Israël naar de stembus, spannende strijd tussen Eisenkot en Netanyahu: 'Mensen willen verandering'

Israëliërs gaan vandaag naar de stembus. Het zijn verkiezingen die door velen worden gezien als de spannendste sinds de oprichting van Israël. Benjamin Netanyahu hoopt op een nieuwe ambtstermijn als premier, maar heeft in Gadi Eisenkot een behoorlijke uitdager.

Netanyahu, die sinds 2022 voor de derde keer premier van Israël is, ligt onder vuur vanwege het falende veiligheidsbeleid rond de Hamas-aanslagen van 7 oktober 2023 en de daaropvolgende oorlogen. Volgens De Wind zijn Israëliërs toe aan vernieuwing. "Mensen willen verandering. De kalme Eisenkot kiest voor eerlijkheid. Mensen zijn toe aan zijn bescheidenheid", zegt ze in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Netanyahu leidt de rechtse Likud-partij en steunt op een coalitie met onder meer radicaal-rechtse en ultraorthodoxe partijen. Eisenkot, voormalig legerchef, is de leider van de nieuwe partij Yashar! en geldt als de belangrijkste uitdager vanuit het oppositieblok.

De verkiezingen worden neergezet als een strijd tussen Netanyahu en Eisenkot, maar hun standpunten op het gebied van veiligheid liggen dicht bij elkaar. Beiden zijn rechts georiënteerd en leggen de nadruk op militaire veiligheid en een harde lijn tegenover Iran. Ook wijzen ze een onafhankelijke Palestijnse staat af.

Tekst gaat verder onder de X:

Het verschil zit vooral in de manier waarop ze het land willen leiden. Eisenkot profileert zich als een alternatief voor Netanyahu en belooft meer verantwoordelijkheid en een andere politieke bestuursstijl. "Hij is de anti-Bibi. Er is behoefte aan, omdat Netanyahu bezig is geweest om de rechtsstaat te ontmantelen. Ze waren bezig om de macht van het hooggerechtshof in te perken en de vrije media", zegt De Wind. "Eisenkot staat voor een sterke democratie. Hij wil de instituties meer macht geven en het hooggerechtshof zijn onafhankelijkheid teruggeven."

'Dan kies je voor de Palestijnen'

Netanyahu koos in aanloop naar de verkiezingen voor een duidelijke tactiek. Hij zei dat hij degene is die Israëliërs veilig houdt, mede omdat hij bevriend is met de Amerikaanse president Donald Trump. "Maar Eisenkot was stafchef van de IDF (het Israëlische leger, red.) en is ook erg gericht op veiligheid. Waar Netanyahu vooral op zinspeelt, is dat als ze niet op hem stemmen, ze kiezen voor Eisenkot, die om een coalitie te kunnen vormen moet samenwerken met Arabische partijen. Dan kies je eigenlijk voor de Palestijnen."

Eisenkot zegt zelf dat een samenwerking met Arabische partijen er niet zal komen. "Hij maakt die belofte en hij presenteert zichzelf als een man van zijn woord. Daarom vermoed ik dat het voor Eisenkot heel moeilijk wordt, als hij wint, om een coalitie te vormen."

Eisenkot verloor zijn zoon in de Gaza-oorlog, maar gebruikt dat verlies nauwelijks tijdens zijn campagne. Dat vindt De Wind opvallend. "De politiek in Israël is op zijn Amerikaans, heel fel. Netanyahu melkt alles uit, bijvoorbeeld door over zijn broer te beginnen, die heel lang geleden is omgekomen." In 1976 overleed zijn broer op dertigjarige leeftijd in Entebbe, Oeganda, tijdens een poging om passagiers van een gekaapt Air France-toestel te bevrijden.

Eisenkot doet dat dus niet. "Netanyahu heeft het daar nog steeds over, terwijl Eisenkot, die vijf kinderen heeft, helemaal niet praat over degene die hij heeft verloren in Gaza. Ook verloor hij daar twee neefjes."

Mocht hij winnen, komt er waarschijnlijk een onderzoek naar de rol van de Israëlische regering tijdens de aanval van Hamas op 7 oktober 2023. "Netanyahu is bang dat hij daar de schuld van krijgt, hij houdt dat tegen."