'Beleid Bush na 9/11 was enorme overreactie en schiep voorwaarden voor Trump'
Journalist Charles Groenhuijsen stelt dat de goodwill en liefde voor Amerika na 9/11 snel zijn verdampt door de 'War on Terror' van George Bush. "Dat je in Irak een totale oorlog begint... je moet een oorlog niet beginnen als je niet weet hoe je eruit komt", zegt hij in Goedemorgen Nederland. Volgens Groenhuijsen was die 'overreactie' niet alleen schadelijk voor het imago van de VS, maar schiep het beleid ook de voorwaarden voor de latere opkomst van Donald Trump.
Groenhuijsen was op 11 september 2001 in Washington D.C., waar hij toen NOS-correspondent was. Kort na de inslag van het tweede vliegtuig in de Twin Towers nam NOS-presentator Philip Freriks contact met hem op. Groenhuijsen realiseerde zich snel dat dit geen ongeluk was. Hij zei tegen zijn cameraman: "Het is oorlog."
Hij kreeg ten tijde van de gebeurtenissen te horen dat een vliegtuig op weg was naar Washington, toen het luchtruim al gesloten was. De onzekerheid was groot, omdat op dat moment nog niet duidelijk was hoeveel vliegtuigen waren gekaapt en waar de volgende aanval zou plaatsvinden. In Goedemorgen Nederland blikte hij 25 jaar later terug op deze dag. Bij de aanslagen kwamen in totaal bijna 3.000 mensen om het leven.
Verbijsterd door uitspraken Bush
De president van Amerika destijds, George Bush, leidde na de aanslagen de 'War on Terror' in. Het betekende een ingrijpende koerswijziging in het Amerikaanse buitenlandbeleid. De VS zouden niet alleen de daders van 9/11 opsporen, maar ook landen aanpakken die volgens Washington terroristen onderdak of steun boden.
Groenhuijsen vond de formulering van Bush destijds verbijsterend. "Bush zei: 'If you're not with us, you're against us'. De verbijstering daarover was groot. Er was veel steun voor Amerika op dat moment, Bush had een approval rating van negentig procent. Wat Bush daarna gedaan heeft, heeft er alleen voor gezorgd dat de vriendschap met het land en de wereldwijde liefde teniet is gedaan."
“Met de wijsheid van nu kan je stellen dat Bush een enorme overreactie heeft laten zien. Dat heeft de voorwaarden geschapen waar Trump tot de dag van vandaag gebruik van maakt.”
Bush richtte zich eerst op al-Qaida en het Talibanregime in Afghanistan. De VS vielen in oktober 2001 Afghanistan binnen, een oorlog die bijna twintig jaar zou duren. De War on Terror breidde zich later uit naar Irak en had wereldwijd grote gevolgen voor veiligheid, militaire interventies en burgerlijke vrijheden.
'Heeft basis gelegd voor polarisatie'
"Je kan zeggen dat Donald Trump er misschien niet als president geweest was als presidenten als Bush destijds niet deze keuzes maakten. Het heeft de basis gelegd voor polarisatie", is Groenhuijsen resoluut.
Dat terwijl hij aan de andere kant ook te spreken is over de saamhorigheid die Bush voor elkaar kreeg in de dagen na de aanslagen. Zijn befaamde speech op Ground Zero, waarin hij onder meer de zin ‘I can hear you’ uitsprak door de megafoon, ging de wereld over. "Daarna is de goodwill verdampt. Dat je in Afghanistan en Irak er een echte oorlog van maakt..."
“9/11 was een kantelpunt waarbij de voorwaarden zijn geschapen voor meer wantrouwen, haat en eigen nationalisme.”
Hij vergelijkt Bush met de acties van zijn vader, die voor hem president was en tijdens de Golfoorlog terughoudender handelde. In die oorlog was er een internationale coalitie onder leiding van de VS die Koeweit bevrijdde nadat Irak het land was binnengevallen. "De vader van George Bush is tijdens de Golfoorlog niet doorgelopen naar Bagdad. Bush senior zei dat hij daar geen mandaat voor had en dat hij niet wist hoe dat af zou lopen. Zijn zoon deed het wel en heeft uiteindelijk heel veel kwaad gedaan."
Oorlogen beginnen en niet afmaken is volgens Groenhuijsen iets typisch Amerikaans. "Kijk naar Vietnam. Ze zijn nogal wat oorlogen begonnen die ze niet gewonnen hebben. De supermacht Amerika die Vietnam er niet onder kreeg. Dat zagen we ook in Afghanistan en zien we nu ook in Iran. Overmacht overtuigt niet, dat blijkt elke keer weer. Ze verknallen het steeds en het zorgt voor meer wantrouwen en polarisatie. Het wordt hierdoor gevoed en het heeft wereldwijde politieke gevolgen."
Groenhuijsen concludeert: "Met de wijsheid van nu kan je stellen dat Bush een enorme overreactie heeft laten zien. Dat heeft de voorwaarden geschapen waar Trump tot de dag van vandaag gebruik van maakt. 9/11 was een kantelpunt waarbij de voorwaarden zijn geschapen voor meer wantrouwen, haat en eigen nationalisme."