NAJK-voorzitter heeft vertrouwen in goede afloop stikstofoverleg: 'Ik denk dat het kabinet er inhoudelijk uit kan komen'

Gerben Boom, voorzitter van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK), heeft er vertrouwen in dat zijn organisatie met LTO Nederland de stikstofplannen van het kabinet kan steunen. Dat zegt de voorman van de jonge boeren in het radioprogramma Sven op 1.

Het kabinet wil met een stikstofpakket van 20 miljard euro de vastgelopen vergunningverlening voor woningbouw, infrastructuur en boerenbedrijven weer op gang brengen. Daarvoor moet de landbouw de ammoniakuitstoot in 2035 met 42 tot 46 procent hebben teruggebracht. Rond kwetsbare natuurgebieden komen bufferzones waar strengere regels gelden. Ook krijgen boerenbedrijven te maken met individuele uitstootnormen.

Landbouworganisaties NAJK en LTO Nederland zijn met het kabinet in gesprek over de uitwerking van de plannen. Zij eisen onder meer duidelijkheid over de toekomst van boerenbedrijven en een oplossing voor de zogenoemde PAS-melders. Dat zijn boeren die buiten hun schuld om al jaren in onzekerheid verkeren over hun vergunning.

Het kabinet wil deze week de verdere uitwerking van zijn stikstofplannen presenteren in een Kamerbrief. De presentatie stond aanvankelijk voor afgelopen vrijdag gepland, maar werd uitgesteld omdat landbouwminister Jaimi van Essen na overleg met de boerenorganisaties meer tijd nodig had om hun voorstellen te verwerken.

'We zitten een eind in de goede richting'

Boom liet na het gesprek weten teleurgesteld te zijn in het kabinet. Tegen Sven Kockelmann zegt hij nu echter vertrouwen te hebben dat NAJK en LTO Nederland zich achter de stikstofbrief kunnen scharen, al kent hij de precieze inhoud nog niet. "Ik denk dat het kabinet er inhoudelijk uit kan komen en dat er een aanpak kan worden gepresenteerd die heel zwaar zal zijn en voor ons nog steeds niet alles omvat waarvan wij denken: 'Dit is een geweldige brief', maar waardoor we wel Nederland van het stikstofslot kunnen halen."

"We zitten denk ik een heel eind in de richting. Als de vijf randvoorwaarden die we hebben ingevuld zijn, dan kunnen we richting onze achterban uitleggen wat er op tafel lag en ligt en kunnen we vervolgens nadenken hoe we dat handen en voeten kunnen geven", aldus de voorzitter.

NAJK wil onder meer een aanpassing van de norm voor het aantal koeien per hectare, kleinere bufferzones rond kwetsbare natuurgebieden en voldoende financiële ondersteuning. Ook moeten de uitstootnormen voor boeren haalbaar en betaalbaar zijn. Volgens Boom zijn deze voorwaarden cruciaal om boeren "in de gelegenheid te brengen om de verandering te maken die van ze wordt gewenst. Het komt aan op vergunningverlening, ondersteuning, maar ook op haalbare doelen."

Naast Van Essen en de staatssecretarissen Silvio Erkens (Landbouw) en Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) schoof vrijdag uiteindelijk ook premier Rob Jetten aan bij een extra overleg. "De premier zei dat het goed moet komen, dat we een stap moeten maken en dat het kan. Met die boodschap zijn we begonnen in de gesprekken en ook geëindigd."

Tijdens het overleg kregen de boerenorganisaties ook een conceptversie van de Kamerbrief te zien. "We hebben tijdens die gesprekken zeker de tekst gezien. Ik weet niet welke teksten uiteindelijk voorlagen in de ministerraad, maar wat ik wel weet, is dat er uiteindelijk een concept-Kamerbrief lag, waarin wij niet zagen dat het totale pakket meegenomen was. Uiteindelijk hebben we nogmaals op tafel gelegd en nogmaals aangegeven hoe wij het voor ons zien. Daarmee is de minister richting de ministerraad gegaan."

Niet boos weggelopen

Na het overleg donderdag meldde De Telegraaf dat NAJK boos van tafel zou zijn weggelopen. Volgens Boom klopt dat beeld niet. "Dat is zo geschetst. Wij waren teleurgesteld en boos over de vooruitgang, maar zijn opgestapt omdat je ook naar huis moet gaan. Tussen boos weglopen en weglopen zit een verschil."

Wel erkent hij dat de teleurstelling op dat moment overheerste. "Als het gesprek niet leidt tot de uitkomst die nodig is voor een haalbaar pakket, ben je daarover teleurgesteld en boos. We hebben aangegeven dat het toen aan het kabinet was om een reactie op te geven. Daar is het gesprek mee geëindigd. We zijn niet boos van tafel gelopen, we zijn wel heel duidelijk geweest."

Op de vraag waarom de minister na de gesprekken met de boerenorganisaties meer tijd nodig had om de stikstofbrief op te stellen, zegt Boom: "We hebben stevige, maar goede gesprekken gehad. We zagen dat er beweging in zat, maar wat ons betreft niet voldoende om tegen boeren te zeggen: dit is een haalbaar en betaalbaar pakket."

"Maar we kregen wel het idee dat we op weg waren naar een punt waarop de juiste tekst op papier zou komen en wij het gevoel zouden hebben: hiermee zetten we een stap", besluit hij.