Oekraïne staat sober stil bij 35 jaar onafhankelijkheid: 'Kantelpunt oorlog is bereikt'

Oekraïne staat dit weekend stil bij 35 jaar onafhankelijkheid. Normaliter gaan Oekraïners massaal de straat op, maar dat is veel te gevaarlijk. "Dus het wordt een gewone dag. We staan om negen uur stil bij de slachtoffers van de oorlog. En vooral bij de mensen die dit land verdedigen", vertelt de Oekraïens-Nederlandse activist Vita Kovalenko in het radioprogramma WNL In de Kantine.

"Dat we als Oekraïne 35 jaar bestaan, danken we aan de mensen die het land blijven verdedigen. Er zullen geen grote bijeenkomsten zijn, maar wel kleinschalige, waarbij we stilstaan bij wat de vrijheid kost", vervolgt Kovalenko, die in 2006 op 21-jarige leeftijd naar Nederland verhuisde.

Ze stelt dat er een kantelpunt in de oorlog is bereikt. "Iedere keer denk je: het kan niet erger. Dan wordt het toch erger. Dit jaar zijn de meeste civiele slachtoffers gevallen. Dat is ongelooflijk. Ik heb nog nooit zo'n ravage in Oekraïne gezien als in de afgelopen maanden. Gaat Oekraïne dat nog redden of niet?"

Om die reden gaat Kovalenko vanaf maandag fulltime aan de slag als directeur van LifeTime Ukraine, een organisatie die dorpen in de buurt van het front te hulp schiet. "Want als je daar zorgt voor een goede infrastructuur, watervoorzieningen en elektriciteit, hoeven mensen niet te vluchten. Dat is de bedoeling: zoveel mogelijk mensen in Oekraïne houden, hen steunen, zodat zij daar blijven leven."

De tekst gaat verder onder de X.

Ondanks de hulp van militairen zal haar werk niet honderd procent veilig zijn. Ze relativeert: "Het is overal in Oekraïne gevaarlijk. Je loopt daar wel iets meer risico dan in een andere stad, maar als je nu kijkt wat er in Kiev gebeurt, dan mag je ook noemen dat het al een frontliniestad is."

Politieke onrust

Ondertussen is de politieke onrust in Oekraïne zelf groot. President Zelensky kreeg te maken met protesten na het ontslag van de defensieminister Mykhailo Fedorov. Fedorov heeft zich inmiddels openlijk tegen Zelensky uitgesproken en pleit voor verkiezingen.

De tekst gaat verder onder de X.

Van nieuwe verkiezingen kan volgens Kovalenko echter geen sprake zijn. "De militairen, de civiele beweging en de politieke partijen steunen dat niet, omdat je verkiezingen niet kunt garanderen." Zelf hoopt ze dat Zelensky er na de oorlog mee stopt. "Dan kan hij op het hoogtepunt van zijn carrière, als held, als een van de belangrijkste historische figuren, stoppen."

Tekort aan militairen

Oekraïne kampt met een ernstig tekort aan militairen, waardoor president Zelensky Oekraïense mannen die kunnen vechten oproept terug te keren en hun land te verdedigen. Kovalenko heeft een zoon van elf jaar. Wat als hij later naar het front zou willen? "Het is niet mijn kwestie. Hij is opgegroeid met een gevoel voor rechtvaardigheid voor Oekraïne en strijdbaarheid. Ik kan me voorstellen dat hij op zijn achttiende zegt: mama, ik wil die kant op. Dan ga ik hem steunen."