Na maanden vastzitten gloort hoop voor Nederlandse schepen in Perzische Golf

Er is mogelijk licht aan het einde van de tunnel voor Nederlandse schepen die al maandenlang vastliggen in de Perzische Golf. Woensdagavond werd bekend dat Oman en Iran een deal zijn overeengekomen over vaarroutes. Dat meldt het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Door de sluiting van de Straat van Hormuz is het de vaartuigen niet gelukt om naar veiligere wateren te varen.

Iran meldt verder dat er geen andere landen betrokken zijn bij de afspraak. Ook klinkt het voorbehoud dat de overeenkomst met Oman niet direct een garantie is dat doorvaart op de voor de oliehandel belangrijke zeestraat automatisch ook veilig is. Een gezamenlijke verklaring volgt later.

Iran zei eerder dat de onderhandelingen met Oman erop gericht waren een veilige doorvaart te garanderen. Belangrijke voorwaarde voor Iran is dat geen andere partijen zich mengen in de afspraken of wat Iran "het soevereine recht" op de zeestraat noemde. De Straat van Hormuz grenst in het noorden aan Iran en in het zuiden aan Oman.

Deze ontwikkeling is vreemd te noemen als we de woorden van Donald Trump mogen geloven. De Amerikaanse president zei dinsdag nog dat een deal rond de Straat van Hormuz, met inbegrip van de Amerikanen, op handen was.

'Rare afspraak'

Oud-topdiplomaat Ron Keller weet meer over de deal. "Iran en Oman gaan nu degelijk de zeestraat openen, al gebeurt dat wel op Iraanse voorwaarden. Zo willen ze een vergoeding hebben van schepen die langsvaren. En de Amerikanen moeten hun blokkades en geweld stoppen", vertelt hij in Goedenavond Nederland.

Dat Oman in the picture is gekomen, is een interessante. "Oman is geen vechtende partij, maar nu gebruikt Iran de Straat van Hormuz als drukmiddel om de wereld te laten zien dat ze de prijs betalen als ze Iran aanvallen." Iran gebruikt de zeestraat door deze deal dus om er geld mee te verdienen. "Iran heeft geen inkomstenbron nodig, ze doen het alleen om te laten zien dat de straat veel actiever gaan controleren."

Dat staat haaks op de internationale afspraken. "Het is geen oplossing voor de langere termijn", zegt Keller. "Het is een rare afspraak. Als je zulke beperkingen gaat aanleggen op zeestraten, dan raakt de wereldhandel daardoor beschadigd. Het is geen goede oplossing, ook voor de wanhopige Amerikanen niet. Ze willen de oorlog stoppen en dit kan een begin zijn om de vastzittende schepen te bevrijden. Zodat die mensen naar huis kunnen."