Brekelmans (VVD) stevig aangepakt na lastenverzwaring werkenden: 'Dit is een stapeltje frames zeg, goedemorgen'

VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans vindt dat er een "frame wordt neergezet" over de lastenverzwaring voor werkende Nederlanders. Zij moeten volgend jaar 5,8 miljard euro extra aan belasting ophoesten, maar door de maatregelen van het kabinet valt de koopkrachtdaling onderaan de streep erg mee, zei Brekelmans afgelopen weekend in WNL Op Zondag. Dat stuitte op felle kritiek van Martin Visser, financieel commentator van De Telegraaf.

Wat is er aan de hand? Werkenden krijgen volgend jaar te maken met hogere lasten. Van de circa 6 miljard euro aan lastenverzwaringen in 2027 komt volgens de Raad van State ongeveer 5,8 miljard euro voor rekening van werkenden. Dat komt door verschillende belastingmaatregelen van het kabinet. Tegelijkertijd neemt het kabinet maatregelen om de koopkracht te ondersteunen, waardoor de uiteindelijke koopkrachtdaling beperkt blijft.

Volgens Brekelmans wordt het cijfer te veel platgeslagen. "Het is zo'n frame dat wordt neergezet", verzucht de VVD'er over de 5,8 miljard euro aan lastenverzwaring voor werkenden. "Als je kijkt wat er gebeurt met de gemiddelde werkende in Nederland volgend jaar: die gaat er 0,2 procent in koopkracht op achteruit. Het is niet zo dat alleen die verschuivingen in belastingen hetgeen zijn wat de portemonnee van de gemiddelde werkende bepaalt."

"Tegelijkertijd gaan de zorgpremies omlaag, omdat het eigen risico hoog blijft in vergelijking met wat de eerdere prognoses waren. Alles onder de streep gaat de gemiddelde werkende er dus 0,2 procent op achteruit. Voor het kabinet extra maatregelen nam, was het 0,6 procent", zegt hij.

Toch diende de VVD-fractievoorzitter een motie in tegen de plannen van zijn eigen kabinet. "Wat mij stoorde: mensen met een uitkering gaan er iets minder op achteruit, terwijl ik vind dat werken meer zou moeten lonen ten opzichte van een uitkering. Daarom heb ik ook tegen het kabinet gezegd - en gelukkig is mijn motie gesteund - dat we in de verdere uitwerking van de plannen moeten zorgen dat werkenden er in ieder geval minimaal hetzelfde aan overhouden als mensen met een uitkering."

'Als bedrijven vertrekken, hebben mensen geen baan'

Vicepresident van de Raad van State Sybrand Buma, die als informateur aan de wieg stond van kabinet-Jetten I, waarschuwde dat "de voorgestelde fiscale wetsvoorstellen niet aansluiten bij de eigen analyse van het kabinet". Oftewel: de belastingmaatregelen hebben een ander effect dan het kabinet had beloofd.

Brekelmans herkent dat beeld niet. "Wij hebben als VVD gezegd: allereerst moeten de uitgaven van de overheid omlaag. Daarom wordt er miljarden bezuinigd op de overheid en willen wij ook die hervormingen doorvoeren, waardoor er minder wordt uitgegeven aan uitkeringen. Dan staat heel de polder en links op de achterste benen, terwijl het begint met minder uitgeven."

"Vervolgens hebben wij gezegd: we willen niet nog meer lasten bij bedrijven neerleggen, waardoor nog meer bedrijven uit Nederland vertrekken. Als bedrijven uit Nederland weggaan, hebben mensen ook geen baan. Dus ontzien we bedrijven. Dan kijk je in de totaliteit naar de belastingen die geheven worden en onderaan de streep, met alles wat we doen, is het 0,2 procent. Dus dat beeld dat er nu miljarden bij de burger terecht zouden komen, is niet wat mensen in de portemonnee gaan ervaren."

De Rabobank waarschuwde dat de koopkrachtplaatjes al snel verouderd zijn op het moment dat de energierekening stijgt. Toch vindt Brekelmans dat de VVD het kabinetsbeleid goed aan de achterban kan uitleggen. "Als je het bij bedrijven zou neerleggen en bedrijven zouden uit Nederland weggaan, dan weten we ook wat de problemen zijn... Box 3 gaat ook over het investeringsklimaat, daarvan hebben we gezegd: dat moeten we in stand houden."

"Maar de rekening moet op de een of andere manier worden betaald, want we willen de schuld niet enorm laten oplopen. Er worden allerlei maatregelen genomen door het kabinet en wat betekent het dan onderaan de streep? 0,2 procent! Nou, het is dan niet zo dat mensen volgend jaar miljarden meer moeten gaan ophoesten."

