Noren nemen afscheid van koning Harald tijdens grote uitvaart in Oslo: 'Heel het land staat even stil'

Talloze Noren hebben zich woensdag verzameld langs de straten in Oslo om een laatste eer te bewijzen aan de overleden koning Harald. Royaltydeskundige Rick Evers is bij de kathedraal waar de uitvaart plaatsvindt. De aandacht gaat tijdens de uitvaart niet alleen uit naar de overleden koning, maar ook naar kroonprinses Mette-Marit en haar gezin.

Harald was 35 jaar koning van Noorwegen. Hij groeide uit tot een geliefde en verbindende vorst en stond bekend om zijn betrokkenheid bij de samenleving en zijn inzet voor een moderne en inclusieve monarchie. Ook sprak hij zich geregeld uit voor tolerantie en respect voor minderheden. Hij overleed eind augustus op 89-jarige leeftijd.

De rouwstoet trekt om 12.00 uur van het paleis door het centrum naar de Domkerk voor de uitvaart van de koning. Om het afgezette gebied binnen te komen, moeten toeschouwers langs een veiligheidscontrole. Het gebied is de hele dag afgesloten.

Langs de route hangen de Noorse vlaggen halfstok. Ook bij de Domkerk zaten al vroeg in de ochtend mensen klaar voor de publieke uitvaartdienst. De uitvaart is op grote schermen in het centrum te volgen.

Noorwegen staat voor "een zware en droevige dag", zei parlementsvoorzitter Masud Gharahkhani tegen de omroep NRK. Gharahkhani, die tijdens de dienst in de Domkerk een toespraak zal houden, stelt dat heel Noorwegen tijdens het afscheid "even stil zal staan". "Vandaag draait het ook om dankbaarheid", vervolgde hij. "Het gaat om een koning die rechtstreeks het hart van ons allemaal wist te raken, en ik merk dat het me raakt als ik er nu alleen al over praat."

Mette-Marit

De camera's zijn vandaag niet alleen gericht op Harald, maar ook op andere leden van het koninklijk huis, vertelt Evers in Goedemorgen Nederland. "Als Mette-Marit niet onlangs een longtransplantatie had gehad, als het nieuws niet naar buiten was gekomen dat ze contact had met Jeffrey Epstein, en als ze geen zoon heeft die binnenkort waarschijnlijk in hoger beroep gaat horen dat hij de cel in moet, dan denk ik niet dat zoveel zenders het live hadden uitgezonden."

Prominenten uit het buitenland zijn ook in Oslo gearriveerd om de uitvaart bij te wonen. Zo is de Deense premier Mette Frederiksen aanwezig en werd ook de Zweedse kroonprinses Victoria gezien. Onder de aanwezigen bij de uitvaart zijn ook de Britse prins William en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Nederland wordt vertegenwoordigd door koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prinses Beatrix en prinses Amalia.

"Ik verwacht niet dat Beatrix mee gaat lopen", zegt Evers. "Ik denk dat de oudere generatie hier gewoon met een auto naar de kathedraal gaat. Ons koningspaar gaat in principe mee achter de stoet aan, samen met andere royalty's. Ze zijn er van over de hele wereld, zelfs uit Japan en Saudi-Arabië."

De Noorse politie noemt het een van de grootste operaties ooit. "Dat kan je zeggen, maar als ik denk hoe het bij ons met Prinsjesdag gaat volgende week, dan vind ik dat wij nog wel veel heftigere maatregelen treffen. Hier is alleen ook iedereen op de been, op de luchthaven merk je het ook als je aankomt. Veel mensen worden eruit gepikt voor extra controles. Ze zijn hier voor Noorse begrippen in opperste staat van paraatheid."