Oud-diplomaat Ron Keller kritisch op Yesilgöz: 'Ze speelt Poetin in de kaart'

De uitspraak van minister van Defensie Dilan Yesilgöz dat Rusland onze vijand is, speelt de Russische president Vladimir Poetin in de kaart. Dat stelt oud-diplomaat Ron Keller, die jarenlang in Rusland werkte. Volgens hem kan Poetin de woorden gebruiken om de oorlog in Oekraïne tegenover zijn eigen bevolking te promoten.

Vorige week noemde defensieminister Yeşilgöz tijdens een debat over de defensiebegroting Rusland "de vijand". "Die uitspraken vond ik niet zo handig, omdat ze Poetin in de kaart spelen", zegt Keller in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Volgens de oud-diplomaat heeft Rusland de uitspraak van Yeşilgöz meteen aangegrepen. "De Russen hebben de bal ingekopt, die zaten natuurlijk te wachten op dit soort uitspraken."

De suggestie dat Yesilgöz beter had kunnen zeggen dat specifiek Poetin de vijand is, vindt Keller ook niet verstandig. "Nee, ze had beter het woord vijand niet kunnen gebruiken. De NAVO vermijdt dat woord al 4,5 jaar heel bewust."

Hij verwacht dat Poetin de woorden de komende tijd zal gebruiken om zijn eigen verhaal kracht bij te zetten. Zo kan de Russische president tegenover zijn bevolking zeggen dat er meer troepen nodig zijn omdat Rusland door Europese landen als vijand wordt gezien en zich moet verdedigen.

Dat is volgens Keller precies wat het Westen moet proberen te voorkomen. De sancties tegen Rusland zijn er mede op gericht de Russische bevolking kritisch te laten worden op Poetin. "Dan moet je vooral in die spirit ook blijven handelen."

Zeldzame toespraak

De uitspraken van Yesilgöz staan in contrast met de boodschap van de Amerikaanse NAVO-opperbevelhebber Alexus Grynkewich. Die hield in Warschau een zeldzame toespraak waarin hij duidelijk maakte dat het bondgenootschap klaarstaat om een eventuele aanval af te slaan. De NAVO zoekt geen oorlog, maar wil voorkomen dat Rusland denkt dat het ongestraft kan toeslaan.

Keller noemt de toespraak een goed antwoord op de toenemende zorgen over Russische activiteiten, zoals drone-incidenten, cyberaanvallen en sabotage van kabels op de zeebodem. "Een vastberaden, helder antwoord en het straalt eenheid uit, het straalt uit: we staan klaar om ons te verdedigen."

Tegelijkertijd benadrukt de oud-diplomaat dat de NAVO geen aanvallend bondgenootschap is. "Het straalt ook uit: we zijn er niet op uit om jullie aan te vallen, wij zijn een verdedigend bondgenootschap, maar neem dat niet aan als een teken van zwakte."

Volgens Keller is de NAVO-strategie ongeveer drie maanden geleden afgerond. De boodschap zou aanvankelijk intern blijven, maar door de toenemende onrust is er behoefte ontstaan om ook de bevolking gerust te stellen. "Het is vooral een signaal naar de bevolking toe." Het gaat daarbij om de inwoners van alle 32 NAVO-landen, samen ongeveer één miljard mensen.

Rol van Trump

Toch is niet iedereen ervan overtuigd dat de NAVO daadwerkelijk op de Verenigde Staten kan rekenen als Rusland aanvalt. Grynkewich is een Amerikaanse generaal en moet zich uiteindelijk verhouden tot de politieke leiding in Washington. Keller wijst erop dat Donald Trump onlangs een deal sloot over de levering van diesel uit Rusland en dat de Amerikaanse president goed contact onderhoudt met Poetin.

"Er is reden genoeg om te twijfelen of de Amerikanen ook inderdaad het woord voegen", stelt hij. De generaal heeft volgens hem wel verzekerd dat zijn boodschap is afgestemd met Washington en dat hij namens alle NAVO-landen spreekt. De twijfel over wat de Amerikanen in de praktijk zullen doen, is daarmee niet automatisch verdwenen.

Keller begrijpt de zorgen die er in West-Europa zijn, maar vindt dat politici zorgvuldig moeten blijven met hun woorden. Juist als de NAVO duidelijk wil maken dat het bondgenootschap eensgezind is en zich kan verdedigen, moet worden voorkomen dat Poetin uitspraken kan gebruiken voor zijn eigen propaganda. "Je moet niet het werk voor Poetin gaan doen", besluit Keller. "Je moet goed nadenken over waar je belangen mee gediend zijn."