Islamogauchisme is geen complottheorie

Wat zit er achter de rellen in Frankrijk? Volgens columniste Mia Doornaert is dit het 'islamogauchisme', een anti-westers monsterverbond tussen extreemlinks en de islam. Critici doen dit af als een complottheorie. Onterecht, betoogt filosoof Maarten Boudry in dit ingezonden opiniestuk.

Is de toenadering tussen linkse en islamitische krachten in onze samenleving, soms aangeduid als islamogauchisme, niet meer dan een ‘complottheorie’ of extreemrechts hersenspinsel? Dat is wat vele academici en journalisten volhouden, onlangs nog in reactie op een column van Mia Doornaert op het WNL-opinieplatform Onze Eeuw. Als auteur van meerdere academische papers over complottheorieën kan ik formeel zijn: dat slaat nergens op en is een misbruik van de term ‘complottheorie’.

Een echte complottheorie draait om een doelbewust, geheim en snood plan waarvoor geen hard bewijs bestaat, omdat de samenzweerders het zorgvuldig verbergen. Een intellectueel zwart gat dus, waar je moeilijk nog uit raakt eenmaal je erin duikt. De toenadering tussen delen van links en de islam is echter het tegendeel. Ze is voor iedereen zichtbaar en uitvoerig gedocumenteerd. Ze berust niet op heimelijke coördinatie achter de schermen, maar op een ideologische verwantschap, een gedeelde vijand (het Westen, de moderniteit en het kapitalisme) en een fikse scheut naïviteit aan één zijde.

Die alliantie komt in verschillende gradaties voor, van sterk tot zwak. De populairste variant wordt belichaamd in de term ‘islamofobie’, een perfide concept dat linkse academici, journalisten en intellectuelen al decennialang aanwenden om elke legitieme kritiek op de islam neer te sabelen als een vorm van racisme, en dat ze letterlijk van islamisten hebben overgenomen.

Er is zelfs een heus academisch tijdschrift aan gewijd. In dezelfde categorie hoort het refrein ter linkerzijde dat jihadistisch terrorisme ‘niets met de islam’ te maken heeft. In mijn boek Het verraad aan de verlichting documenteer ik uitvoerig hoe moslims uitgroeiden tot de favoriete slachtoffergroep van links: een groep die nooit of te nimmer iets verkeerd kan doen.

Er is ook een zwakkere variant. Zelfs progressieven die de islam niet actief in bescherming nemen, knijpen vaak een oogje dicht voor de homohaat, misogynie, antisemitisme en geweld tegen afvalligen die welig tieren binnen de islam, terwijl ze vergelijkbare tendensen bij fundamentalistische christenen wel streng veroordelen. Deze dubbele standaard is op zich al een vorm van islamogauchisme: verraad aan de eigen progressieve principes ter wille van één religie, uit angst voor het verwijt van racisme.  

De meest expliciete vorm van islamogauchisme is op straat zichtbaar. Al jaren zijn er demonstraties en optredens waar radicaal-linkse en islamitische groepen samen optrekken, de laatste jaren vooral rond Palestina. De Palestijnse vlag is uitgegroeid tot de symbolische lijm van dat monsterverbond, die de gedeelde haat tegen het westerse kolonialisme en zionisme uitdrukt.

De oprichtster van het radicaal-linkse Samidoun, een vehikel van het marxistisch-leninistische Popular Front for the Liberation of Palestine, roept openlijk op tot zo’n “as van verzet” tussen linkse revolutionairen en islamisten: “Deze alliantie is niet zomaar de nachtmerrie van onze vijanden, maar is noodzakelijk en heilzaam voor de strijd van de mensheid tegen imperialisme”. Hoe openlijk wil je het hebben? Dat is hetzelfde Samidoun dat op mijn alma mater werd uitgenodigd om over Palestina te spreken. 

De sympathie is overigens veel minder wederzijds. Islamisten profiteren van de naïviteit van links en staan zij aan zij met linkse activisten op de barricaden zolang ze een gemeenschappelijke vijand delen. Maar zodra ze ergens de macht grijpen, zoals in Iran, Egypte, Libanon of Palestina, worden hun linkse medestanders brutaal aan de kant geschoven of zelfs geëxecuteerd. Er zijn wel ‘Queers for Palestine’, maar geen ‘Queers in Palestine’.   

Niet toevallig dus dat de rellen en plunderingen in Frankrijk werden uitgevoerd door een allegaartje van radicaal-linkse activisten en Noord-Afrikaanse moslims, waarbij overal Palestijnse vlaggen wapperden. Of dat her en der leuzen werden gescandeerd als ‘Dood hen in naam van Allah!’ en rapsongs gezongen die de terreuraanslag op de Bataclan verheerlijkten. Of dat agressieve islamisten hun linkse kameraden dwongen om de spandoeken te zuiveren van blasfemische woorden als ‘Bismillah’, en dat de slapjanussen gedwee gehoorzaamden.  

Dat mag allemaal niet langer verbazen. Radicaal-links drukt deze slang al decennialang aan de borst, terwijl gematigd links er de ogen voor sluit.

onze eeuw: drie keer per week scherpe opinies voor een nieuwe tijd.

Een treffende illustratie is het Vlaamse weekblad Humo, ooit rebels en vrijzinnig, dat zich aansloot bij het koor dat Doornaerts verhaal over ‘islamogauchisme’ weghoonde. De ironie is dat dezelfde linkse journalist onlangs nog de Koran in bescherming nam tegen de beschuldiging van vrouwenhaat, en het overduidelijke verband tussen islamitisch geloof en homohaat wegwuifde.

Kun je je voorstellen dat iemand in Humo, dat altijd genadeloos de draak stak met de katholieke Kerk en haar dogma’s, in de bres zou springen voor de Jehova’s getuigen en de apologie van de Bijbel zou voeren? Deze dubbele standaard is precies wat de term islamogauchisme aanklaagt.

Maarten Boudry is filosoof en scepticus. Boudry was jarenlang verbonden aan de Universiteit Gent en schreef onder andere Het verraad aan de verlichting (2025) en Waarom ons klimaat niet naar de knoppen gaat (2021).