'Frustratie' over houding Jesse Klaver in Den Haag: 'Manier waarop hij zich opstelt, wordt niet gewaardeerd'

Leider van Progressief Nederland Jesse Klaver heeft zich niet populair gemaakt in Den Haag, nadat hij een dag na het schrappen van de bezuinigingen op de sociale zekerheid alweer dreigde met nieuwe stakingen. "Hier hoor ik veel frustratie over. Zowel bij andere oppositiepartijen als vanuit de coalitiepartijen", zegt politiek verslaggever van WNL Tessa van Viegen.

Daags nadat bekend werd dat het kabinet de bezuinigingen op de sociale zekerheid schrapt, zei Klaver in Goedemorgen Nederland: "Als D66 zou voorstellen om te bezuinigen op onderwijs, dan heb ik al tegen Hans Spekman (leider van vakbond FNV, red.) gezegd: boek het Malieveld maar, ik ben erbij!"

De NOS meldde kort daarvoor op basis van een kabinetsdocument dat het kabinet in het uiterste geval 1,2 miljard euro op onderwijs zou kunnen bezuinigen als de hervormingen van de sociale zekerheid onvoldoende besparingen opleveren. "Dat gaan wij tegenhouden", benadrukte Klaver.

Dat de linkse oppositieleider meteen dreigde met nieuwe stakingen, is in Den Haag niet goed gevallen, zegt Van Viegen in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Hier hoor ik veel frustratie over in Den Haag. Zowel vanuit andere oppositiepartijen als vanuit de coalitiepartijen. De manier waarop Jesse Klaver zich opstelt, wordt niet gewaardeerd."

"Hij heeft nu zijn winst binnen. De eis die hij had, is ingewilligd", zegt Van Viegen, doelend op het schrappen van de bezuinigingen op de sociale zekerheid. "En ondertussen roept hij dit soort dingen. Daar worden de onderhandelingen niet beter van, wordt in Den Haag gezegd. Ze hopen dat iedereen een beetje indamt, zodat ze een constructief gesprek kunnen voeren in het Catshuis. Daar hebben ze ook wel vertrouwen in."

Catshuisgesprek

In het Catshuis gaan het kabinet en de sociale partners woensdag om tafel om te praten over hervormingen van het sociale stelsel. De polder is daartoe bereid nu de bezuinigingen niet langer boven de markt hangen. "Hans Spekman denkt dat hij al gewonnen heeft, maar er ligt nog best een opgave voor de polder. Weliswaar zijn de bezuinigingen van tafel, maar er zijn behoorlijk veel probleemdossiers waarover gesproken moet worden", zegt Van Viegen.

Het gaat dan vooral om de Werkloosheidswet (WW) en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). In Nederland worden bijna 900.000 arbeidsongeschiktheidsuitkeringen verstrekt, waaronder de WIA. De uitgaven aan deze regelingen lopen naar verwachting op tot ongeveer 22 miljard euro per jaar.

"In de WIA stapelen de problemen zich op. De wachtlijsten zijn lang en het loopt behoorlijk in de papieren. Het is niet alleen belangrijk voor de mensen die erin terechtkomen dat er een oplossing wordt gevonden, maar ook voor de politiek. Er moet wel degelijk onderhandeld worden en een pakket naar buiten komen, een sociaal akkoord, waar alle partijen zich in kunnen vinden."

Hervormingen moeten nog beginnen

Hoewel de bezuinigingen dus van tafel zijn, moeten de gesprekken over de hervormingen nog beginnen. Of het kabinet en de sociale partners er onderling uitkomen, is volgens Van Viegen nog allerminst zeker. "Bij de WIA ziet iedereen wel in dat er met de wachtlijsten iets moet veranderen, ook de vakbonden en werkgevers zijn het daarover eens. Een lastig punt zit bijvoorbeeld bij loondoorbetaling bij ziekte."

"Als je ziek wordt, betaalt je werkgever twee jaar lang je salaris. Voor kleine bedrijven is dat echt een gigantische aanslag op hun begroting. Werkgevers hebben gezegd: we willen daarnaar kijken. Voor vakbonden is dat een veel moeilijker punt. Als het maar één jaar zou worden, is het voor die werknemer een slechte zaak. Je ziet dat ze daar lijnrecht tegenover elkaar staan en dat het echt een lastig discussiepunt wordt."

Bovendien wil het kabinet het liefst nog altijd geld besparen, zegt Van Viegen. "De bezuinigingen van zes miljard die eerst waren aangekondigd, zijn weliswaar van tafel, maar politiek wordt ervan uitgegaan dat deze onderhandelingen geld gaan opleveren. Er kan niet alleen maar geld bij, dus hoopt het kabinet hier toch een plusje uit te halen. Dat ligt ook lastig op die onderhandelingstafel."

Akkoord van Wassenaar

Het kabinet hoopt volgens haar op een soort nieuw Akkoord van Wassenaar, het historische akkoord uit 1982 waarin werkgevers en vakbonden afspraken maakten over loonmatiging in ruil voor arbeidstijdverkorting. "Je hoort wel dat dat de hoop is. Dat er een akkoord uitkomt waar alle bonden, en de werkgevers en de werknemers, zich in kunnen vinden en we de polder z'n werk laten doen."

Eerder liepen gesprekken tussen het kabinet en de polder nog op niets uit. "Toen liepen de bonden boos weg. Maar achteraf hoorde je dat het gesprek binnen heel constructief was", aldus Van Viegen.