdat de hele gemeenschap is vernietigd in de Tweede Wereldoorlog.”

De Helmersstraat werd ongeveer voor negentig procent door mensen van Joodse afkomst bewoond. Op de plek waar de straat zich bevond, bij de Kruiskade in het centrum van de stad, hangt nu enkel nog een bordje. “Daarom is het zo belangrijk om die herinnering hier terug te brengen”, vertelt Ringer. Om die reden is hij heel dankbaar voor het werk van Karima Bouchtaoui, die de straat in haar gastlessen over de Holocaust bespreekt. “Zij brengt de herinnering aan deze straat als een symbool voor het verdwijnen van Joods leven in de stad onder de aandacht van scholieren.” De rabbijn noemt dat “heel moedig”.

‘Verhaal moet van het papier afkomen’

Bouchtaoui, statenlid voor de VVD in Zuid Holland, probeert de verhalen van de Tweede Wereldoorlog in haar gastlessen een gezicht te geven. “Voor de volgende generatie moet het verhaal van het papier afkomen en dat doe je met verhalen, met gevoel en door kinderen te raken”, vertelt ze. Omdat ze haar lessen door de pandemie digitaal moet geven, dacht ze dit jaar “extra hard” na over een verhaal dat goed binnenkomt bij leerlingen. Ze wilde de kwetsbare vrijheid voor hen tastbaar maken.

Via haar Rotterdamse netwerk kwam ze in contact met rabbijn Ringer, die haar vertelde over de Helmersstraat. “Ik dacht: dit is zo ongelofelijk, zo bijzonder, zo mooi maar ook heel aangrijpend, dit moet ik gewoon vertellen.”

Een foto van de versierde Helmersstraat.

Voor de oorlog werd in Rotterdam tijdens Koninginnedag (toen nog op 31 augustus, de verjaardag van Koningin Wilhelmina) de verkiezing van mooist versierde straat gehouden. De Helmersstraat, vernoemd naar de Amsterdamse dichter Jan Frederik Helmers, won deze prijs regelmatig en stond bekend om de mooie versiering. Deze bestond uit een mengeling van Joodse symbolen en symbolen die te maken hadden met het koningshuis en Nederland.

“Ik probeer dan in te beelden hoe ik als kind in mijn eigen straat ben opgegroeid”, vertelt Bouchtaoui. “Ik weet nog wie de buren waren, met wie ik heb gespeeld. Dat geldt ook voor de Helmersstraat.” De meeste mensen uit de straat overleefde de Holocaust niet. “Ik vind dat zo’n ingrijpend verhaal, dat ik ook aan de kinderen uitleg: het centrum waar je vaak komt, daar was ooit de Helmersstraat.”

‘We moeten het niet accepteren dat de Holocaust niet besproken kan worden’

Op sommige scholen is de Holocaust een onbespreekbaar onderwerp, gezien de reacties die daar mogelijk op volgen. “Ik vind dat we naast de docenten moeten gaan staan die dat niet durven en die daar moeite mee hebben”, zegt Bouchtaoui daarover. “We moeten het niet accepteren dat de Holocaust niet besproken kan worden in de klas. In de klas wordt je gevormd. Daar krijg je een visie over de wereld en maatschappij en over hoe jij wil zijn.” Om die reden vindt Bouchtaoui de Holocaust juist een ontzettend belangrijk onderwerp. “Tot op heden hebben we nog steeds te maken met uitsluiting, discriminatie, en daar wil ik een eigen bijdrage aan leveren.”

Sinds 1993 bestaat de Helmersstraat weer, nu op de Kop van Zuid in Rotterdam. In die buurt zijn een aantal straten vernoemd naar personen en locaties die verwijzen naar het Joodse verleden van de stad.

LEES OOK: André van Duin houdt toespraak tijdens Dodenherdenking: ‘Spreek over hoe het in Rotterdam geweest is’

Door: Marinka Wagemans

Maak nu het verschil. Het telt. Word lid. Klik hier

U heeft niet de juiste cookie settings om een reactie te plaatsen. Klik hier om uw instellingen te wijzigen

Stand van Nederland: Generatie Next

Kernenergie kan een belangrijke rol gaan spelen in onze behoefte naar nieuwe, schonere energie in verband met het klimaatprobleem. Jarenlang was deze vorm van energieopwekking uit den boze, maar de nieuwe generatie staat er, anders dan hun ouders, open voor. Sterker nog: steeds meer millennials omarmen kernenergie.

Is het bouwen van nieuwe centrales haalbaar? De kosten lopen in de tientallen miljarden. Raquel Schilder zoekt het uit.

Donderdag 22.10
Vanaf volgende maand mogen alleen gevaccineerden de VS binnenreizen

De reisrestricties om de VS binnen te komen worden vanaf volgende maand weer strenger. Alleen mensen die volledig zijn gevaccineerd tegen corona mogen in het…

Lees meer

Het blijft rommelen in Groningen, NAM betaalt maar deel versterkingsoperatie

De situatie in Groningen blijft irritatie opwekken bij alle betrokken partijen. De NAM blijkt nu maar een deel van de kosten van de versterkingsoperatie op…

Lees meer

Landelijke ophokplicht pluimvee door vogelgriep

Vanaf dinsdagmiddag geldt in heel Nederland een ophokplicht voor alle bedrijven die pluimvee houden. Dat komt door een uitbraak van vogelgriep in Zeewolde. De aangetroffen…

Lees meer

RIVM: aantal positieve tests, opnames en doden stijgt razendsnel

Het coronavirus grijpt sneller en sneller om zich heen. Het aantal positieve tests is afgelopen week met 50 procent gestegen. Het aantal ziekenhuisopnames nam met…

Lees meer

Hoogste aantal nieuwe covidopnames verpleegafdelingen sinds mei

Op de verpleegafdelingen van Nederlandse ziekenhuizen zijn afgelopen etmaal 122 nieuwe coronapatiënten opgenomen, zo staat in de recentste cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding…

Lees meer