Sociaal-Economische Raad adviseert: 'Asielzoekers sneller aan het werk om talent beter te benutten'
Asielzoekers die in Nederland mogen blijven, moeten sneller aan het werk kunnen. Dat stelt SER-voorzitter Kim Putters. Volgens hem blijft veel talent onbenut, terwijl werkgevers kampen met personeelstekorten. De Sociaal-Economische Raad komt woensdag met een plan om nieuwkomers sneller en duurzamer naar werk te begeleiden. Putters licht het advies toe in Goedemorgen Nederland.
"Het blijkt in de praktijk heel lastig om zowel taal als inburgering en werk goed te combineren", zegt Putters. Volgens de SER kan dat beter door gemeenten, werkgevers en onderwijsinstellingen nauwer te laten samenwerken. "Mensen die hier zijn en mogen blijven, moeten zo snel mogelijk aan het werk kunnen gaan en aan hun eigen levensonderhoud kunnen bijdragen. En ze moeten hun talenten kunnen benutten."
Talenten van statushouders, asielzoekers en Oekraïense ontheemden worden onvoldoende benut, zegt @SER_NL-voorzitter @kimputters. "Mensen kunnen snel een baan krijgen bij een distributiecentrum of als pizzakoerier. Als diezelfde persoon in eigen land verpleegkundige is geweest,… pic.twitter.com/DnflefK025
— WNL Vandaag (@WNLVandaag) September 23, 2026
Volgens Putters zijn er al gemeenten die laten zien hoe dat kan. Hij noemt Meierijstad als voorbeeld. Daar worden bedrijven en taalonderwijs bij elkaar gebracht om leer-, taal- en werktrajecten beter op elkaar af te stemmen.
Sneller aan het werk
Putters waarschuwt er wel voor dat Den Haag niet moet bepalen hoe iedere gemeente dit precies moet aanpakken. "Iedere arbeidsmarktregio ziet er wat anders uit." Ook de sectoren waarin personeel nodig is verschillen per regio, bijvoorbeeld in de zorg, bouw en energietransitie.
De eerste stap is volgens de SER daarom om nieuwkomers beter in beeld te brengen. "Als mensen binnenkomen: breng gelijk goed hun diploma's in kaart, wat ze nog meer aan ervaringen met zich meebrengen. Zodat je ze ook kan toeleiden naar dat werk."
“Als je meer met mensen in gesprek raakt, kom je er misschien ook op uit dat mensen eerder bestuurlijke functies hebben gehad.”
Daarbij moet volgens Putters niet alleen naar diploma's worden gekeken. "Als je meer met mensen in gesprek raakt, kom je er misschien ook op uit dat mensen eerder bestuurlijke functies hebben gehad of in sportverenigingen belangrijke organisatiedingen hebben gedaan. Dat zijn allemaal ervaringen die van waarde kunnen zijn in een baan op de Nederlandse arbeidsmarkt."
Pizzakoerier
Dat mensen snel een baan vinden, is volgens Putters op zichzelf positief. Maar werkgevers en gemeenten moeten daarna blijven kijken naar hun mogelijkheden. "Het is bijvoorbeeld zo dat mensen snel een baan kunnen krijgen bij een distributiecentrum of als pizzakoerier. Dat is allemaal prima, want iedere eerste baan is er één en dan ben je actief op de arbeidsmarkt."
Maar iemand die in het land van herkomst bijvoorbeeld verpleegkundige was, zou volgens Putters vervolgens moeten kunnen doorstromen naar de zorg. "Je wil deze mensen niet uit beeld verliezen en dat gebeurt nu wel." Hij noemt Oekraïners als voorbeeld van mensen die regelmatig onder hun niveau werken, terwijl zij mogelijk over diploma's en ervaring beschikken waar de Nederlandse arbeidsmarkt behoefte aan heeft.
Volgens Putters ligt de nadruk nu te vaak op taal en inburgering, terwijl werk daar juist onderdeel van kan zijn. "De werkgevers, ook bij ons in de raad, zeggen: geef ons nou de mogelijkheid om ze op de werkvloer hun talenten te laten benutten, door te laten ontwikkelen en daar die taal te leren."
Nederlands leren
Ook werkgevers willen volgens Putters dat nieuwkomers sneller op de werkvloer terechtkomen. "Al jaren hoor ik werkgevers bij ons zeggen: geef ons nou de mogelijkheid om mensen op de werkvloer de Nederlandse taal te leren. Want in een azc of achter een bureau lukt dat niet. Maar op de werkvloer spreek je ook de taal en leer je ook."
“Al jaren hoor ik werkgevers bij ons zeggen: geef ons nou de mogelijkheid om mensen op de werkvloer de Nederlandse taal te leren.”
Volgens Putters kan een betere aansluiting tussen nieuwkomers en werkgevers bovendien gemeenten geld besparen. Als mensen onder hun niveau werken of geen passend werk vinden, kunnen ze volgens hem gedemotiveerd raken en gezondheidsproblemen of andere problemen krijgen.
"Waarom gebeurt dat nu nog niet? Eigenlijk staat heel vaak of de taal of de inburgering centraal, maar niet het werk", zegt Putters. "We hebben hartstikke veel vacatures in ons land. Werkgevers zitten te schreeuwen om goed personeel. Dus als we dit goed in beeld brengen, dan kunnen mensen gewoon heel snel aan de slag. Daar hoeft helemaal niemand op te wachten."