Albert Heijn komt weer op gang na cyberstoring, maar AI-professor waarschuwt: 'Het worden er waarschijnlijk veel meer'

Na dagen van lege schappen en stilgevallen distributiecentra komen de leveringen bij Albert Heijn weer op gang. De storing laat zien hoe kwetsbaar onze dagelijkse voorzieningen zijn voor cyberproblemen. AI-professor Michiel Bakker waarschuwt dat kunstmatige intelligentie het aantal cyberaanvallen waarschijnlijk flink zal vergroten.

De cyberstoring bij Albert Heijn leidde deze week tot lege schappen, problemen met de bevoorrading en misgelopen bonusaanbiedingen. De supermarktketen schakelde uit voorzorg systemen uit, waardoor sommige distributiecentra tijdelijk niet konden werken. Inmiddels zijn de reguliere leveringen van houdbare en verse producten hervat. De app en website waren volgens de berichtgeving nog niet volledig hersteld.

Volgens AI-professor Michiel Bakker kunnen cyberaanvallen door kunstmatige intelligentie op grotere schaal worden uitgevoerd. "Het worden er alleen waarschijnlijk veel meer", waarschuwt hij in Goedemorgen Nederland. AI maakt het namelijk makkelijker om aanvallen uit te voeren. "Ook mensen die dat daarvoor misschien niet konden, kunnen dat nu wel doen."

Dat betekent niet per se dat cyberaanvallen op korte termijn ingewikkelder of schadelijker worden, legt Bakker uit. Het risico zit vooral in de schaal waarop ze kunnen plaatsvinden. Tegelijkertijd blijft het voor organisaties lastig om zich ertegen te beschermen. "Als aanvaller kun je één kwetsbaarheid vinden en een systeem hacken. Als verdediger moet je juist alle kwetsbaarheden zien te vinden en die allemaal oplossen."

Bakker maakt zich ook zorgen over de positie van Europa. De beste AI-modellen en de middelen om ermee te werken zijn niet overal even toegankelijk. Europa moet volgens hem 'investeren in datacenters, talent en onderzoek' om op het gebied van AI en cybersecurity mee te kunnen blijven doen.

Wat ervoor nodig is om meer AI-onderzoekers naar Nederland te halen? Bakker heeft een duidelijk antwoord: "Vaak uitnodigen. Ik zeg dat in alle ernst."

Improviseren

De gevolgen van de storing waren ook merkbaar in de distributiecentra van Albert Heijn. Medewerker Martine vertelt dat het werk tijdelijk anders moest worden georganiseerd. Omdat de systemen niet normaal werkten, moesten medewerkers oplossingen bedenken om de winkels toch zo goed mogelijk te bevoorraden.

Soms kwam daar ouderwets pen en papier bij kijken. In plaats van alles digitaal te verwerken, moesten medewerkers handmatig bijhouden welke producten nodig waren. Zo konden ze toch proberen de bestellingen op tijd klaar te krijgen. "Dat was wel even puzzelen. En het is heel hard werken om toch zoveel mogelijk producten naar die winkels te krijgen", vertelt ze.

Ook het op orde brengen van de verse producten kostte extra tijd. Inmiddels zijn de reguliere leveringen van houdbare en verse producten hervat. Het kan nog wel per winkel en product verschillen wanneer alles weer normaal beschikbaar is.

Lege schappen

Ook journalist en AD-columnist Angela de Jong merkte hoe snel de gevolgen van de storing zichtbaar werden in de supermarkt. "Dat vond ik echt van de week wel shocking om te merken hoe snel een supermarkt leeg is", vertelt ze. Vooral wanneer mensen hun gebruikelijke producten niet kunnen vinden, kan dat voor onrust zorgen. "Mensen worden toch gek op het moment dat ze een bepaald product niet kunnen krijgen."

Volgens De Jong leidde dat niet meteen tot grote boosheid, al was er soms wel irritatie. "Mensen waren niet boos, gelukkig. Wel af en toe wat geïrriteerd." De storing roept ook de vraag op hoe goed mensen voorbereid zijn wanneer dagelijkse voorzieningen tijdelijk uitvallen. De Jong heeft zelf in ieder geval geen noodpakket in huis.

De precieze oorzaak van de cyberstoring bij Albert Heijn is nog niet bekend. Het Openbaar Ministerie heeft de supermarktketen wel uitgenodigd om aangifte te doen.