Fraudehelpdesk waarschuwt voor explosie aan iDEAL-phishing: 'Ze proberen haast te creëren'

Het aantal nepmails over de overgang van iDEAL naar Wero is explosief gestegen. Waar de Fraudehelpdesk aan het begin van het jaar nog enkele meldingen per dag binnenkreeg, zijn dat er inmiddels ongeveer honderd per dag. Volgens Eunice Bom van de Fraudehelpdesk proberen oplichters consumenten daarbij vooral onder druk te zetten.

iDEAL wordt de komende tijd vervangen door het Europese betalingssysteem Wero. Die overgang grijpen oplichters aan om consumenten via phishingmails geld en persoonlijke gegevens afhandig te maken. In de nepmails wordt bijvoorbeeld beweerd dat mensen hun gegevens moeten verifiëren om de overgang naar Wero goed te laten verlopen.

De Fraudehelpdesk ziet het aantal meldingen over dergelijke berichten sterk toenemen. Aan het begin van het jaar kwamen er nog enkele nepmails per dag binnen, terwijl dat in juli opliep tot ongeveer honderd per dag. In augustus lijkt het aantal meldingen weer iets af te nemen.

'Het liefst doe je helemaal niks'

Consumenten die zo'n bericht ontvangen, kunnen volgens Bom het beste niet op de inhoud ingaan. "Het liefst doe je eigenlijk helemaal niks. Wat je in ieder geval niet moet doen, is op een linkje klikken, gegevens invullen of geld overmaken." Een verdachte mail kan worden doorgestuurd naar het speciale mailadres van de Fraudehelpdesk en daarna worden verwijderd.

Vooralsnog krijgt de Fraudehelpdesk nog maar weinig meldingen van mensen die daadwerkelijk geld zijn kwijtgeraakt door de Wero-phishing. "De meldingen die wij daarover hebben binnengekregen van mensen die echt geld zijn kwijtgeraakt, zijn nog heel beperkt. De meeste meldingen die we krijgen, gaan over het doorsturen van deze valse e-mails."

Volgens Bom hebben veel mensen die de berichten doorsturen zelf al door dat het om phishing gaat. "Dus voor zover wij het nu kunnen zien, valt dat nog wel mee."

Wat als je wel hebt geklikt?

Wie toch op een link heeft geklikt en gegevens heeft ingevuld, doet er volgens Bom verstandig aan contact op te nemen met de Fraudehelpdesk. "Als je echt je gegevens hebt achtergelaten en verder niets hebt betaald, valt het misschien nog mee. Maar dan raden we je zeker aan om even contact met ons op te nemen om te kijken wat je precies hebt gedaan."

Als er wel geld is overgemaakt, moet de consument contact opnemen met de bank. Ook na het aanklikken van een link is extra oplettendheid nodig. "Als je een link hebt aangeklikt, is het ook verstandig om even naar je apparaat te kijken en te controleren of er geen malware op staat. En ook: waar ben je met die link naartoe gegaan?"

De phishingmails sluiten volgens Bom bewust aan bij de actualiteit rond de overstap van iDEAL naar Wero. Oplichters proberen consumenten daarbij het gevoel te geven dat ze snel moeten handelen. "Dat zien we ook heel duidelijk terugkomen in de mails. We zien eigenlijk ook steeds een verschuiving in de datum. Er zijn mails geweest die bijvoorbeeld in juni al aangaven: nou ja, eind juni, dan gaat het allemaal gebeuren. Dus voor die tijd moet je je gegevens invullen." Die deadlines blijken vervolgens steeds te verschuiven. "Maar ze proberen inderdaad wel haast te creëren."

Overgang naar Wero

iDEAL wordt de komende tijd geleidelijk vervangen door Wero. Bij online betalingen zijn de komende maanden beide logo's te zien. Het iDEAL-logo zal uiteindelijk verdwijnen. Volgens Currence, het bedrijf achter iDEAL en Wero, zullen later dit jaar de eerste grotere webwinkels overstappen. Het streven is dat eind 2027 alle webwinkels Wero gebruiken.

Voor de overgang hoeven consumenten zelf niets te doen. Currence-directeur Daniël van Delft waarschuwde eerder al dat criminelen de verandering proberen te gebruiken om gegevens en geld buit te maken. Consumenten die een bericht krijgen waarin wordt gevraagd om gegevens te verifiëren voor de overstap, kunnen dat bericht daarom het beste negeren.