Europese Commissie is 'wakker' en wil af van oerwoud aan regels: 'Dit is cruciaal'

De Europese Commissie is wakker geworden en doet goede voorstellen om de regeldruk te verkleinen en de Europese concurrentiepositie te versterken. Die conclusie trekken Lucien Burm, directeur van de Dutch Startup Association, en voorzitter van MKB-Nederland Marijke Vuik in Stand van Nederland op NPO Radio 1. "Iedereen is zich ervan bewust dat het een oerwoud aan regels is geworden."

Eind april zetten de EU-landen, de Europese Commissie en het Europees Parlement hun handtekening onder een routekaart om de interne markt te versterken. Een van de belangrijkste voorstellen is EU Inc. Dat moet het mogelijk maken om met één Europese vennootschap in de hele Europese Unie zaken te doen. Nu bestaan er nog zo'n zestig verschillende nationale rechtsvormen, zoals bv's en nv's, waardoor ondernemers in elk land met andere regels te maken krijgen.

Het plan voorziet in een digitaal loket waar ondernemers binnen twee dagen en voor ongeveer honderd euro een bedrijf kunnen oprichten. Ook moeten de regels rond faillissementen worden vereenvoudigd en moet het makkelijker worden om aandelen uit te geven. Het streven is dat in de eerste tien jaar 300.000 bedrijven volgens het EU Inc.-model worden opgericht. Volgens de planning moet het voorstel nog dit jaar worden goedgekeurd door de lidstaten en het Europees Parlement.

'Dit is cruciaal'

"Dit is cruciaal", reageert Burm, die duizenden startups vertegenwoordigt. "Wij hebben hier al een paar jaar geleden om gevraagd, samen met voormalig premier van Italië Enrico Letta, die de voorloper van het Draghi-rapport heeft geschreven. Het idee bestond al en is geen silver bullet, maar het zou enorm behulpzaam zijn. In eerste instantie omdat investeren voor bedrijven in heel Europa hetzelfde wordt. Dat betekent dat er over de grens geïnvesteerd kan worden en dat de concurrentie ook gaat toenemen."

"Wij hadden het liefst gezien dat het zich in eerste instantie zou beperken tot het veel makkelijker maken van investeringen, om zoveel mogelijk weerstand in Brussel te voorkomen. Maar wij steunen wat er nu voor ligt en ook vrij hard. We willen dat er niets meer aan verandert en er zit veel druk op."

Hoe wil Brussel regels verminderen en de Europese concurrentiepositie vergroten? Luister deze uitzending van Stand van Nederland nu terug als podcast.

Ook MKB-Nederland is positief. "Alles wat eraan bijdraagt dat je makkelijker kan handelen over de grens, moet iedereen positief over zijn", zegt voorzitter Marijke Vuik. "Het is alleen nog de vraag wat er in de uitwerking gebeurt. Dit is nog een voorstel; er zitten nog heel veel haken en ogen aan. Maar wij staan zeker achter het basisidee."

Volgens Burm kan EU Inc. ervoor zorgen dat Europese startups sneller met elkaar gaan concurreren, waardoor uiteindelijk de sterkste bedrijven overblijven. "Om te beginnen met geld ophalen: uit Fins onderzoek blijkt dat zeventig tot negentig procent van de investeringen lokaal worden gedaan. Ze gaan niet de grens over."

"Maar grappig genoeg zie je dat van iedere startup in een land eenzelfde versie bestaat in Duitsland, Frankrijk of Italië. We hebben heel veel versies in Europa, die elkaar pas later tegenkomen als ze hun eigen land beginnen te ontgroeien. Als EU Inc. er komt en de regels voor investeren overal hetzelfde worden, dan wordt het veel interessanter voor investeerders om over de grens te kijken: waar haal je het meeste rendement?"

"Je gaat voor de winnaars, dat levert het meeste geld op. Dat betekent dat de grootste kanshebbers om daadwerkelijk heel groot te worden, het meeste geld krijgen. Dat kan in Nederland zijn, maar ook in Duitsland. Dat is goed voor Europa en goed voor alle startups in het algemeen."

