Twee kandidaten met vrijwel dezelfde naam op stembiljet in Alaska: 'Niet verrassend dat Trump dit gebruikt als excuus'
De Amerikaanse verkiezingsstrijd in Alaska krijgt een opmerkelijke wending. Op het stembiljet voor de Senaatsverkiezingen staan twee kandidaten met vrijwel dezelfde naam: Dan S. Sullivan en Daniel J. Sullivan. Dat zorgt voor verwarring onder kiezers en heeft tot flinke politieke ophef geleid. Volgens veiligheidsexpert Glenn Schoen is het een beproefde, maar weinig fraaie tactiek in de Amerikaanse politiek.
"Dit soort trucjes worden al bijna tweehonderd jaar in de Amerikaanse politiek toegepast", vertelt Schoen in Goedemorgen Nederland op NPO 1, tijdens een speciale uitzending over de tussentijdse Amerikaanse verkiezingen. "Het is wel een manier om een bepaald blok domme stemmers, of niet goed geïnformeerde stemmers, toch de verkeerde kant op te laten kiezen."
De opmerkelijke situatie draait om de Republikeinse senator Dan Sullivan, die het opneemt tegen onder anderen de Democratische kandidaat Mary Peltola. Op de kieslijst verscheen echter ook Daniel J. Sullivan, een naamgenoot van de zittende senator. Die zou door Democraten zijn benaderd om zich kandidaat te stellen. Ook een derde Republikeinse kandidaat, Gerald Heikes, zou op die manier op de kieslijst zijn beland.
“Het is wel een manier om een bepaald blok domme stemmers, of niet goed geïnformeerde stemmers, toch de verkeerde kant op te laten kiezen.”
Het doel van deze tactiek, ook wel ballot stacking genoemd, is om stemmen onder kandidaten van dezelfde politieke kleur te verdelen. Republikeinse kiezers kunnen per ongeluk op de verkeerde Dan Sullivan stemmen, wat de kansen van de Democratische tegenstander vergroot. Volgens Schoen is de constructie niet illegaal. "Maar het wordt wel gezien als een beetje onderhands."
Dat de Amerikaanse pers zich op de kwestie stort, verbaast hem dan ook niet. Ook de reactie van president Donald Trump vindt hij niet verrassend. "Het is ook niet zo verrassend dat Trump dit natuurlijk gebruikt als excuus om het Department of Justice, eigenlijk het OM van Amerika, erop af te sturen." De president heeft gedreigd met juridische stappen als Daniel J. Sullivan de verkiezingen wint. Volgens Trump is er dan sprake van verkiezingsfraude.
'Het gebeurt vaker'
Ook Amerikakenner Kirsten Verdel, die in 2008 deel uitmaakte van het campagneteam van Barack Obama, herkent de tactiek. "Ik vind het zelf een vrij suffe actie, maar tegelijkertijd ook heel slim. Het had natuurlijk toen helemaal niet gewerkt bij een presidentsverkiezing. Maar het gebeurt vaker. En het is onder de gordel, maar niet illegaal."
“Het is onder de gordel, maar niet illegaal.”
Verdel wijst daarbij op een vergelijkbaar voorval in Florida in 2020. Daar betaalden Republikeinen 45.000 dollar aan een kandidaat met de achternaam Rodriguez, omdat ook een Democratische kandidaat die naam droeg. "Daar werd vervolgens zesduizend keer op gestemd. De Democraten verloren toen de verkiezingen."
Rechter grijpt niet in
Een rechter heeft zich inmiddels over de kwestie uitgesproken en ziet geen reden om in te grijpen. De verkiezingsautoriteiten in Alaska hebben ondertussen wel maatregelen genomen om verwarring te voorkomen. Achter de naam van de zittende senator is op het stembiljet de aanduiding 'incumbent' geplaatst. Daarmee moet duidelijk zijn dat het om de huidige senator gaat.
De vraag blijft hoeveel invloed de truc uiteindelijk heeft gehad. Het verschil tussen de kandidaten die dezelfde naam dragen, komt neer op enkele duizenden stemmen. Daarmee lijkt de actie geen doorslaggevende invloed te hebben gehad op de verkiezingsuitslag.
Russische belangen
Albrecht wijst erop dat er in Alaska meer speelt dan alleen de opmerkelijke kandidatenlijst. "Er gaan geruchten dat Alaska zo'n beetje overgeleverd wordt aan de Russen. Dus de deals die daar met grondstoffen zijn, daar blijken allerlei Russische investeerders achter te zitten." Volgens hem kan dat onderwerp in Alaska eveneens een rol hebben gespeeld bij de verkiezingen.
Amerikakenner Michiel Vos trekt de kwestie vervolgens breder en verwijst naar uitspraken van CDA-leider Henri Bontenbal over de Amerikaanse 'casinodemocratie'. Die omschrijving past volgens Vos bij de manier waarop de verkiezingsstrijd in de Verenigde Staten wordt gevoerd. Vos ziet dat de Amerikanen inmiddels genoeg hebben van de manier waarop politiek wordt bedreven. "Dat is te ver gegaan en dat is nu afgestraft."