Energieprijzen stijgen fors, expert roept Den Haag op: verlaag btw van 21 naar 9 procent

Energiedeskundige Ben Woldring roept Den Haag op de btw op energie te verlagen van 21 naar 9 procent. "Ik vind het heel belangrijk dat iedereen mee kan doen in de energietransitie. Ik zou echt een oproep willen doen aan alle partijen als er gepraat wordt over de begroting: kijk naar de btw op energie."

Vandaag werd bekend dat huishoudens en bedrijven volgend jaar tientallen euro's meer moeten betalen voor hun elektriciteits- en gasaansluitingen, omdat netbeheerders veel moeten investeren in het versterken van het volle stroomnet. Volgens Netbeheer Nederland gaat dit onderdeel van de energierekening gemiddeld met ongeveer 20 procent omhoog.

Grootverbruikers met een aansluiting bij hoogspanningsnetbeheerder TenneT zien de nettarieven ook met 20 procent omhooggaan. Netbeheer Nederland zegt dat het om "forse" stijgingen gaat voor huishoudens, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

'Overheid profiteert van hoge energieprijs'

Voor huishoudens betekent dit volgens de brancheorganisatie dat zij gemiddeld zo'n 12 euro per maand extra kwijt zijn. Ben Woldring, oprichter van vergelijkingssite GasLicht.com, vindt dat de politiek moet kijken naar de btw op energie om de prijzen te dempen. "Je ziet dat de overheid met de hoge energiebelasting en de btw feitelijk profiteert van de hoge energieprijs", zegt hij in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

"Ik vind het heel belangrijk dat iedereen mee kan doen in de energietransitie. Ik zou echt een oproep willen doen aan alle partijen als er gepraat wordt over de begroting: kijk naar de btw op energie. Die is 21 procent, alsof energie een luxegoed is. Het is gewoon een eerste levensbehoefte."

Woldring pleit er daarom dus voor om de btw op energie te verlagen naar het lage btw-tarief van 9 procent, dat onder meer geldt voor levensmiddelen. "Het zou heel logisch zijn als die btw naar 9 procent gaat. Eigenlijk profiteert de overheid nu van die hoge stroom- en gasprijzen."

Met de stijging worden de inkomsten van netbeheerders volgens hun koepelorganisatie meer in lijn gebracht met de sterk gestegen kosten voor het aanleggen van nieuwe kabels, stations en verbindingen, onder meer voor de woningbouw en verduurzaming van bedrijven. De toename kan per netbeheerder verschillen.

Woldring begrijpt dat het versterken van het stroomnet nodig is. "Je ziet op dit moment dat er twee grote infrastructuren zijn in Nederland qua energie: het elektriciteitsnet en het gasnet. Maar hoe meer we gaan elektrificeren, hoe meer van die energie van het gasnet naar het elektriciteitsnet gaat."

"Het is een beetje alsof we zouden zeggen: we stoppen met alle snelwegen en alle automobilisten gaan voortaan in de trein. Dan moet je wel met extra spoor en treinen komen. Zo moet ook dat elektriciteitsnet qua capaciteit uitgebreid worden", legt hij uit.

'Bizar hoog bedrag'

Netbeheerders verwachten volgens recente ramingen tot 2040 in totaal ongeveer 235 miljard euro nodig te hebben om het stroomnet uit te breiden en te verzwaren. Dat is noodzakelijk door de groeiende vraag naar elektriciteit, onder meer als gevolg van de energietransitie, elektrische auto's, warmtepompen en de verduurzaming van de industrie.

Het gaat daarbij niet om een bedrag dat het kabinet rechtstreeks uit de Rijksbegroting investeert: de uitbreiding wordt vooral uitgevoerd en gefinancierd door netbeheerders, zoals TenneT, Liander, Enexis en Stedin. De 235 miljard euro is volgens Woldring "een bizar hoog bedrag". In de afgelopen veertien jaar werd er 'slechts' 40 miljard euro geïnvesteerd, zegt hij.

Volgens Woldring is "investeren ontzettend belangrijk" voor de energietransitie, maar niet genoeg om onze energievoorziening op peil te houden. "We moeten ook minder kwetsbaar worden voor het buitenland. We hebben ons als land in een best wel penibele situatie gebracht door bij het stoppen van de gaswinning in Groningen onvoldoende alternatieven te verankeren."

"Daardoor zijn we nu een soort speelbal qua energieprijzen van ontwikkelingen in de rest van de wereld. Begin dit jaar hadden we nog hele lage stroom- en gasprijzen, inmiddels kijken we naar sterk opgelopen energieprijzen", besluit de energiedeskundige. "Het zou fijn zijn als land als je iets meer stabiliteit krijgt in die energietransitie."