Paternotte noemt eis BBB om stikstofplannen van tafel te halen 'heel ruig': 'Jongens, kom op'

D66-fractievoorzitter Jan Paternotte noemt de eis van BBB om de stikstofbrief van tafel te halen "heel ruig". Volgens Paternotte wordt daarmee een half jaar aan onderhandelingen over een nieuw stikstofpakket zomaar weggegooid. "We hebben nu een pakket waar echt veel meer steun voor is dan we in de afgelopen zeven jaar gehad hebben."

De BBB liet eerder weten geen centimeter te willen toegeven op het stikstofdossier. Volgens Paternotte zou het onverstandig zijn om het huidige pakket volledig van tafel te halen. "We hebben nu weer een half jaar geklust aan een stikstofpakket waar echt veel meer steun voor is dan we in die afgelopen zeven jaar van de stikstofcrisis überhaupt gehad hebben. Bouwers, ondernemers, maar ook best veel boeren zeggen: oké, hier kunnen we in ieder geval mee aan de slag."

"En dat moet dan weer allemaal in de prullenbak, weer helemaal opnieuw beginnen. Ja, jongens, echt, kom op. Dat moeten we gewoon niet doen. Al die ondernemers en bouwers zouden tegen het kabinet zeggen dat ze helemaal gek zijn geworden en ze zouden gelijk hebben", aldus Paternotte. "Ik vond dat echt heel ruig om dat als een eis op tafel te leggen. Dat is een voorbeeld van hoe we er nu niet komen."

AD-columnist Angela de Jong vraagt zich af of BBB-leider Henk Vermeer zijn huid niet duur probeert te verkopen. Paternotte wijst erop dat Vermeer heeft gezegd dat zijn partij helemaal niets steunt als de stikstofbrief niet van tafel gaat. Gedragswetenschapper Tom de Bruyne denkt dat BBB zich daarmee in een lastige positie heeft gebracht: "Hij heeft zichzelf nu in de hoek gezet, waardoor het moeilijker wordt om weer dichterbij te komen."

Kritiek op communicatie stikstofbrief

Naast de inhoud is er ook kritiek op de manier waarop het kabinet de stikstofplannen naar buiten heeft gebracht. De stikstofbrief van D66-minister Jaimi van Essen verscheen vlak voor het zomerreces, terwijl boeren volop bezig waren met het werk op hun bedrijven.

Paternotte zegt dat boerenorganisaties wel degelijk intensief bij de totstandkoming van de brief betrokken zijn geweest. "En die stonden echt niet alleen maar te juichen. Want er staat ook in de inhoud een hoop wat we met elkaar moeten doen en wat echt verandering betekent. Dus dat snap ik ook."

Toch begrijpt hij dat boeren behoefte hebben aan duidelijkheid. "Ik ben ook bij een aantal boeren langs geweest. Mensen die problemen hebben omdat ze PAS-melder zijn bijvoorbeeld. Die ook zeggen: kijk, ik wil ook een oplossing. Ik wil ook vooruit. Ik wil ook weten waar ik in kan investeren."

Daarnaast is er ook nog kritiek op het feit dat de beloofde rekentool voor boeren er nog niet is. Boeren hebben daarom zelf een rekentool ontwikkeld om de gevolgen van de stikstofplannen beter inzichtelijk te maken. Volgens Paternotte is ook de zelfgemaakte rekentool niet ideaal. "Er zijn allerlei hele makkelijke dingen die veehouders kunnen doen om stikstof te verminderen. Die zijn er niet in meegenomen. Dus ja, dan is het ook denk ik een rekentool die iets te veel gericht is op mensen bang maken."

'Mensen snakken naar duidelijkheid'

De Bruyne begrijpt ondertussen waarom boeren zelf met een rekentool zijn gekomen. "De rekentool is een beetje het equivalent van het stikstofkaartje van Christianne van der Wal. En het probleem daarmee is dat zodra je het in een kaartje of een tool giet, vanaf dan wordt zo'n tool een doodsvonnis."

"Want dan is het van: val ik binnen het kaartje of erbuiten, bepaalt de tool echt of ik mag blijven of niet? Dus aan de ene kant volg ik je: dat is supergevoelig. Maar aan de andere kant: mensen snakken ernaar om duidelijkheid te hebben. En als ze die niet hebben, gaan ze hem snel zelf maken. En dan verschuift de strijd heel snel naar: wiens rekentool mag eigenlijk leidend worden?"

Volgens Paternotte moet het kabinet daarom vooral verschillende boerenorganisaties aan tafel houden. Hij wijst onder meer op LTO Nederland en organisaties van jonge boeren. Ook Agractie is door de minister uitgenodigd om mee te praten. "Ik zou zeggen: maak daar nou gebruik van. Doe mee aan tafel. Dan kun je ook helpen dingen te verbeteren. Dan kun je ook in overleg over hoe we een goede rekentool maken die wel klopt."

Paternotte erkent dat het stikstofdossier nog lang niet is opgelost. Tegelijkertijd benadrukt hij dat er volgens hem nu voor het eerst een plan ligt waarin veel geld beschikbaar is voor boeren. "Twintig miljard. Het vorige kabinet dacht: dit kan zonder hulp voor de boeren. Wij denken: dat kan niet. We moeten er heel veel geld in steken met elkaar."

Ook voor de bouw is het volgens Paternotte van groot belang dat er een oplossing komt. "De bouw in Nederland zegt bijvoorbeeld: dit is de sleutel waardoor de bouw weer op gang komt. Dat zijn voor heel veel Nederlanders superbelangrijke dingen. Die zitten te wachten op een betaalbaar huis." Het dossier blijft daarmee voorlopig een belangrijk struikelblok in de politieke onderhandelingen. "Het is hard werken, maar laten we het wel voor elkaar boksen."