Willem Post hekelt Amerikaans plan om executie live uit te zenden: 'Dit is echt terug naar de Middeleeuwen'

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth wil de executie van oud-militair Nidal Hasan door een vuurpeloton toegankelijk maken voor publiek en live laten uitzenden. Het plan stuit op verzet, ook binnen de Republikeinse Partij. Amerikadeskundige Willem Post noemt het voorstel 'barbaars'.

Nidal Hasan schoot in 2009 dertien militairen dood op de legerbasis Fort Hood in Texas. Bij de schietpartij raakten ook 32 mensen gewond. De Amerikaanse regering wil zijn executie op 3 december openbaar maken en livestreamen. Minister Pete Hegseth zou daarmee willen laten zien dat zulke daden ernstige gevolgen hebben.

Amerikakenner Willem Post ziet het plan als onderdeel van een bredere koerswijziging binnen het Amerikaanse leger. Volgens hem wil Hegseth dat het leger een uitgesproken macho-uitstraling krijgt. Ook het idee om een executie weer publiekelijk te maken, baart hem zorgen. "Dit is natuurlijk Amerika dat zich plaatst in het rijtje van landen als Iran."

Trump krabbelt terug

Het plan stuit volgens Post op veel verzet, ook onder Republikeinen. Hij denkt dat president Donald Trump inmiddels terugkrabbelt, omdat de praktische uitvoering vragen oproept. "President Trump is daar ingetrapt", zegt Post over de steun van de president voor het plan. De Amerikadeskundige vindt dat de Verenigde Staten met het voorstel een grens overschrijden. Hij vreest bovendien dat kinderen met de beelden geconfronteerd kunnen worden. "Dit is gewoon barbaars, echt terug naar de middeleeuwen."

Volgens Post wil Hegseth het Amerikaanse leger niet alleen een andere uitstraling geven, maar ook de eisen aan militairen aanscherpen. Die koers raakt volgens hem eveneens de positie van vrouwen binnen het leger. Post wijst daarbij op de zeer conservatieve, calvinistische geloofsgemeenschap waar Hegseth volgens hem uit voortkomt. Binnen die gemeenschap zouden vrouwen niet thuishoren in gevechtsfuncties. "Overigens, die geloofsgemeenschap vindt ook dat vrouwen helemaal niet moeten stemmen. Dat gaat dus heel ver."

De Amerikadeskundige ziet het plan voor de executie ook als een uiting van de vergeldingsgedachte die leeft bij een deel van Trumps achterban. Hij omschrijft dat als het cowboy-Amerika, waarin het principe 'oog om oog, tand om tand' centraal staat. "Daar wordt echt schande over gesproken. En terecht", zegt hij over de plannen rond de openbare executie.

Huilende zus op straat

Post is niet tegen zware straffen. Dat Hasan nooit meer vrij moet komen, spreekt volgens hem voor zich. Toch is hij kritisch over de doodstraf, mede door een ervaring die hij jaren geleden had in Huntsville, Texas, dat bekendstaat als de doodstrafhoofdstad van Amerika. Post was daar op de dag van een executie. Een journalist van de plaatselijke krant, die bij executies aanwezig mocht zijn, bood hem aan om mee te gaan naar de gevangenis. Post wilde de executie echter niet van dichtbij meemaken en bleef buiten. Daar hoorde hij hoe de voorbereidingen werden aangekondigd. Een sheriff met een sigaar en een cowboyhoed las voor wat er zou gebeuren. De veroordeelde zou met een dodelijke injectie worden geëxecuteerd.

Ook de laatste maaltijd kwam ter sprake. De veroordeelde mocht kiezen tussen pizza en een hamburger. "Niet allebei, want het is wel belastinggeld", vertelt Post over de reactie die hij van de journalist kreeg. Twintig minuten na de executie kreeg Post een A4'tje met daarop het verloop. De veroordeelde was vastgebonden aan een tafel, kreeg een injectie en werd vervolgens dood verklaard.

Vooral het verhaal over de familie bleef hem bij. Drie zussen van de veroordeelde waren naar de gevangenis gekomen. Twee van hen mochten naar binnen, maar de derde kreeg te horen dat er geen plek meer was. "En dat meisje stond te huilen daar op straat."

Mislukte executie van Christa Pike

Ook de mislukte executie van Christa Pike in Tennessee roept vragen op over de uitvoering van de doodstraf. Pike bleef na twee doses van een dodelijke injectie in leven. Na behandeling in het ziekenhuis is ze teruggebracht naar de gevangenis. Post is geschokt door wat er tijdens de executiepoging is gebeurd. "Zij heeft negentig minuten lang geworsteld, met vreselijke pijnen", zegt hij. "Hier zie je ook hoe mensonterend het is."

Volgens Post laat de zaak ook zien hoe ingewikkeld de toepassing van de doodstraf kan zijn. Hij wijst erop dat sommige veroordeelden jarenlang in de dodencel zitten, terwijl achteraf blijkt dat zij mogelijk niet voor de doodstraf in aanmerking hadden moeten komen. "En die hebben dan tien, twintig, dertig jaar in de dodencel gezeten."

Ook de persoonlijke omstandigheden van Pike spelen volgens Post een rol. Zij zou zelf seksueel zijn misbruikt en mishandeld en kampte met psychische problemen. Dat kan volgens hem meewegen bij de beoordeling van een straf. "Maar dat geeft je niet het recht om moorden te plegen", benadrukt hij.