Vakbondsvoorzitter Van Dam hekelt groeiend takenpakket politie: 'Wij zijn het duizenddingendoekje van de samenleving'

De politie krijgt er de komende jaren honderden miljoenen euro's bij, maar daarmee zijn de problemen nog niet opgelost. Volgens voorzitter van politievakbond ACP Chris van Dam wordt er steeds meer van agenten gevraagd, terwijl de organisatie ook moet bezuinigen. De oplossing ligt volgens hem niet zozeer in nóg meer geld. "Er moet gewoon minder werk zijn."

De politie krijgt er 231 miljoen euro bij en heeft in 2027 een totale begroting van 9,38 miljard euro. Een welkome investering, vindt Van Dam. Tegelijkertijd ziet de voormalig CDA-politicus dat het takenpakket van de politie de afgelopen jaren flink is uitgebreid. Zo moeten agenten zich bezighouden met mensen met onbegrepen gedrag, de beveiliging van advocaten, rechters en politici en de bestrijding van migratiecriminaliteit en cybercrime. "Als ik het vergelijk met tien, twintig jaar geleden, was de aandacht die de politie moest besteden aan mensen met onbegrepen gedrag, dus verwarde personen, veel minder", vertelt hij in Goedemorgen Nederland.

Ook de beveiligingstaken zijn flink toegenomen. "Er hoefden geen advocaten, rechters en politici beveiligd te worden in de mate zoals dat tegenwoordig is." Daarnaast is een groot deel van de criminaliteit naar het internet verschoven. "Dat betekent ook dat je kennis en kunde moet hebben om daar dingen in te doen." En dan zijn er nog de vele demonstraties en de inzet van de Mobiele Eenheid bij risicovolle voetbalwedstrijden. "Het kost allemaal enorm veel capaciteit", constateert de vakbondsvoorzitter.

Minder werk

Volgens Van Dam kan de politie niet eindeloos blijven groeien om al die extra taken uit te voeren. Hij vindt het daarom belangrijk dat er kritisch wordt gekeken naar wat er eigenlijk allemaal bij de politie terechtkomt. "Ik denk dat met de huidige budgettaire ruimte, kijkend ook naar hoeveel geld er naar allerlei andere sectoren moet, de oplossing de komende jaren niet zit in extra geld, maar wel in minder taken."

Een voorbeeld is de opvang van mensen met verward of onbegrepen gedrag. Dat kost de politie volgens hem ontzettend veel tijd. Die verantwoordelijkheid zou volgens hem vaker bij de zorg moeten liggen. "Misschien moet je dan op een gegeven moment ook wel zeggen: er moet wat meer geld naar die zorgsector toe om te zorgen dat deze mensen op een menswaardige manier worden opgevangen."

Dat is volgens Van Dam geen eenvoudige oplossing, omdat ook de zorgsector onder druk staat en de vergrijzing steeds meer geld vraagt. Toch blijft hij bij zijn standpunt: "Er moet gewoon minder werk zijn." Hij heeft daar een treffende omschrijving voor. De politie is volgens hem steeds vaker "het duizenddingendoekje van de samenleving, die alles mag oppoetsen wat elders blijft liggen".

Ook politie moet bezuinigen

De extra miljoenen betekenen overigens niet dat de politie financieel alle ruimte krijgt. De organisatie heeft ook een eigen bezuinigingsopdracht. Een deel van het meerjarige financiële tekort wordt door het kabinet gedekt, maar de rest moet binnen de politieorganisatie worden gevonden.

"Je moet reëel zijn. In deze tijd, waarin het financieel voor de overheid ingewikkeld is, is het natuurlijk heel mooi dat het kabinet extra geld heeft weten te vinden voor de politie", zegt Van Dam. Toch maakt hij zich zorgen over de gevolgen van de bezuinigingen, met name binnen de bedrijfsvoering. Daarbij klinkt regelmatig de kritiek dat er te weinig agenten op straat zijn, terwijl er relatief veel mensen achter de schermen werken.

Van Dam wil daar wel een kanttekening bij plaatsen. Hij was onlangs bij een gala waar het politieteam van het jaar werd gekozen en zag daar hoeveel werk de ondersteunende afdelingen verzetten. "Als je dan ziet hoe die mensen in die bedrijfsvoering ontzettend operationeel bezig zijn met ICT en met de ondersteuning van allerlei teams, dan vind ik het ingewikkeld om tegenwoordig nog te zeggen wie er nou belangrijker is. Iedereen is even waardevol."

Te veel managers

Toch vindt Van Dam dat de politie voldoende zichtbaar moet blijven in de wijken. Hij pleit daarom voor een organisatie waarin politiemensen ook bij een volgende stap in hun loopbaan dicht bij het dagelijkse politiewerk kunnen blijven.

Hij herkent het bredere probleem dat mensen bij promotie vaak in het management of het vergadercircuit terechtkomen. Maar meer leidinggevenden schrappen is volgens hem niet automatisch de oplossing.

Bij de vorming van de Nationale Politie, zo'n tien tot vijftien jaar geleden, is het aantal leidinggevende posities drastisch verminderd. Een basisteam, dat soms uit 160 tot 200 mensen bestaat, heeft officieel slechts twee leidinggevenden. "Als vakbondsman zeg ik dan: in zulk werk, dat buiten ook onveilig is, moet je zorgen dat het binnen veilig is. Dus zou ik liever wat meer leidinggevenden willen hebben dan minder."