Gemiddelde Belg heeft twee keer zoveel vermogen als de Nederlander: 'Jullie lachen dat we dommer zijn, maar we zijn wel rijker'

De mediane Belg heeft bijna twee keer zoveel vermogen als de mediane Nederlander. Waar een Belg gemiddeld op zo'n 233.000 euro uitkomt, blijft de Nederlander steken op ongeveer 121.000 euro. Vooral het verschil in woningbezit en hypotheekschuld speelt daarbij een belangrijke rol.

"Je kan wel lachen dat de Belgen dommer zijn, maar we zijn wel twee keer zo rijk", lacht de Belgische gedragspsycholoog Tom De Bruyne in Goedenavond Nederland. Hij verwijst naar het jaarlijkse Global Wealth Report van UBS, waarin het vermogen van inwoners per land wordt vergeleken.

Het is daarbij belangrijk om onderscheid te maken tussen het gemiddelde en de mediaan. Het gemiddelde vermogen van Nederlanders ligt met ongeveer 341.000 euro zelfs iets hoger dan dat van Belgen, dat rond de 321.000 euro ligt. Dat gemiddelde wordt echter sterk beïnvloed door de rijkste inwoners.

De mediaan geeft een ander beeld. Daarbij wordt gekeken naar de persoon die precies in het midden van de vermogensverdeling staat. In België ligt het mediane vermogen volgens de cijfers op ongeveer 233.000 euro, tegenover 121.000 euro in Nederland. De typische Belg is daarmee ruim een ton rijker dan de typische Nederlander.

Belgen lossen hun huis sneller af

Volgens De Bruyne zit een belangrijke verklaring in de woningmarkt. Belgen zijn relatief vaak eigenaar van hun woning en hebben hun hypotheek vaker afbetaald. Nederlanders hebben daarentegen relatief veel hypotheekschuld. "Een van de belangrijkste redenen is dat Belgen, zodra ze een huis moeten kopen of gaan kopen, meteen moeten aflossen. Dus er bestaat niet zoiets als een aflossingsvrije hypotheek."

Ook wanneer het gaat om de manier waarop Nederlanders hun woning financieren, ziet De Bruyne een belangrijk verschil. "Dat kan je in België niet. Dus je moet eigenlijk heel hard aan het werk. En daarom hebben we ook zoveel lelijke huizen in België. Want ook een lelijk afbetaald huis is een afbetaald huis."

"Belgen worden eigenlijk veel sneller gedwongen om dat huis ook af te lossen, waardoor ze gewoon veel sneller schuldenvrij zijn. Nederlanders hebben veel, veel meer schulden. En elke maatregel die er ooit geweest is om bijvoorbeeld starters te helpen, zoals de jubelton, maakt het probleem alleen maar erger."

De grote hoeveelheid woningvermogen in België is daarmee een belangrijke verklaring voor het verschil. Bij Nederlanders zit daarentegen een aanzienlijk deel van het vermogen in pensioenfondsen. Dat pensioenvermogen wordt niet meegenomen in de vermogenscijfers van UBS.

Hoofdeconoom van ING Marieke Blom bevestigt dat de cijfers in het voordeel van België uitpakken, maar waarschuwt tegelijkertijd dat vermogensstatistieken genuanceerd moeten worden bekeken. "Het is wel altijd vervelend met vermogensstatistieken, omdat je er eigenlijk heel veel hebt om uit te kiezen. En deze pakt zeker goed uit voor Belgen. En heel belangrijk inderdaad, dat afbetaalde huis."

"Als je naar het geheel kijkt, dus hoeveel vermogen we in totaal hebben ten opzichte van de economie, dan zijn Nederland en België eigenlijk heel vergelijkbaar. Dus het is een beetje kiezen welke statistiek je kiest. Maar bij deze doen de Belgen het duidelijk beter."

Ook op het gebied van beleggen doen Belgen het volgens Blom beter. "Maar als je bijvoorbeeld weer kijkt naar de omvang van de economie per persoon, ja, die is weer veel groter in Nederland dan in België."

Creatief met de belasting

De Bruyne ziet nog een ander verschil tussen Nederlanders en Belgen: de manier waarop wordt omgegaan met belastingen. Hij bevestigt dat in Belgische studentensteden studenten na een etentje geregeld om een btw-bonnetje vragen, dat ze vervolgens aan hun ouders geven. Die kunnen de bonnetjes volgens het verhaal gebruiken voor hun belastingaangifte. De Bruyne herkent het beeld: "Onze nationale sport is: we nemen akten van de wetten en dan doen we er van alles omheen om ze te kunnen vermijden. Ja, dat vinden we fantastisch."

Volgens De Bruyne hoort die creativiteit bij de Belgische cultuur. Ook het woningbezit past volgens hem in dat beeld. Belgische huizen staan bekend om hun grote variatie, waarbij huiseigenaren relatief veel vrijheid hebben om hun woning naar eigen smaak te bouwen of aan te passen.

"Er is een fantastische website, die heet Ugly Belgian Houses, en die is intussen cult geworden op het internet. En ik vind, hier zit een soort Belgische vrolijke opstandigheid in. Als ik zin heb om dit in de straat neer te zetten, dan doe ik dat toch. Er zijn geen regels."