Techexpert waarschuwt voor kwetsbaarheid slimme huishoudapparaten: 'Criminelen vallen aan met machinesnelheid'

Van de slimme deurbel tot de koelkast en thermostaat: steeds meer apparaten in huis zijn verbonden met het internet. Dat is handig, maar maakt huishoudens ook kwetsbaarder voor cyberaanvallen. Volgens techexpert Ben van der Burg moeten mensen hun digitale beveiliging serieus nemen. "Als ze het willen, komen ze natuurlijk overal in."

De recente hacks bij koelinstallaties van Europese supermarkten laten zien hoe groot de gevolgen kunnen zijn als slimme apparaten in verkeerde handen vallen. Ook thuis kunnen apparaten die met het internet zijn verbonden een ingang vormen voor kwaadwillenden. Denk aan beveiligingscamera's, babyfoons, wasmachines en slimme thermostaten.

Toch hoeven consumenten niet direct bang te zijn dat een hacker morgen de temperatuur van hun koelkast verandert, stelt tech-expert Ben van der Burg. "Dat is minder makkelijk dan je denkt. Het gaat heel vaak via de route van je provider en die route is beveiligd. Maar als ze willen, kunnen ze er altijd in."

Dat risico ontstaat bijvoorbeeld wanneer een account bij de fabrikant van een apparaat wordt gehackt. "Als je een account hebt aangemaakt bij de leverancier van je koelkast en die leverancier wordt gehackt, dan kan er iets misgaan. Dus ja, weet je, het kan altijd, maar het gebeurt niet morgen."

Zo bescherm je je slimme apparaten

Wie slimme apparaten gebruikt, kan zelf een aantal maatregelen nemen om de kans op een hack te verkleinen. Een van de belangrijkste adviezen van Van der Burg is om niet overal hetzelfde wachtwoord te gebruiken. "Overal verschillende wachtwoorden. Dus niet voor je koelkast, je stofzuiger, je gordijnen en je lampen allemaal dezelfde login, hetzelfde e-mailadres en hetzelfde wachtwoord. Dat is niet slim."

Daarnaast raadt hij aan om tweestapsverificatie in te schakelen en apparaten regelmatig te updaten. "Let erop dat je alles patcht, dus dat je updates uitvoert. Installeer steeds de nieuwste software als er een nieuwe update is. Dat zijn de basiselementen."

Wie nog een stap verder wil gaan, kan een apart netwerk voor slimme apparaten in huis aanmaken. Ook is het verstandig om kritisch te kijken naar de manier waarop apparaten met het internet verbonden zijn. Van der Burg geeft zijn eigen beveiligingscamera's als voorbeeld. Die zijn afkomstig van een Chinese fabrikant, maar hij maakt geen account aan bij het bedrijf. "Ik draai ze allemaal lokaal. Ik denk: het zal allemaal wel."

Ook verouderde apparatuur vormt een risico. Apparaten die jarenlang niet zijn bijgewerkt, kunnen kwetsbaarheden bevatten die inmiddels bekend zijn bij hackers. "Je moet ook geen oude troep hebben. Het gaat vaak mis bij mensen die iets in huis of in hun bedrijf hebben wat natuurlijk jarenlang oud is en allang niet meer geüpdatet is. Dan ben je ook minder veilig."

Gebruik van AI

Niet alleen consumenten moeten zich zorgen maken over digitale veiligheid. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) waarschuwde dat bedrijven, organisaties en overheden onvoldoende tempo maken met hun digitale beveiliging. De maatregelen die zij nemen, zijn volgens de organisatie niet snel en stevig genoeg om de toenemende dreiging bij te benen.

Van der Burg neemt die waarschuwing serieus. Volgens hem is cybercriminaliteit inmiddels een professionele wereld waarin ook statelijke actoren actief zijn. Bovendien maakt kunstmatige intelligentie het voor kwaadwillenden eenvoudiger om kwetsbaarheden op te sporen.

"AI zorgt ervoor dat criminelen op machinesnelheid kwetsbaarheden kunnen ontdekken", waarschuwt de techexpert. Hij haalt daarbij een voorbeeld aan van een collega bij BNR. Die onderzocht de beveiliging van kastjes waarmee bedrijven hun koelinstallaties op afstand kunnen bedienen. De collega ontdekte dat hij via een openbare website kon inloggen op systemen van bedrijven.

"Schrik niet: hij kon inloggen met 'admin, admin'. Hij heeft dat gedaan om het te testen. Als je in 2026 een bedrijf hebt, of zelfs als particulier thuis zit, en je gebruikt voor ieder apparaat nog 'admin, admin', dan moet je je echt schamen. Dat is natuurlijk gewoon knulligheid."

Volgens Van der Burg zit daar precies het probleem: cybercriminelen ontwikkelen hun aanvallen sneller dan organisaties hun beveiliging kunnen verbeteren. Mensen moeten daarom niet alleen bewuster omgaan met hun eigen apparaten, maar ook zorgen dat bedrijven en overheden hun digitale verdediging op orde krijgen. "De criminelen vallen aan met machinesnelheid en wij mensen proberen het nog met menselijke snelheid op te lossen. Maar wij moeten ook met machinesnelheid op de criminelen reageren."