Kritiek op Europese flitsmarathon: 'Boetes staan niet meer in verhouding tot de overtreding'

Automobilisten in heel Europa moeten deze week extra goed op hun snelheid letten. Tijdens de jaarlijkse Europese flitsmarathon worden miljoenen voertuigen gecontroleerd en kunnen bestuurders rekenen op een flinke boete bij een overtreding. In Nederland leidt de actie opnieuw tot discussie: zijn de verkeersboetes nog wel in verhouding tot wat iemand heeft gedaan?

Tijdens de actieweek van het Europese verkeerspolitienetwerk ROADPOL, die duurt van 3 tot en met 9 augustus, wordt in meerdere Europese landen extra gecontroleerd op snelheid. Zo'n vijftienduizend agenten controleren miljoenen voertuigen. Naar verwachting worden ongeveer 150.000 boetes uitgedeeld.

De controles vinden vooral plaats op plekken waar relatief veel verkeersongevallen gebeuren, zoals provinciale wegen en populaire toeristische routes. Met de jaarlijkse flitsmarathon wil ROADPOL automobilisten bewuster maken van de gevaren van te hard rijden.

De extra controles zorgen ook voor discussie over de hoogte van de boetes in Nederland. Prins Constantijn van Oranje geeft in Goedenavond Nederland toe dat ook hij niet altijd het perfecte voorbeeld is achter het stuur. Op de vraag wanneer zijn laatste boete op de mat viel, antwoordt hij: "Dat weet ik niet meer."

Parlementair verslaggever Tom Staal zegt dat hij zelf nauwelijks risico loopt op een boete. "Nee, ik ben een hele saaie Saab-rijder, altijd cruisecontrol 103, 105, dat werk."

Peer op het gezicht

Nederland behoort tot de Europese landen met de hoogste verkeersboetes. De vraag is volgens critici of de bedragen nog wel passen bij de overtreding. Zo kost twintig kilometer per uur te hard rijden op de snelweg inmiddels 229 euro. Vanaf volgend jaar worden verschillende verkeersboetes opnieuw verhoogd. Ook andere overtredingen kunnen flink in de papieren lopen. Door rood rijden kost volgend jaar 328 euro en fout parkeren kan oplopen tot 450 euro.

Tom Staal vindt dat de verhoudingen zoek zijn. "Dit is de schuld van de VVD. Die verhogen elke keer weer die boetes, waardoor het compleet scheef is gelopen met boetes voor vergelijkbare dingen in het verkeer in Duitsland en België. In Duitsland valt het allemaal wel mee, maar daar krijg je wel weer punten. Als je te vaak te hard rijdt, dan krijg je drie punten bij twaalf, dan ben je de sjaak."

"Je kan iemand een peer op zijn gezicht geven en er met 400 euro vanaf komen. Dat ligt een beetje aan de omstandigheden en hoe gewond iemand is. Parkeer je op een gehandicaptenparkeerplaats, dan is het 500 euro boete. Dat loopt nogal scheef."

Volgens Staal maakt de flitsmarathon het verschil tussen Nederland en andere landen extra zichtbaar. "Als jij de komende week in Duitsland of Frankrijk aan het rondrijden bent, dan valt het mee. Maar als die naar Nederland komen, dan wordt het wel heel prijzig. Het is bijna winst maken als je nu in Duitsland te hard gaat rijden. Maar het is natuurlijk gewoon bizar."

Schatkist

Volgens Staal komt de hoogte van de boetes mede doordat verkeersboetes niet meer via het strafrecht worden afgehandeld. "In 1990 hebben we besloten dat wij het strafrecht er eigenlijk tussenuit gaan halen. Dat liep nogal vast. Dus we hebben gezegd: al die verkeersboetes, dan gaat het CJIB, dat daarvoor werd opgericht, rechtstreeks een boete sturen. En dit is een hele makkelijke knop geworden voor een minister van Justitie. Van Weel heeft het gedaan, Ard van der Steur heeft het gedaan, Dylan Yesilgöz heeft het gedaan. Omhoog met die boetes."

Politiek verslaggever Tessa van Viegen sluit zich daarbij aan en zegt dat de boetes ook een financiële functie hebben. "Het is zo dat ze het inderdaad doen voor de schatkist." Constantijn van Oranje wijst tot slot op een ander systeem in Engeland, waar automobilisten worden gestimuleerd om snel te betalen. "Als je dan meteen betaalt, of je betaalt binnen een bepaalde termijn, dan hoef je maar de helft te betalen. Dat is een hele goede incentive om gewoon je boete snel te betalen."