CDA is vertraging zat en wil bezwaarrecht beperken: 'Ik vind dat gewoon woon-egoïsme'

Het CDA wil het recht om bezwaar te maken tegen woningbouw beperken voor mensen die ver van een bouwproject wonen. Volgens Kamerlid Hanneke Steen lopen woningbouwprojecten hierdoor soms jaren vertraging op. Ze wil daarom duidelijke grenzen stellen aan wie bezwaar kan maken en naar de rechter kan stappen.

Nederland moet jaarlijks 100.000 woningen bouwen, maar volgens Steen loopt één op de drie woningbouwprojecten vertraging op. "Van een jaar, of soms wel twee jaar", zegt ze in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Volgens het CDA-Kamerlid komt dat onder meer doordat mensen die verder van een bouwproject wonen bezwaar maken en naar de rechter stappen. "Eigenlijk om een reden waarvan we eigenlijk allemaal wel weten: dat slaat nergens op." Als een zaak uiteindelijk bij de rechter komt, wordt het bezwaar volgens Steen vaak afgewezen, maar is er inmiddels veel tijd verstreken. "Dan ben je anderhalf jaar verder. En in de tussentijd ligt het woningbouwproject stil."

'Recht op bezwaar moet blijven'

Ze wil niet dat direct omwonenden hun recht op bezwaar verliezen. Wie bijvoorbeeld zijn uitzicht verliest door een nieuwbouwproject, moet volgens haar bezwaar kunnen maken. Het CDA richt zich volgens Steen vooral op mensen die op grotere afstand van een bouwproject wonen en toch naar de rechter stappen. "Het gaat vooral juist om die groep met mensen die eigenlijk procederen om te procederen. Als je 20, 30 straten verderop woont, dan zien we ook dat dat gaat gebeuren. Daarvan zeggen we: daar moet eigenlijk wel een bepaalde perk aan gesteld worden."

Het CDA-Kamerlid vindt dat het huidige systeem te weinig onderscheid maakt tussen direct omwonenden en mensen die verder weg wonen. "Het recht is nu nog zo dat iedereen het kan doen. Dus het maakt niet uit waar je woont. Iedereen kan op dit moment naar de rechter." Daarom wil ze dat minister werk maakt van een beperking. "Ga aan de slag en zorg ervoor dat we daar een bepaalde perk aan stellen. Want eerlijk gezegd, ik vind dat dus eigenlijk ook gewoon woon-egoïsme."

Oud-politica Ankie Broekers-Knol (VVD) vindt eveneens dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen direct omwonenden en mensen die verder weg wonen. "Ik vind die mensen, inderdaad de naaste buren of de naaste overbuur, daar kan ik me alles bij voorstellen. Dat het belangrijk is dat er bezwaar gemaakt kan worden bij mensen die zes straten verderop wonen, of die weet ik veel waar wonen." Volgens haar zijn sommige mensen vaker betrokken bij bezwaarprocedures. "En dat zij vaak notoire bezwaarmakers zijn. Die zijn overal boos. Als er een boom gekapt wordt, beginnen ze al te piepen."

Compensatie voor waardedaling

Een ander punt is de mogelijke waardedaling van woningen door nieuwe woningbouw. Steen vindt dat omwonenden daarvoor ruimhartig moeten worden gecompenseerd, maar dat dit de bouw niet mag blokkeren. Volgens haar bestaat er al een regeling voor mensen die financieel nadeel ondervinden van een bouwproject. Ze wil vooral dat de compensatie eerder wordt geregeld.

"Op het moment dat je zegt: je koopt een huis met een mooi uitzicht, maar omdat daar dus nu een flatgebouw komt, is het huis iets minder waard omdat het uitzicht iets minder mooi wordt. Daar hebben we allemaal commissies voor. Die zeggen: nou, u heeft recht op twintig of vijftigduizend euro."

Die vergoeding komt nu pas nadat de bouw is afgerond. Zij wil dat eerder regelen. "Ik zeg: als je dat nou eerder doet, zorg ervoor dat je dat gewoon regelt. Dan hoef je ook geen bezwaar meer te maken. Dan is dat gewoon klaar."

Hoe precies moet worden bepaald wie nog bezwaar mag maken, is volgens Steen ingewikkeld. Ze denkt onder meer aan categorieën van personen of woningen, een afstandsnorm en regels rond geluidsoverlast. "Je kunt best in de wet een aantal categorieën van mensen opnemen. Of een aantal categorieën van woningen opnemen. Je kunt een afstandsnorm erin zetten. Je kunt zeggen: als je zoveel geluidsoverlast hebt, dan vinden we dat je recht hebt om daar iets over te zeggen."

Omwonenden moeten daarnaast al eerder in het bouwproces duidelijkheid krijgen over hun mogelijkheden om bezwaar te maken. Bij de inspraak en planvorming kunnen zij hun zorgen uiten. "En eigenlijk op dat moment moet de gemeente ook al zeggen: u heeft wel of geen kans om daar uiteindelijk te zeggen dat die woonwijk niet moet komen omdat uw uitzicht of uw geluidsoverlast is."

Kritiek op minister

Met haar initiatief zet Steen ook minister Boekholt-O'Sullivan (D66) onder druk. Vorige week presenteerde zij plannen voor grootschalige woningbouw, maar daarin stond volgens Steen niets over het beperken van bezwaarprocedures. Dat vindt ze opvallend, omdat het onderwerp volgens haar in het coalitieakkoord staat.

"Het allereerste punt in ons coalitieakkoord staat er niet in. Dus dan ga ik het zelf doen." Met haar startnotitie wil ze de minister ertoe bewegen alsnog werk te maken van het beperken van bezwaren van mensen die volgens haar te ver van een bouwproject wonen.