Man nog altijd de standaard in de maatschappij: 'Kost jaarlijks zo'n 7,6 miljard euro'

Een witte man tussen de twintig en dertig jaar oud, 1,80 meter lang en ongeveer 70 kilo. Dat is de standaardman, ofwel reference man, waar veel van de maatschappij op is ingericht. Vrouwen lijken hier op veel vlakken de dupe van, zo blijkt in Bottomline. Zowel economisch, medisch als gewoon op de werkvloer trekken vrouwen aan het kortste eind. Dat heeft grote gevolgen voor niet alleen de vrouw, maar ook voor de economie.

Volgens econoom Esmee Zwiers is de standaardman al eeuwenlang de norm. "Op economisch gebied was de man al voor de 18e eeuw de standaard. De vrouw was er enkel voor het huishouden totdat ze in de jaren '80 massaal de arbeidsmarkt opgingen."

Toch is het ongelijkheidsprobleem daarmee nog niet de wereld uit, volgens Zwiers. Uit onderzoek van de Sociaal-Economische Raad (SER) blijkt dat binnen bedrijven slechts 16% van de bestuursfuncties wordt bekleed door een vrouw. Zwiers: "Je kan je voorstellen dat als er wel meer representatie is van vrouwen aan de top, dat er dan ook meer vrouwvriendelijke keuzes worden gemaakt op de werkvloer."

Medische wereld

Binnen medisch onderzoek is het mannelijk lichaam veelal de standaard. Hierdoor kampen vrouwen soms onnodig lang met gezondheidsklachten. Een peiling geeft aan dat 37% van de vrouwen meent niet serieus te zijn genomen of niet te zijn gediagnosticeerd. Zo ook Judith van Dam, die op haar 42e opeens ernstig ziek werd. "Na het lesgeven voelde ik druk op de borst en een brandend gevoel. Ik herstelde daar maar niet van." Met haar hartklachten ging Judith naar de huisarts. Na een bloedprik en een hartfilmpje werd ze naar huis gestuurd. Er zou niets aan de hand zijn.

Tijdens een weekendje weg met haar vriendinnen ging het fout. Haar hartklachten werden alsmaar erger, waarna ze met een ambulance moest worden afgevoerd. Na wat testen kreeg ze van de cardioloog te horen dat er, wederom, niets aan de hand was. "Ze vertelden me dat ik terug naar de huisarts moest omdat ik misschien maagzuur zou hebben. Maar ik voelde aan alles dat het niet in orde was. Het ging echt om mijn hart."

Cardioloog Janneke Wittekoek heeft een kliniek speciaal voor vrouwen. "Vrouwen werden vaak niet meegenomen in wetenschappelijk onderzoek omdat ze een hormonale cyclus hebben en zwanger kunnen worden. Dat schopt onderzoeksresultaten door de war. Daarom zijn vrouwen lang genegeerd binnen de medische wetenschap en lopen we nu achter wat betreft kennis van het vrouwelijk lichaam." Volgens de cardioloog is dat de reden dat vrouwen vaker onterecht naar huis worden gestuurd onder het mom van: alles is goed.

'Ik vind het schandalig'

Na behandeling bij Wittekoek komt Judith erachter dat haar hartklachten het resultaat zijn van een combinatie van ADHD en overgangshormonen. "Janneke gaf me medicatie, en die sloeg eigenlijk gelijk aan. Na twee dagen stond ik weer te knallen in de lessen die ik geef." Hoe kijkt ze terug op haar medische ervaring? "Ik vind het schandalig. Ik leg mijn gezondheid in de armen van specialisten. Daar vertrouw ik op. Als hij er dan vervolgens niks van weet, dan vind ik dat echt schandalig."

Inmiddels heeft Wittekoek duizenden vrouwen behandeld in haar kliniek. "Wat ons is opgevallen is dat ongeveer 30% van de vrouwen hartklachten krijgen op basis van mentale disbalans. Denk hierbij aan de niet goed gediagnosticeerde ADHD zoals bij Judith. Een andere 30% is te verklaren door een hormonale disbalans, en nog weer een andere 30% is een combinatie van de twee. Ook overgewicht, hoge bloeddruk en hoge cholesterol komen we vaak tegen."

'Wij zijn de lul'

Belangenorganisatie Women Inc. komt in actie tegen deze ongelijkheid. Naast onnodig leed voor vrouwen zou het de overheid ook nog eens veel geld kunnen kosten in de medische zorg. Emma Lok, voorzitter van de organisatie, legt uit: "Een gemiddelde diagnosetijd voor, bijvoorbeeld endometriose, is zeven tot tien jaar. Als we die diagnosetijd kunnen verkorten levert dat de maatschappij heel veel op. In totaal zo'n 7,6 miljard euro op een jaarlijkse basis."

Dit bedrag is berekend op basis van zowel de zorgkosten die hierbij komen kijken als de kosten die gemaakt worden als een vrouw zou uitvallen op de arbeidsmarkt door medische klachten. "Juist daarom is het belangrijk dat vrouwengezondheid goed wordt ingericht binnen de maatschappij. Dan kunnen we daadwerkelijk de vruchten ervan plukken."