Mislukte executie Pike: 'Niet alleen beschamend voor Tennessee, maar voor heel Amerika'
De mislukte executie van de Amerikaanse terdoodveroordeelde Christa Pike krijgt mogelijk een juridisch vervolg. Haar advocaten dreigen met een rechtszaak wegens marteling en willen dat al het bewijsmateriaal rond de executiepoging wordt veiliggesteld. Volgens Amerika-kenner Michiel Vos is de zaak een enorme blamage voor de Amerikaanse staat. "Het is natuurlijk embarrassing. Het is niet alleen embarrassing voor de staat Tennessee, maar ook voor heel Amerika. Iedereen heeft het hierover."
Pike werd vorige week wakker nadat een poging om haar met een dodelijke injectie te executeren mislukte. Inmiddels is ze weer bij kennis en volgens Vos ook boos over wat er is gebeurd. Haar advocaten willen precies weten hoe de executie kon misgaan. De injectienaalden worden daarom als bewijsmateriaal achtergehouden. Eerder was al vastgesteld dat de aderen van Pike moeilijk toegankelijk zouden zijn.
'Hoe is er ingespoten?'
Volgens Vos zijn er veel vragen over de uitvoering van de executie. "Een van die injectienaalden zou kromgebogen zijn. Hoe is er ingespoten? Is er een goede techniek gebruikt? Wie zijn de artsen geweest die dat hebben gedaan?" Ook zouden artsen vooraf hebben gewaarschuwd voor problemen.
De zaak is volgens Vos extra gevoelig omdat Pike al tientallen jaren in de gevangenis zit en een andere lichaamsbouw heeft dan veel andere mensen. "Deze vrouw heeft dertig jaar lang min of meer binnen geleefd, is seksueel geweld aangedaan, heeft een andere lichaamsopbouw dan de meeste mensen. Ze willen er gewoon voor zorgen dat niks verdwijnt."
Een onderzoeksraad heeft inmiddels opgedragen dat bewijsmateriaal rond de mislukte executie wordt bewaard. Daarbij gaat het volgens Vos ook om e-mails en andere informatie die nodig kan zijn om vast te stellen wat er precies is gebeurd.
Nieuwe executie?
Een nieuwe executiepoging is volgens Vos uiteindelijk wel denkbaar. "Dat ligt voor de hand, ze is niet af van de straf." Tegelijkertijd heeft de mislukte executie de discussie over de doodstraf in de Verenigde Staten opnieuw aangewakkerd.
“Er is een discussie ontstaan: moet de doodstraf niet worden afgeschaft?”
Volgens Vos is het in veel Amerikaanse staten nog altijd normaal dat terdoodveroordeelden worden geëxecuteerd. "Dit ging fout en het is al eerder fout gegaan. Dan is er een discussie: moeten we het niet afschaffen?"
Politiek thema
De kwestie kan volgens Vos ook een rol gaan spelen in de politiek van Tennessee. De gouverneur heeft aangekondigd dat er onderzoek wordt gedaan naar de mislukte executie. Ondertussen staan er kandidaten klaar om hem op te volgen die verschillend denken over de doodstraf.
"Er zijn twee kandidaten die de nieuwe gouverneur kunnen worden", zegt Vos. Eén van hen is een Republikeinse senator die volgens hem juist pleit voor een terugkeer naar de elektrische stoel. De Democratische kandidaat wil de doodstraf juist afschaffen. "Het is een soort verkiezingsthema."
“Je moet je voorstellen dat in het meest conservatieve deel van Nederland de doodstraf bestaat, maar niet in de binnenstad van Amsterdam. Dat is in Amerika heel normaal.”
Volgens Vos laat de zaak daarmee niet alleen zien dat er grote problemen kunnen ontstaan bij een executie, maar ook hoe diep de doodstraf nog altijd in de Amerikaanse politiek en samenleving verankerd is. "Je moet je voorstellen dat in het meest conservatieve deel van Nederland de doodstraf bestaat, maar niet in de binnenstad van Amsterdam. Dat is in Amerika heel normaal."