VVD valt uiteen in twee kampen, zegt Wilma Borgman: 'Een verlichte D66'er is een scheldwoord'

De VVD worstelt met de erfenis van de samenwerking met de PVV in het kabinet-Schoof. Binnen de partij staan conservatieve en progressieve VVD'ers nog altijd lijnrecht tegenover elkaar. Die verdeeldheid maakt het voor de partij extra ingewikkeld om compromissen te sluiten met andere partijen, ziet politiek verslaggever van de NOS Wilma Borgman.

De VVD is intern verdeeld geraakt door de politieke keuzes van de afgelopen jaren. Dat begon al na het vierde kabinet-Rutte, toen de vraag op tafel kwam of de partij na het mislukken van de samenwerking met links vervolgens ook rechts moest uitsluiten. Uiteindelijk volgde een kabinet met de PVV, maar die samenwerking zorgde opnieuw voor grote spanningen binnen de liberalen.

"De partij is van oudsher verdeeld in een soort kampen, zou je kunnen zeggen. Je hebt een conservatief blok en je hebt een progressief blok. Die blokken werden uit elkaar getrokken na Rutte IV", vertelt Borgman zondag in WNL Op Zondag op NPO 1.

De samenwerking met de PVV vergrootte die tegenstellingen. "Dat ene deel van de partij, dat conservatieve deel, vond dat geweldig. Want eindelijk konden ze het rechtse beleid gaan voeren. Maar dat progressieve deel vond het vreselijk. Die delen werden uit elkaar getrokken en die staan nu nog steeds lijnrecht tegenover elkaar."

'Een verlichte D66'er is een scheldwoord'

De verdeeldheid is volgens de politiek verslaggever nog altijd duidelijk merkbaar. Beide kampen kijken met weinig begrip naar elkaar. "Dat rechtse deel noemt het linkerdeel de linkse VVD, om het maar even zo te noemen. Die vinden dat eigenlijk een soort verlichte D66'ers. Nou, in die kringen is dat een scheldwoord: als je een verlichte D66'er bent."

Andersom is het beeld niet veel positiever. "Omgekeerd vinden die progressieve VVD'ers dat die rechtse VVD'ers eigenlijk bij de PVV horen. Die horen niet bij de VVD. Die kampen zien we nu nog steeds uit elkaar getrokken worden."

Volgens Borgman begint de partij inmiddels ook de politieke prijs te betalen voor het uitsluiten van de samenwerking met GroenLinks-PvdA, inmiddels Progressief Nederland (PRO). "Sinds het uitsluiten van GroenLinks-PvdA, nu Progressief Nederland, moet er op een gegeven moment een keer een rekening betaald worden. En die rekening wordt misschien steeds uitgesteld."

Moeizame onderhandelingen

De interne verdeeldheid maakte het voor de VVD ook lastig om tot afspraken te komen over het belastingplan. Terwijl het kabinet-Jetten steun zocht bij oppositiepartijen, verliepen de gesprekken moeizaam. Progressief Nederland wil onder meer een verschuiving van belasting op arbeid naar belasting op vermogen.

Luister deze uitzending van WNL Op Zondag nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Een voorstel dat volgens Borgman ook bij een deel van de VVD zou moeten kunnen aansluiten. "Ik denk dat heel veel VVD'ers willen dat arbeid loont. Dus je zou zeggen dat Heinen daar toch nog wel wat aan kan aanpassen om enigszins tegemoet te komen aan die boodschap", zei ze voor het plan vandaag werd gepresenteerd. Het kabinet probeert zowel links als rechts tegemoet te komen, zonder daadwerkelijk voor een van beide kanten te kiezen.

Dat de VVD zo vasthoudt aan het uitsluiten van Progressief Nederland, vindt de politiek verslaggever opmerkelijk. "Dat ze zo vasthouden aan dat ze ooit hebben uitgesloten met Progressief Nederland samen te werken, is best curieus. Je merkt dat er toch weinig gevoel is om compromissen te sluiten."

Borgman ziet ook bij de rechtse oppositiepartijen mogelijkheden om tot overeenstemming te komen. Zo noemt ze de voorstellen over het stikstofbeleid en de spreidingswet. "Ik zie ook daar best wel de redelijkheid. Dus ik snap niet waarom deze kleuterklas niet zegt: jongens, schouders eronder, we gaan inderdaad compromissen sluiten", besluit ze.