EU en Canada ondertekenen 'alliantie voor de toekomst' op top

De EU en Canada hebben zich op een top in Montréal gecommitteerd aan een zogeheten "alliantie voor de toekomst". Dat staat in een verklaring van voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, voorzitter van de EU-landen António Costa en premier van Canada Mark Carney.

De alliantie moet leiden tot "gemeenschappelijke welvaart en economische zekerheid". Voorafgaand aan de top was al duidelijk dat Canada en de EU een verdere samenwerking willen voor defensie en handel. Dat willen ze onder meer om het gat dat de Verenigde Staten daarin voor beide machtsblokken heeft geslagen onder de tweede ambtstermijn van president Donald Trump.

In de tekst staat niet dat Canada een "geassocieerd lidmaatschap" van de EU krijgt, zoals Von der Leyen eerder heeft gezegd. Wel staat er dat de EU en Canada gaan werken aan een naam voor hun nieuwe samenwerking. Dat is "een steeds nauwere associatie van Canada met de EU - zonder dat er sprake is van een volledig lidmaatschap". Voor de volgende top tussen de twee in 2027 moeten ze daaruit zijn.

Op het gebied van veiligheid willen de twee meer inlichtingen uitwisselen over cyberaanvallen, met name cyberdreigingen die mogelijk zijn door AI. Ook heeft Canada gezegd te kijken of ze zullen bijdragen aan een eventuele nieuwe EU-lening aan Oekraïne.

Qua energie zal worden onderzocht of het haalbaar is om Canadees vloeibaar gas (lng) naar Europa te exporteren. Ook willen de twee het makkelijker maken om geldtransacties te doen voor Europeanen en Canadezen in elkaars landen. "Hierdoor wordt het voor Canadezen en Europeanen eenvoudiger om zaken te doen, te investeren en geld over te maken tussen beide economieën", staat in de verklaring.

In de verklaring committeren de twee zich ook aan de internationale rechtsstaat, met name voor het Internationaal Strafhof (ICC).

Eerder was al bekendgemaakt dat de EU gaat investeren in kritieke grondstoffen in Canada. Ook worden EU-programma's voor studenten (Erasmus+) en wetenschap (Horizon) verder opengesteld voor Canada.

Carney noemde het een "historische dag". Von der Leyen sprak over "het sterkste soort partnerschap" dat er bestaat.