Belastingplan onder druk: 'Progressief Nederland wil water bij de wijn doen, maar ze geven niet terug'

Het kabinet heeft nog geen meerderheid voor het Belastingplan en de tijd begint te dringen. Terwijl oppositiepartijen hun eisen op tafel leggen, moet het kabinet bepalen hoeveel het bereid is toe te geven. Volgens Sven Kockelmann dreigt een politieke krachtmeting, waarbij beide kanten afwachten wie als eerste beweegt.

Het kabinet heeft de steun van oppositiepartijen nodig om het Belastingplan door de Tweede Kamer te krijgen, maar de onderhandelingen verlopen moeizaam. Oppositiepartijen zijn ontevreden over de plannen en willen dat het kabinet met een nieuwe financiële onderbouwing komt. Een eerder voorstel is van tafel geveegd, maar een alternatief laat nog op zich wachten.

Kockelmann ziet dat het kabinet de tijd probeert te rekken. De verantwoordelijke staatssecretaris vraagt de oppositie om nog even geduld te hebben, terwijl de deadline dichterbij komt. "Het lijkt er een beetje op uit te draaien: eens kijken wie het eerste met de ogen knippert", stelt de presentator.

Een van de partijen die het kabinet voor zich moet winnen, is Progressief Nederland. De partij wil dat werkenden er financieel op vooruitgaan en dat vermogenden meer bijdragen. Om dat mogelijk te maken, heeft de partij een pakket aan maatregelen voorgesteld dat miljarden euro's moet opleveren.

Volgens Kockelmann betekent dat 'een fundamentele verandering van de koers van het kabinet.' De inzet van Progressief Nederland ligt hoog: de partij heeft een openingsbod van 8 miljard euro neergelegd. Tegelijkertijd is er ruimte voor onderhandelingen. Politiek verslaggever Tessa van Viegen vertelt dat ze met financieel woordvoerder Luc Stultiens heeft gesproken over de opstelling van zijn partij.

"Pro wil water bij de wijn doen, maar ze zeggen: 'Er wordt met ons niet onderhandeld. Dus we zetten een openingsbod neer van 8 miljard, en kom maar met iets terug'", zegt van Viegen over de onderhandelingspositie van de partij. Progressief Nederland is bereid om te schuiven, maar vindt dat het kabinet zelf ook met voorstellen moet komen. Volgens de partij wordt er nog onvoldoende met haar onderhandeld.

Ook andere oppositiepartijen stellen voorwaarden

Niet alleen Progressief Nederland probeert het kabinet tegemoet te laten komen aan zijn wensen. Ook partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum zien mogelijkheden om invloed uit te oefenen op het Belastingplan. BBB, JA21 en SGP hebben ieder hun eigen voorwaarden voor steun.

Zo wil BBB afspraken maken over onder meer stikstof. JA21 stelt eisen aan de uitvoering van de spreidingswet, terwijl de SGP steun afhankelijk maakt van onderwerpen op medisch-ethisch gebied. De partijen benadrukken dat ze niet zomaar met alles akkoord gaan.

De vraag is hoeveel ruimte het kabinet heeft om aan die eisen tegemoet te komen. Sommige wensen botsen met de standpunten van coalitiepartijen. Vooral bij VVD en D66 kan steun voor bepaalde voorstellen lastig liggen, terwijl het CDA op sommige punten mogelijk meer ruimte ziet.

12 november

De tijd om tot een akkoord te komen, is beperkt. Op 12 november staat de stemming over het Belastingplan gepland. Uitstel is niet eenvoudig, omdat de belastingplannen daarna ook door de Eerste Kamer moeten worden behandeld.

Als het kabinet er niet in slaagt voldoende steun te vinden, kan dat grote gevolgen hebben voor de plannen en de politieke geloofwaardigheid van het kabinet. "Een kabinet dat geen belastingplannen door kan voeren, kan ook geen nieuw beleid maken", merkt Kockelmann op. Het kabinet zit daarmee in feite vast aan het Belastingplan van Dick Schoof en zijn kabinet. "Dus dan betekent het wel dat je extra geld voor defensie kan uittrekken, maar de dekking daarvan kan je niet meer regelen."

De komende gesprekken moeten duidelijk maken of het kabinet en de oppositie bereid zijn elkaar tegemoet te komen. Voorlopig houden beide kanten hun kaarten tegen de borst. De grote vraag blijft wie als eerste bereid is om een stap terug te doen.