Regeldruk moet drastisch omlaag

EU Inc. staat niet op zichzelf. Het voorstel maakt deel uit van een bredere Brusselse operatie om de regeldruk voor bedrijven terug te dringen en de Europese economie concurrerender te maken. De Commissie heeft daarvoor twaalf zogenoemde Omnibus-pakketten voorgesteld, waarmee bestaande regelgeving wordt vereenvoudigd. Zo worden duurzaamheidsregels versoepeld, krijgt de auto-industrie meer ruimte, wordt de ontwikkeling van AI eenvoudiger gemaakt en worden enkele nieuwe wetten uitgesteld.

De regeldruk voor alle Europese bedrijven moet met 25 procent worden teruggedrongen en voor het midden- en kleinbedrijf zelfs met 35 procent. Dat moet bedrijven en overheden jaarlijks zo'n 18 miljard euro besparen. Ook bevat de routekaart plannen om de energieprijzen in Europa te verlagen.

Volgens MKB-Nederland-voorzitter Vuik is de urgentie inmiddels doorgedrongen. "Landelijk, maar ook zeker in Brussel, is iedereen zich ervan bewust dat het een oerwoud geworden is en dat ondernemers dit als een strop ervaren. Vaak zag je dat als het gaat om reductie van regeldruk, dat ze bedoelen dat de toename van regels moet afnemen. Soms gaat het niet eens om een daadwerkelijke afname van regels."

Tekst gaat verder onder X.

Ze ziet ook in Nederland een eerste omslag. "Hier hebben we nu een eerste aanzet gehad met de 500 regels die minister Vincent Karremans wilde schrappen. Van die 500 zijn er in het eerste jaar 400 geschrapt, dus dat is best knap. Maar wat je dan ziet: het gaat om een aantal regels. Als je regels uitkiest die vrij laaghangend fruit zijn of regels die al twintig jaar niet gebruikt worden, terwijl er ondertussen nieuwe regels bijkomen, dan blijkt uit het recente ATR-rapport dat de regeldruk ondanks alle inspanningen is toegenomen."

Volgens Vuik is het daarom tijd voor een andere aanpak. "Het besef dat er iets moet veranderen is er nu echt. Een euro aan regeldruk erbij op een departement, betekent een euro aan regeldruk eraf op datzelfde departement. Het zou heel mooi zijn als ze dat in Den Haag zouden willen. Want als het gaat om aantallen: de ene regel geeft veel meer druk dan de ander. Daarom moet je het echt uitdrukken in geld."

'Think small first'

Ook Burm ziet de versoepelingen als een noodzakelijke stap. "Geld is doorgaans een van de eerste redenen die je hoort om te vertrekken uit Europa, maar bedrijven hebben ook moeite met de soorten regelgeving. Neem de ziektewet: dat is een blok aan het been, zeker als je een kleine startup bent. Als je één personeelslid verliest maar toch moet blijven betalen, dan is dat ontzettend drukkend op de begroting. Dat gaat ten koste van de groei."

"Bijvoorbeeld Mews (een succesvolle Nederlandse startup in de hotelbranche, red.) is niet meer zo Nederlands; die zitten voor 90 procent in het buitenland. Ze nemen geen Nederlands personeel meer aan, omdat dat niet werkt. Dat is wel ernstig", aldus Burm, die uiteindelijk toe wil naar één echte interne Europese markt om Europa concurrerend te houden met China en de Verenigde Staten.

Vuik benadrukt dat de eerste versoepelingen al de goede kant op gaan. "Als er maar één regel was, was het makkelijk: pak die regel aan en dan zijn we er. Wat wel fijn is aan de eerste versoepelingen, is dat er meer vanuit het mkb wordt geredeneerd. Think small first. Iedereen beseft: het mkb is de basis."

Een concreet voorbeeld is de Europese ontbossingswet. De Europese Commissie wil dat bedrijven verderop in de keten niet langer hoeven aan te tonen waar het hout dat zij gebruiken vandaan komt. Alleen de importeur zou dat nog hoeven te doen. "Dat zou echt een versoepeling zijn die heel goed zou zijn", aldus Vuik.