D66-coryfee Roger van Boxtel hekelt harde toon in Den Haag: 'Thuis zou je zeggen: doe eens normaal'

De omgangsvormen in de Tweede Kamer zijn de afgelopen jaren harder en platter geworden, vindt D66-coryfee Roger van Boxtel. Hij mist de vormelijkheid van vroeger, toen hij als Kamerlid en minister goede contacten had met politici uit alle fracties en na debatten nog regelmatig een biertje dronk met politieke tegenstanders. Juist die onderlinge verhoudingen zijn volgens hem belangrijk, nu het huidige minderheidskabinet voortdurend op zoek moet naar steun in de Kamer.

Van Boxtel zat jarenlang in de Tweede Kamer en was daarna minister. Later werd hij topman van de NS. Hoewel zijn eigen politieke loopbaan inmiddels voorbij is, kijkt hij met enige weemoed terug op de manier waarop politici destijds met elkaar omgingen.

"Ik herinner me echt goed uit de tijd dat ik in de Kamer zat, en ook als minister, dat je echt goede contacten door alle fracties had", vertelt Van Boxtel. Zo kon hij het naar eigen zeggen goed vinden met SP-leider Jan Marijnissen. "We dronken na de debatten heel vaak een biertje samen. Ook met Jan Remkes."

Dat soort onderlinge contacten zijn volgens Van Boxtel juist van belang in een politieke situatie waarin partijen elkaar nodig hebben. Het huidige kabinet heeft geen meerderheid in de Tweede Kamer en moet daarom voortdurend op zoek naar partners om voorstellen door het parlement te krijgen.

Volgens Van Boxtel zijn de persoonlijke verhoudingen in de Kamer niet per definitie slecht. Ook over het debat van vorige week werd volgens hem gezegd dat er werd gelachen en grappen werden gemaakt. "Dan hoor je toch in de reacties: jongens, het is ook allemaal niet per se alleen maar zuur." Maar op het moment dat er daadwerkelijk onderhandeld en afspraken gemaakt moeten worden, ziet hij een probleem. "Dan missen we soms dat iemand water bij de wijn wil doen."

Foul play

Van Boxtel stoort zich vooral aan de manier waarop politici elkaar in het debat benaderen. "Ik vind wel, en dat klinkt een beetje ouderwets, maar de vormelijkheid is wel een beetje weg." De toon in de Kamer wordt volgens de oud-politicus soms zo hard en plat dat hij zich afvraagt welk voorbeeld daarmee wordt gegeven. "Er zitten gewoon heel veel mensen altijd naar te kijken. En als dat de norm is..."

Vervolgens trekt Van Boxtel de vergelijking met een gesprek aan de keukentafel thuis. "Als je zo thuis met je kinderen aan tafel zou praten, dan zou je echt zeggen: doe eens normaal." Volgens hem is een harde toon bovendien helemaal niet nodig om een politieke boodschap duidelijk over te brengen. Vooral wanneer politici de discussie persoonlijk maken, gaat het voor Van Boxtel te ver. Op de vraag of hij daarmee specifiek het op de man spelen bedoelt, antwoordt hij kort: "Ja. Ik bedoel, dat is toch foul play."