NCTV slaat groot alarm over cyberdreiging: 'Rusland voert heel actieve campagne tegen het Westen'

Nederland raakt steeds verder achterop bij hackers die het land digitaal aanvallen. Daarvoor waarschuwt Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Marc Kuipers. De kloof tussen aanvallers en verdedigers wordt steeds groter. "Ik spreek niet meer over zomaar een onderscheid, het is echt de Grand Canyon die we hebben te overbruggen." Tegelijkertijd voert Rusland "een heel actieve campagne" tegen het Westen.

Kuipers trekt in Café Kockelmann aan de bel na het verschijnen van het Cybersecuritybeeld 2026, waarin wordt gewaarschuwd voor de invloed van AI. Hackers kunnen daardoor steeds makkelijker, sneller en geavanceerder aanvallen uitvoeren, terwijl de digitale verdediging achterblijft. Vooral Rusland en andere statelijke actoren vormen een groeiend gevaar.

"Dit is heel erg slecht nieuws. Zo erg hebben we het nog nooit meegemaakt", reageert Kuipers. "We zitten in een wereld waarin het belang van cyberveiligheid alleen maar groter wordt. We zijn superafhankelijk van systemen, data en verbindingen. En als je kijkt naar dat enorme belang in onze samenleving, die zo met elkaar verbonden is, en we zien de dreiging zo exponentieel toenemen, dan maken we ons zorgen dat de weerbaarheid geen gelijke tred houdt."

De tekst gaat verder onder de X.

Hackers zijn tegenwoordig bijna sneller dan het licht. "AI verbreedt, versnelt en verdiept", zegt hij. "Ze halen kwetsbaarheden naar voren in een tempo dat we als verdedigers niet zomaar kunnen bijhouden."

Nederland kan de gevolgen met eigen ogen zien. Kuipers somt een aantal hacks op: de diefstal van klantgegevens bij Odido, de aanval op de gemeente Epe, waarbij persoonsgegevens werden buitgemaakt, de problemen bij ChipSoft en de verstoring bij Albert Heijn. "Het zijn echt grote ontwrichtingen van onze samenleving."

Kijken naar Rusland

We moeten niet naar afzonderlijke gevallen kijken, maar naar het grote geheel, aldus de coördinator. Rusland speelt daarbij een grote rol, stelt hij. "We hebben droneverkenningen, bommeldingen, verkenningen van de onderzeekabels, een schaduwvloot en cyberaanvallen. Sinds de aanval van Rusland op Oekraïne zien we dat Rusland een heel actieve campagne voert tegen het Westen. En het is deze zomer alleen maar scherper geworden. Iedereen en alles wat Oekraïne helpt, is een gelegitimeerd target."

De tekst gaat verder onder de X.

Of Rusland daadwerkelijk achter bepaalde incidenten zit, kan Kuipers niet vaststellen. "Maar het totaalbeeld wijst erop dat de statelijke actor naar het Westen kijkt en een agressieve campagne voert waarop we ons moeten voorbereiden."

'Afwachten is geen optie'

Het gaat alleen maar erger worden, luidt de waarschuwing van Kuipers. "Nederland moet, net zoals landen om ons heen, rekening houden met een toenemende mate van hybride dreiging. Dat wil zeggen: meer desinformatie, meer cyberaanvallen en meer dreigingen door middel van droneverkenningen."

Hij benadrukt dat Nederland niet achteroverleunend moet wachten op een eventueel conflict met Rusland. "De drempel naar een artikel 5-situatie, waarin je echt in een oorlogsverklaring zit, is ingewikkeld. En dat betekent dat we niet moeten wachten totdat het zover is. We moeten nu aan de slag met onze weerbaarheid."

Kuipers besluit: "We zijn kikkers in een pan met water en de temperatuur van het water stijgt elke dag een graadje erbij."