NAJK-voorzitter wil eruit komen met kabinet op gebied van stikstof: 'Maar er moet nog wel wat gebeuren'

Het kabinet praat vandaag met het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) over de stikstofplannen. "Wij willen eruit komen met het kabinet, maar er moet nog wel wat gebeuren", zegt NAJK-voorzitter Gerben Boom in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Het kabinet-Jetten wil met een stikstofpakket van 20 miljard euro de vergunningverlening voor woningbouw, infrastructuur en boerenbedrijven weer op gang brengen. De landbouw moet de ammoniakuitstoot in 2035 met 42 tot 46 procent hebben verminderd. Rond kwetsbare natuurgebieden komen bufferzones waar strengere regels gelden. Ook krijgen boeren uitstootnormen per bedrijf.

Daarnaast moeten de industrie en het verkeer hun uitstoot fors terugdringen. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kunnen de maatregelen een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van de stikstofuitstoot, maar is het onzeker of ze voldoende zijn om Nederland daadwerkelijk van het stikstofslot te halen.

NAJK praat vandaag met landbouwminister Jaimi van Essen. De jonge boeren zijn samen met LTO Nederland de enige boerenorganisaties die nog met het kabinet aan tafel zitten. "Wij willen eruit komen met het kabinet, maar er moet nog wel wat gebeuren", zegt voorzitter Gerben Boom.

Vijfpuntenplan

Boom heeft een vijfpuntenplan opgesteld. Een belangrijk punt voor NAJK is dat zogeheten PAS-melders, boeren die buiten hun schuld zonder geldige natuurvergunning zijn komen te zitten, alsnog worden gelegaliseerd. "Er zijn de afgelopen jaren een aantal uitspraken geweest van de rechter die hebben gemaakt dat een aantal bedrijven geen vergunning meer heeft en ook niet kan krijgen."

"Dat is een groot probleem voor een groot aantal bedrijven. Zonder vergunning kun je geen financiering krijgen en kun je niet investeren in de toekomst, bijvoorbeeld in verduurzaming."

Een ander heet hangijzer voor jonge boeren is de toekomst van agrarische bedrijven rond Natura 2000-gebieden. Dit zijn beschermde natuurgebieden waar bijzondere en kwetsbare planten- en diersoorten en hun leefgebieden worden beschermd. Boom wil dat het kabinet boeren in de omgeving van deze gebieden meer duidelijkheid biedt over hun toekomst.

"Wij zien dat het belangrijk is om te beschrijven wat belangrijk is voor natuur om die te beschermen en te versterken, maar tegelijkertijd is het dan belangrijk om duidelijkheid te geven voor ondernemers die rond die Natura 2000-gebieden zitten", zegt hij. "Wij zeggen: zorg ervoor dat je eerst beschrijft wat er in het gebied moet gebeuren. Ga dan met ondernemers in het gebied in gesprek en ga het vervolgens uitvoeren."

'We moeten een stap vooruit maken'

Naast NAJK is LTO de enige boerenorganisatie die structureel met het kabinet overlegt over de uitwerking van de stikstofplannen. LTO-voorzitter Ger Koopmans wordt door sommige radicale boeren als verrader beschouwd. Afgelopen zomer werd hij zelfs bedreigd door boze boeren die hem thuis wilden opzoeken.

Boom heeft zelf nog niet met dergelijke bedreigingen te maken gehad. "Wij zijn een club die kijkt naar de lange termijn. Kan een boer over tien, twintig of dertig jaar nog ondernemer en boer zijn? Daarvoor is het gewoon nodig dat we op stikstof een oplossing vinden. Zonder de oplossing zitten we juridisch hartstikke vast en kunnen bedrijven niet door met ondernemen."

"Natuurlijk hebben we daar stevige discussies over in onze achterban en moeten we daar vaak de zaaltjes voor in om het uit te leggen, maar uiteindelijk snapt iedereen dat we een stap vooruit moeten maken."

Minister wil niet onderhandelen

Volgens politiek verslaggever Tessa van Viegen van WNL is het belangrijk dat Van Essen steun weet te vinden bij de boerenorganisaties. "We hebben eerder bij de presentatie van stikstofplannen gezien dat ongeveer het hele land in de hens stond en boeren de straat op gingen en er veel protest kwam. Als de boerenachterbannen van dit soort organisaties accepteren wat er wordt neergelegd, dan worden die plannen steeds breder gedragen. Dat is voor het sentiment in het land belangrijk."

Dat betekent volgens Van Viegen niet dat de minister veel ruimte laat voor onderhandelingen. "De minister heeft de hele tijd gezegd dat hij niet gaat onderhandelen. Hij zit best fel in de wedstrijd. Hij zegt: ik ga met de boerenorganisaties in gesprek, maar we doen geen onderhandeling. Daarin laat hij zien dat hij zijn plannen gaat doorvoeren, ongeacht hoe het landt."