'Alle seinen staan op rood'

Financieel commentator van De Telegraaf Martin Visser, ook te gast in WNL Op Zondag, breekt in. "Dit is een stapeltje frames zeg, goedemorgen", zegt hij cynisch. "De koopkrachtmin, die inderdaad bescheiden is, komt natuurlijk grotendeels gewoon omdat de lonen harder stijgen dan de prijzen. Stel dat de vakbonden hun werk niet zouden doen, dan zou de koopkrachtmin nog veel groter zijn."

"Die zes miljard lastenverzwaring, waarvan 5,8 miljard op arbeid, is gewoon een feit en die is misschien een heel klein beetje bijgesteld bij de laatste ronde", gaat Visser verder. "Maar naast de omvang van die belasting is er nog iets anders aan de hand: 'werken moet lonen' gaat ook vaak over dat méér werken moet lonen. Wat hou je over van je extra verdiende euro? Ook dat gaat jaar na jaar fout, omdat bij koopkrachtreparaties altijd wordt gedraaid aan allerlei belastingknoppen en toeslagenknoppen, die inkomensafhankelijk zijn."

"Alle kabinetten doen dat, ook dit kabinet weer", zegt hij tegen Brekelmans. "Dat betekent dat het ook niet de moeite loont, zoals u heel graag zou willen, dat werkenden van drie naar vier dagen of van vier naar vijf dagen gaan. Aan alle kanten staan de seinen gewoon op rood."

"Dit is exact de discussie", reageert Brekelmans. "Als je kijkt naar al die uitkeringen en al die toeslagen, dan moet je hervormen. Dit kabinet heeft gezegd: het is altijd een moeilijke discussie, de hervormingen zetten we nu al in de plannen. Vervolgens staan de polder en heel links Nederland op de achterste benen. Dan gaan ze mij verwijten dat werken niet loont, terwijl de hervormingen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat het loont om meer uren te gaan werken en van een uitkering naar een baan te gaan, worden tegengehouden."

WNL Op Zondag gemist? Luister deze uitzending nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Volgens Visser is dat niet voldoende. "Dit zijn hervormingen die ervoor zorgen dat niet werken niet loont. De planbureaus zeggen: door in uitkeringen te snijden, zorgt het kabinet dat je niet werken onaantrekkelijk maakt, maar het gaat er ook om dat belastingmaatregelen zo in elkaar steken dat het loont om meer te gaan verdienen. Heel veel mensen met een middeninkomen weten: je gaat meer verdienen, dan raak je toeslagen kwijt, dan raak je belastingkortingen kwijt."

Hoofdredacteur Hella Hueck van EW Magazine sluit zich aan bij Visser. "Het verhogen van de inkomstenbelasting is zo'n rare beslissing. Ik denk echt dat het bedrijfsleven en werkend Nederland echt gefrustreerd zijn over hoe de VVD dit nu in de Miljoenennota heeft moeten presenteren. Het is juist de partij voor werkend en ondernemend Nederland. Je ziet ook met de vrijheidsbelasting: dat komt wel degelijk voor een deel bij het bedrijfsleven terecht. Voor loonsvorming zal daardoor de komende jaren ook minder ruimte zijn."

'De VVD heeft geen 76 zetels'

Brekelmans erkent dat hij liever had gezien dat werken meer zou lonen. "Wat er nu ligt, is niet omdat de VVD 76 zetels heeft. Als de VVD 76 zetels had gehad, waren de hervormingen in de sociale zekerheid en op uitkeringen veel groter geweest. Dan hadden we nog veel dieper moeten snijden in de ambtenarensalarissen. Dan was er niet meer geld naar ontwikkelingssamenwerking gegaan."

Op de vraag wat de VVD nog in het kabinet doet als de partij een van haar belangrijkste verkiezingsbeloften niet kan waarmaken, zegt de fractievoorzitter: "Zo zwart-wit is het niet. Het bedrijfsleven wordt niet zwaarder belast. Dat komt door de VVD. Iedereen in Nederland wil in spaarpotjes, pensioenen en het eigen huis van mensen gaan zitten vroeten. Dat hebben wij tegengehouden. De accijnzen die u net bespreekt, waarom zijn die lager? Omdat de VVD zich daarvoor inzet. U kunt nu met z'n allen praten over alle dingen die de VVD niet heeft binnengehaald. Ik kan er een grote lijst aan toevoegen met dingen die we wel hebben binnengehaald."

Brekelmans besluit: "Waar het uiteindelijk om draait: mensen willen dat er grote stappen vooruit worden gezet. Ze zien dat het slecht gaat met de economie. Ze zien dat wat er in de wereld gebeurt impact heeft op Nederland. Daar nemen wij als VVD verantwoordelijkheid voor. Wij willen dat de economie krachtig blijft, dat bedrijven niet weggaan, dat mensen zekerheid hebben over hun eigen huis, spaarpot en pensioenen. En ja, er moet een rekening worden opgebracht en dat moet zo eerlijk mogelijk gebeuren."