Als er al genocide is in Gaza, dan ligt de schuld bij Hamas
Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog gebruikte het Japanse leger in de slag om Okinawa de eigen burgerbevolking massaal als schild. Toch zien we het feit dat de Amerikanen door bleven vechten niet als genocide. Waarom beoordelen we de situatie in Gaza dan anders, vraagt columnist Ruud Koopmans zich af?
Elk jaar op 23 juni herdenken de inwoners van Okinawa de gebeurtenissen aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, waarbij een derde van de toenmalige burgerbevolking om het leven kwam. De slag om het Japanse eiland was veruit de hevigste aan het Aziatische front in de Tweede Wereldoorlog. In minder dan drie maanden tijd kwamen 240.000 mensen om het leven.
Okinawa was voor beide partijen van groot belang. De Amerikanen hadden het eiland nodig als basis voor de geplande invasie van de Japanse hoofdeilanden. Voor de Japanners was Okinawa het laatste bastion dat die invasie kon voorkomen. Toen hun reguliere verdedigingslinie bezweek, trokken de Japanse troepen zich terug naar het zuidelijke deel van het eiland, waar zich het grootste deel van de ongeveer 400.000 mensen tellende burgerbevolking van Okinawa bevond.
Omdat een groot deel van de weerbare Okinawese mannen in het Japanse leger of voor de industrie op de Japanse hoofdeilanden was gemobiliseerd, bestonden die burgers vooral uit ouderen, vrouwen en kinderen. Het Japanse leger verdreef hen uit grotten en andere schuilplaatsen waar ze bescherming hadden gezocht en confisqueerde voedsel. Japanse eenheden verschansten zich in de bewoonde gebieden en gebruikten burgers als menselijke schilden. Ze trokken soms ook burgerkleren aan om de Amerikaanse troepen te misleiden. Duizenden schooljongens werden gedwongen als kindsoldaat mee te vechten, meisjes werden als verpleegster aan de frontlinie ingezet.
Met de inzet van een ongekende vuurkracht, die op Okinawa als de “tyfoon van staal” bekendstaat, slaagden de Amerikanen er uiteindelijk in om de Japanse troepen te verslaan. Leger en marine vuurden meer dan twee miljoen granaten af, vijftien keer zoveel als de Duitsers in drie jaar tijdens het beleg van Leningrad. Marinevliegtuigen wierpen 8.500 ton bommen af, ruim drie keer meer dan tijdens het Britse bombardement van Dresden. Bijna 150.000 inwoners van Okinawa kwamen daarbij om het leven, tweederde van hen burgers in engere zin, de rest Okinawesen die als milities of kindsoldaten door het Japanse leger waren ingelijfd.
Toch valt het woord genocide zelden als het om Okinawa gaat, en als dat al het geval is, wijst de beschuldigende vinger naar het Japanse leger dat zijn eigen burgers toegang tot schuilplaatsen ontzegde en ze als menselijke schilden en kanonnenvoer de dood injoeg. Dat de Amerikanen hun bommen en granaten zonder aanzien des persoons afvuurden en dat daarbij meer burgers dan Japanse soldaten omkwamen, is tragisch, maar veel keus hadden ze niet gezien de perverse strategie van de Japanse legerleiders.
Net als het Japanse leger verschansen Hamasstrijders zich tussen en achter burgers, stelen hun voedsel, executeren iedereen die zich verzet zonder genade en misbruiken tieners als kanonnenvoer. Anders dan de Japanse militairen opereren ze niet af en toe, maar systematisch in burgerkleding. Dat doen ze bovendien in een nog veel dichter bevolkt gebied dan Okinawa: het eiland is meer dan driemaal zo groot als Gaza en er woonden destijds vijf keer minder mensen. Maar desondanks zijn er in drie jaar Gazaoorlog veel minder burgerdoden te betreuren dan in de drie maanden van de slag om Okinawa. Dat is zo in absolute aantallen en al helemaal als percentage van de bevolking: een derde in Okinawa tegen drie procent in Gaza. Toch heeft de wereld wel de mond vol over “genocide” in Gaza en is het niet Hamas, dat precies dezelfde strategie toepast als het Japanse leger op Okinawa, dat daarvoor verantwoordelijk wordt gehouden, maar Israël.
De gevechten op Okinawa eindigden op 23 juni 1945 toen de twee hoogste commandanten van het Japanse leger in hun ondergrondse schuilplaats seppuku, rituele zelfmoord, pleegden. Het conflict in Gaza zou morgen over zijn als de commandanten van Hamas ook hierin het Japanse voorbeeld zouden volgen.
Ruud Koopmans is hoogleraar, socioloog en vooraanstaand migratiedeskundige die is verbonden aan de Humboldt Universiteit en het Wissenschaftszentrum WZB in Berlijn. Hij maakte veel los met De asielloterij en Het vervallen huis van de islam en is vaste columnist voor het opinieplatform Onze Eeuw.